تونی جات، مورخ لیبرال در سال 2006 مقاله‌ای منتشر کرد با عنوان «سکوت بره‌ها: درباره مرگ عجیب آمریکای لیبرال». آمریکا در آن سال‌ها «جنگ علیه ترور» را به بهانه گسترش آزادی در جهان و امنیت خود آغازیده و بر سریر خون در خاورمیانه نشسته است؛ و این برنامه بدون مقاومتی جدی پیش رفت. پرسش تونی جات این است: «چرا لیبرال‌های آمریکایی به سیاست خارجی مصیبت‌بار رئیس جمهور بوش تن دردادند؟ چرا آن‌ها چیزی برای گفتن درباره عراق، لبنان، افغانستان یا گزارش‌های تازهِ مربوط به تدارک یک حمله به ایران ندارند؟ چرا نقض مداوم آزادی‌های مدنی و قوانین بین‌المللی از جانب دولت آمریکا خشم یا مخالفت بسیار ناچیز کسانی را برانگیخته که پیش‌تر بیش از همه نگران این مسائل بودند؟ خلاصه چرا روشنفکران لیبرال ایالات متحده در سال‌های اخیر سرشان را مثل کبک زیر برف کرده‌اند؟»مخاطب او «لیبرال‌های» آمریکا هستند؛ کسانی قائل به ارزش‌های جهانشمول، باورمند به حقوق و آزادی‌های فردی و البته نه بی توجه به خیر عمومی. این پرسش از آن رو مطرح می‌شود که از تغییری بزرگ و خطرناک حکایت داشت. تونی جات دو دهه پیش را به یاد می‌آورد، زمان ریگان و نامه‌ای با امضای شصت و سه نفر روشنفکر و نویسنده را از جمله دانیل بل و جان کنت گالبرایت که به ریگان هشدار دادند سیاست خارجی او ارزش‌های لیبرالی را به مخاطره افکنده است. و تاریخ آمریکا و غرب علی رغم سمت و سوی گاه امپریالیستی در خارج و نابرابری بسیار در داخل از این مداخلات کم ندارد. جنبش ترقی‌خواهی(Progressive Era) اوایل قرن بیستم از نمودهای مهم دفاع جامعه و روشنفکران از آزادی و حقیقت بود. در طی دو دهه جامعه آمریکا پوست انداخت، مساوات بیشتر شد، به زنان حق رای دادند، شان بیشتری برای رنگین پوستان قائل شدند، کارگران خود را در اتحادیه‌های کارگری سازماندهی کردند، برنامه‌های آموزشی و بهداشتی گسترش یافت و لیبرال‌ها در کنار سوسیالیست‌ها و جمهوری‌خواهان، علی رغم تفاوت‌های اساسی با هم، مشوق این همه بودند. نوعی حساسیت اخلاقی و اجتماعی در کار بود که البته در مواردی ره به افراط هم کشید تا جاییکه به قانون «منع مشروبات الکلی» دامن زد و مهم‌ترین مسئله «دهه پر تب و تاب بیست» آمریکا را به وجود آورد. نیودیل(New Deal) اگرچه راهکاری اضطراری بود برای رکود بزرگ اما به حمایت از جامعه و کارگران پرداخت؛ علی رغم اینکه زندگی‌های بسیاری هم از دست رفت. در جنبش‌های مدنی و ضدجنگِ دهه شصت هم انواع گرایش‌های مترقی در کار بودند و جامعه‌ صدایی داشت. مقصود شکوهمند جلوه دادن تاریخی نیست که ذیل آن و در همین فاصله کشوری دوبار از بمب اتم استفاده کرده و گاه به پشتوانه حمایت اجتماعی جنگ‌های بسیار به راه انداخته. در تمام آن سال‌ها اما بودند کسانی که سازش نکردند و مبارزراتشان دستاوردهای مهمی هم داشت. و این به هیچ روی مختص به آمریکا نبود و شاید نمودهایش در اروپا هم بیشتر. حساسیت اخلاقی و تعهد به حقیقت نویسندگان و شاعران و روشنفکران را به جهت گیری وا می‌داشت. کافی است جنگ داخلی اسپانیا را در ذهن داشته باشیم که تمام جهانیان را درگیر کرد. میزان توجه به آن مسئله در روزگاری که خبری از ارتباطات امروز و دهکده جهانی نبود حیرت انگیز است.«جهانی‌شدن» مطرح نبود اما جهان جهان همگان بود و جنگ جنگ همگان. امروز فراوانی اتصال‌ها به پیوندی نمی‌انجامد و داستان از لون دیگری است. آن حسیاست اخلاقی، این وجه لیبرالی در آمریکای امروز، همچون بسیاری از دیگر نقاط جهان کم مایه شده است از نظر حضور روشنفکرانی که در برابر قدرت و سرمایه نه بگویند. به تعبیر جات «در خود آمریکا روشنفکران لیبرال به سرعت دارند به قشری مواجب بگیر بدل می‌شوند. افکار آن‌ها با منافع آن‌ها تعیین و برای توجیه یک هدف سیاسی تنظیم می‌شوند». دلایل این امر بسیارند اما تضعیف جامعه، از دست رفتن قطب‌نمای اخلاقی، انقیاد کلمات و ایده‌ها به دست اصحاب قدرت دست دولت‌ها را باز گذاشته است برای اینکه هرکاری دلشان خواست انجام دهند، میلیاردها دلار خرج تسلیحات کنند، به نام‌های مختلف مکرر جنگ افروزی کنند. محمد هدایتیhttps://t.me/fusionofhorizons/976