🔻نگاهی اجمالی به روش شناسی استاد گودرزیان در روایت خاطرات (تاریخ نگاری )✍ دکتر بصیر کوشکی به نظر می رسد ، یکی از جذاب‌ترین ابعاد این روایت‌نگاری، ماهیت هرمنوتیکی آن است. گودرزیان صرفاً ناقل خاطرات نیست؛ بلکه در مقام روایتگر، با انتخاب رویدادها، توضیح اصطلاحات، برجسته‌کردن شخصیت‌ها و ارائه برداشت خود از وقایع، به متن معنا می‌دهد.از منظر هرمنوتیک مؤلف‌محور، فهم متن با توجه به نیت، تجربه، موقعیت تاریخی و جهان ذهنی مؤلف اهمیت پیدا می‌کند. در این روایت، عباراتی مانند «برای من یکی، موجب مباهات است...» نشان می‌دهد که نویسنده صرفاً گزارشگر بی‌طرف نیست؛ بلکه خود دارای موضع، تجربه و افق معنایی مشخص است. بنابراین برای فهم کامل روایت، باید گودرزیان به‌عنوان مؤلف و کنشگر تاریخی نیز فهمیده شود.اما در سطح دوم، یعنی هرمنوتیک متن‌محور، خود متن نیز واجد استقلال نسبی است. خواننده می‌تواند از خلال ساختار روایت، انتخاب واژگان، ترتیب وقایع، گفت‌وگوها و سکوت‌های متن، معنای تاریخی و سیاسی آن را استخراج کند. در اینجا دیگر تنها این پرسش مطرح نیست که «گودرزیان چه قصدی داشته است؟»، بلکه پرسش مهم‌تر این است که «این متن چه چیزی درباره فرهنگ سیاسی و جامعه لرستان به ما می‌گوید؟»در نتیجه، می‌توان گفت روش گودرزیان را نمی‌توان صرفاً مؤلف‌محور یا صرفاً متن‌محور دانست؛ بلکه در آن نوعی تعامل میان مؤلف، متن و زمینه تاریخی شکل گرفته است. حتی می‌توان از مفهوم دور هرمنوتیکی استفاده کرد: فهم جزء از طریق کل و فهم کل از طریق جزء صورت می‌گیرد. برای مثال، فهم عبارت «علی گودرزیان ساختارشکن» بدون شناخت فضای سیاسی آن دوره دشوار است؛ و در مقابل، همین تعبیر می‌تواند به فهم شخصیت سیاسی و فضای سیاسی آن دوره کمک کند . از این منظر، ارزش اصلی روایت‌نگاری گودرزیان در تبدیل «خاطره شخصی» به «منبع قابل مطالعه برای تاریخ اجتماعی و سیاسی» است. او میان خاطره و تاریخ، فرد و جامعه، رویداد محلی و سیاست ملی و تجربه زیسته و تحلیل تاریخی پل می‌زند. روش او نیز بیش از آنکه صرفاً گزارش‌گرانه باشد، تفسیری و هرمنوتیکی است؛ زیرا معنا را در تعامل میان مؤلف، راویان، متن و زمینه تاریخی جست‌وجو می‌کند.البته برای تبدیل این روایت‌ها به یک منبع پژوهشی معتبر، گام بعدی مهم، تطبیق روایت با اسناد انتخاباتی، مطبوعات، خاطرات سایر فعالان و اسناد رسمی همان دوره است. در این صورت، روایت‌نگاری گودرزیان می‌تواند از سطح «خاطره ارزشمند» به سطح منبع مهم تاریخ شفاهی و تاریخ اجتماعی معاصر لرستان ارتقا یابد.‌ارزش روش‌شناسی روایت گودرزیانبه نظرم می‌توان روش او را نوعی تاریخ‌نگاری روایی ـ تجربی و تاریخ شفاهیِ خودزندگی‌نامه‌ای دانست؛ زیرا راوی خودش در بسیاری از رخدادها حضور داشته و از «درون میدان» سخن می‌گوید. بنابراین با یک گزارشگر بیرونی مواجه نیستیم؛ بلکه با فاعل تاریخی‌ای مواجهیم که هم در واقعه حضور داشته و هم بعدها آن را روایت کرده است.این ویژگی، متن را از یک خاطره ساده فراتر می‌برد. در نوشته‌های او، خاطره فردی به حافظه جمعی و سپس به سندی برای فهم تاریخ سیاسی یک دوره تبدیل می‌شود. حتی درباره آثار او از تعبیر «بخشی ارزشمند از تاریخ شفاهی سیاسی استان» استفاده شده است‌ .البته اینجا یک نکته روش‌شناختی مهم وجود دارد: روایت شخصی هرگز عین حقیقت تاریخی نیست. خاطره، انتخاب می‌کند، حذف می‌کند، برجسته می‌کند و از زاویه دید راوی معنا می‌دهد. بنابراین ارزش تاریخی این نوشته‌ها دقیقاً در همین جاست که باید آنها را در کنار اسناد رسمی، مطبوعات، خاطرات دیگر کنشگران و منابع آرشیوی قرار داد. آن‌گاه می‌توان از خلال تفاوت روایت‌ها، به فهم عمیق‌تری از گذشته رسید .از منظری دیگر ، پروژه گودرزیان را می‌توان نوعی تاریخ‌نگاری از پایین نیز تلقی کرد ؛ تاریخی که به جای آنکه فقط از رئیس‌جمهور، وزیر، نماینده مجلس یا رهبران احزاب سخن بگوید، سراغ ستاد انتخاباتی، فعال سیاسی، دانشجو، معلم، روزنامه‌نگار و کنشگر محلی می‌رود.این رویکرد یک نتیجه مهم دارد ؛ تاریخ محلی دیگر حاشیه تاریخ ملی نیست؛ یکی از خرده‌روایت‌هایی است که تاریخ ملی را می‌سازد .حتی موضوعاتی که در ظاهر کاملاً محلی‌اند، وقتی در متن تحولات سیاسی کشور قرار می‌گیرند، معنایی ملی پیدا می‌کنند. گودرزیان در نوشته‌های دیگر خود نیز بارها مسائل فرهنگی، اجتماعی و سیاسی لرستان را در نسبت با تحولات گسترده‌تر جامعه ایران بررسی کرده است؛ بنابراین می‌توان گفت ارزش اصلی این مستندنگاری فقط در ثبت خاطرات علی گودرزیان نیست؛ بلکه در این است که او بخشی از حافظه سیاسی لرستان را ثبت کرده و از طریق آن، امکان بازخوانی بخشی از تاریخ سیاسی معاصر ایران از منظر یک جغرافیای محلی را فراهم آورده است .برای پیگیری دستنوشته ها به #چکامه_های_نامیرا بپیوندید!