با سلامپیامِ بخش اول برنامه ۱۰۶۳گنج حضور (غزل ۱۹۱۷ و آموزه‌های مولانا)«چو بربندند ناگاهت زنخدان؛ بی

با سلامپیامِ بخش اول برنامه ۱۰۶۳گنج حضور (غزل ۱۹۱۷ و آموزه‌های مولانا)«چو بربندند ناگاهت زنخدان؛ بیداری از خوابِ همانیدگی»اگر بخواهیم پیام جناب آقای شهبازی در برنامه ۱۰۶۳ گنج حضور خلاصه کنیم ، باید بگوییم که ما با یک «دگرگونیِ دروغین» روبرو هستیم. ذات اصلی ما، همان «اَلَست» و هشیاریِ نابِ خداوندی است، اما وارد این جهان که شدیم، با چیزهایی مثل پول، مقام، آدم‌ها و باورها «همانیده» شدیم و یک موجودِ مجازی به نام «منِ ذهنی» ساختیم. مولانا به این منِ ذهنیِ دگرگون‌شده، «نکتهٔ مستحیله» می‌گوید؛ یعنی چیزی که شکلِ ما عوض شده، ولی ما فکر می‌کنیم همان خودِ واقعی‌مان هستیم.مشکل اینجاست که این منِ ذهنی، مدام در حال «سبب‌سازی» است. یعنی هر دردی که داریم، به گردنِ پدر و مادر، همسر، جامعه یا ژن‌هایمان می‌اندازیم، در حالی که همهٔ این دلیل‌تراشی‌ها غلط است. اصلِ ماجرا این است که ما عشق و اتصال به خداوند را از دست داده‌ایم و این منِ ذهنی را با زورِ حرف زدن و ژاژ، زنده نگه داشته‌ایم. مولانا در غزل ۱۹۱۷، بیت اول به ما خبر خوبی می‌دهد:چو بربندند ناگاهت زنخدان همه کارِ جهان آن‌جا زنخ دان(مولانا، دیوان شمس، غزل ۱۹۱۷، بیت ۱)یعنی اگر یک روز دیدی که ناگهان آن فکِ منِ ذهنی بسته شد و حرف‌هایِ بی‌مزه و تکراری‌ات قطع شد، بدان که همهٔ این دویدن‌های ذهنی که دنبالِ پول و مقام بودی، بیهوده بوده. این بسته شدن، کارِ تو نیست که با ذهنت بخواهی آن را ببندی؛ این با تکرارِ ابیات و تأمل، خودش اتفاق می‌افتد، درست مثل جوش آمدنِ آب که یک‌دفعه قل‌قل می‌کند.سپس مولانا در بیت دوم غزل می‌گوید که اگر یکی از شاخه‌های همانیدگی‌ات (مثلاً یک رابطه یا یک دارایی) بُریده شود، شاخه‌های دیگر باید بلرزند و بترسند:چو می‌بُرّند شاخی را ز دو نیم بلرزد شاخِ دیگر را دل از بیم(مولانا، دیوان شمس، غزل ۱۹۱۷، بیت ۲)یعنی تو باید از این اتفاق درس بگیری و بقیهٔ همانیدگی‌ها را خودت داوطلبانه قیچی کنی، پیش از آنکه زندگی با درد و گوشمالی، آنها را از تو بگیرد. چون جفا آری، فرستد گوشمال تا ز نقصان وارَوی سویِ کمال(مولانا، مثنوی، دفتر سوم، بیت ۳۴۸)یعنی تا وقتی خودت همانیدگی‌ها را رها نکنی، زندگی (با گوشمالی) تو را مجبور به رها کردن می‌کند.مشکلِ بزرگِ این «نکتهٔ مستحیله» این است که ما را «مقصدپرست» کرده، نه «مقصودپرست». ما فکر می‌کنیم اگر به پول، مدرک، یا تأییدِ دیگران برسیم، خوشبخت می‌شویم، در حالی که «مقصودِ» اصلی، زنده شدن به بی‌نهایت و ابدیتِ خداست. از خدا غیرِ خدا را خواستن ظنِّ افزونی‌ست و، کُلّی کاستن(مولانا، مثنوی، دفتر پنجم، بیت ۷۷۳)هرچه غیر از خودِ خدا را بخواهیم (همان مقصدهایِ ذهنی)، خیالِ افزونی می‌کنیم اما همهٔ زندگی را می‌بازیم. منِ ذهنی ما مثلِ قومِ موسی، چهل سال در بیابانِ ذهن می‌چرخد و هیچ‌جا نمی‌رسد، چون به جایِ حرکت به سمتِ خدا، دارد از یک مقصدِ ذهنی به مقصدِ دیگر می‌پرد. همچو قومِ موسی اندر حَرِّ تیهْ مانده‌ای بر جای چل سال، ای سَفیه(مولانا، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۷۸۸)راهِ رهایی چیست؟ ذهن ما یک چراغِ ناقص است که فقط برای یک کار به درد می‌خورد: روشن کردنِ «چراغِ حضور». باد تُند است و چراغم اَبْتَری زو بگیرانم چراغِ دیگریاو نکرد این فهم، پس داد از غِرَر شمعِ فانی را به فانی‌ای دِگر(مولانا، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۳۱۰۸ و ۳۱۱۲)یعنی ما به جایِ این که با ذهن، چراغِ حضور را روشن کنیم، از شمعِ فانی (همانیدگی‌ها) به شمعِ فانیِ دیگر پناه می‌بریم و سرخورده می‌شویم. تا وقتی که با من‌ذهنی حرف می‌زنیم و ژاژ می‌گوییم، مثل کسی هستیم که وسطِ نماز، ادرار کند و نمازش باطل شود. خداوند به ما فرمان داده: «اَنْصِتوا» یعنی خاموش باشید تا من از زبانِ شما حرف بزنم. پس شما خاموش باشید اَنْصِتوا تا زبانْتان من شوم در گفت‌وگو(مولانا، مثنوی، دفتر دوم، بیت ۳۶۹۲)وقتی این خاموشی را تمرین کنی، یک‌روز «مرغِ جذبه» (همان هشیاریِ تو) از لانهٔ ذهن می‌پرد. مرغِ جذبه ناگهان پَرَّد ز عُش چون بدیدی صبح، شمع آن‌گه بکُش(مولانا، مثنوی، دفتر ششم، بیت ۱۴۸۰)وقتی صبحِ وصال را دیدی، باید آن شمعِ منِ ذهنی را برای همیشه خاموش کنی. پس بدان که اول و آخر، اوست و این چند سالِ گرفتاریِ ذهنی، ارزشِ حرف زدن هم ندارد.اوّل و آخِر تویی ما در میان هیچ هیچی که نیاید در بیان(مولانا، مثنوی، دفتر چهارم، بیت ۳۵۰۱)فقط کافی است بپری بیرون و کارِ جهان را بیهوده بدانی، تا به جایِ مقصد، به مقصودِ حقیقی برسی.پوری از تهرانt.me/GanjeHozourMessages👇