خیلی از چیزهایی که بهشون «حکمت زندگی» می‌گن، ردپای زخم‌های قدیمی‌ان. یه نسل قحطی کشیده و به بچه‌هاش گفته: «هیچ‌وقت چیزی رو دور نریز، شاید یه روز لازم بشه.» یه نسل ناامنی دیده و گفته: «به هیچ‌کس زیادی اعتماد نکن.» یه نسل با فقر بزرگ شده و گفته: «شغل خوب یعنی شغلی که حقوقش قطع نشه، نه شغلی که دوستش داشته باشی.» یه نسل که زندگی بهش رحم نکرده، به نسل بعد می‌گه: «محکم باش.» یه نسل که فرصت انتخاب نداشته، می‌گه: «زیادی خواستن آدم رو بدبخت می‌کنه». و نسل بعد، دلیل این جمله‌ها رو فراموش می‌کنه؛ اما نتیجه‌اش رو نگه می‌داره. چیزی که یه روز جوابِ همون زندگی بوده، کم‌کم می‌شه قانون زندگی. ترس شده «احتیاط». بی‌اعتمادی شده «تجربه». محرومیت شده «قناعت». حرف نزدن شده «متانت». سخت‌گیری شده «تربیت درست». و تحمل شده «صبر».آتش خاموش می‌شه؛ اما آدم‌ها هنوز با نسخه‌ای زندگی می‌کنن که برای فرار از آتش نوشته شده بود. و بچه‌ای که اصلاً اون دنیا رو ندیده، این جمله‌ها رو مثل قانون‌های طبیعت یاد می‌گیره. نمی‌دونه این جمله از دل چه ترسی اومده. نمی‌دونه پشت این «عقل» چه اجبارهایی خوابیده. نمی‌دونه بعضی از این باورها شاید اصلاً حقیقت نباشن؛ فقط خاطرهٔ یک زندگی سخت باشن که به جمله تبدیل شده. تاریخ پر از همین جمله‌هاست. نسل‌های بزرگ‌شده در جوامع جنگ‌زده یاد گرفتن همیشه چیزی برای فردا نگه دارن؛ بعدها ذخیره کردن شد اسمش دوراندیشی. نسل‌های بزرگ‌شده با کارِ سخت یاد گرفتن هرچی بیشتر کار کنی، بیشتر بهت احترام می‌ذارن؛ بعدها فرسوده شدن شد نشونهٔ زحمتکش بودن. نسل‌های بزرگ‌شده در خانواده‌های «آبرو‌محور» یاد گرفتن مشکل رو بیرون نبرن؛ بعدها پنهان کردن رنج شد اسمش حفظ آبرو. نسل‌های بزرگ‌شده در خانواده‌های پدرسالار یاد گرفتن احساساتشون رو سرکوب کنن؛ بعدها نشون ندادنِ احساسات شد نشونهٔ بالغ بودن. آدم‌هایی که در کودکی مجبور بودن خودشون از پس همه‌چیز بربیان، کمتر کمک می‌خواستن؛ بعدها کمک نخواستن شد نشونهٔ قدرت.گاهی چیزی که نسل قبل اسمش رو گذاشته «حکمت»، فقط دستورالعمل زنده موندن در جهانی بوده که دیگه وجود نداره. و گاهی فقط اشتباهی بوده که اون‌قدر تکرار شده تا شکل حقیقت به خودش گرفته. شاید برای همینه که هر چیزی که از گذشته به ما رسیده، و از ما به نسل بعد می‌رسه لزوماً ارزشمند نیست. بعضی چیزها میراث نیستن. باقی‌مونده‌ان. باقی‌موندهٔ ترس. باقی‌موندهٔ فقر. باقی‌موندهٔ اجبار. باقی‌موندهٔ سوءتفاهم. و گاهی، باقی‌موندهٔ اشتباه آدمی که فقط سعی کرده بود از زندگی‌ای که بلد نبوده، سالم بیرون بیاد.