زبان معیار لکی(نگاهی به شعر استاد کرم دوستی) بخش نخستعلی گودرزیان ع پایدارزبان معیار، زبان رسمی است. زبانی است که از یک طرف برای تمام گویشوران آن قابل درک و فهم است و از طرفی دیگر همه‌ی گویشوران تلاش می‌کنند که خود را به آن نزدیک کنند و بر اساس قوانین دستوری آن زبان، سخن بگویند!لهجه، با وجود زبان معیار، مصداق پیدا می‌کند. امروز اگر زبان فارسی دارای لهجه‌های کرمانشاهی، یزدی، اصفهانی، لرستانی، سیستانی، ترکمنی و… است با وجود زبان معیار است.باید نخست زبان معیاری به‌عنوان سنگ محک باشد تا ما متوجه شویم این طرز صحبت کردن در مقیاس به زبان رسمی یا معیار، نشان از فلان منطقه دارد؛ در غیر این صورت، هر منطقه‌ای لهجه‌ی خود را، زبان معیار می‌داند.این که فکر کنیم یک شبه برای زبان فارسی، معیار تراشیدند، فکر اشتباهی است. سال‌ها به درازا کشید تا برای زبان فارسی، چهارچوبه و ساختاری خلق شد که مورد پذیرش همه‌ی گویشوران قرار گرفت.عزت و سربلندی و ماندگاری یک زبان وابسته به گویشوران عاشق و خوش زبان و خوش ذوق و خوش گفتار و خوش قلم آن زبان است. اگر چه حمایت حاکمیت و دربار از یک زبان، در استحکام آن زبان، بسیار موثر است؛ اما این فردوسی و بعد بیهقی و مولوی و سعدی و حافظ و نظامی و دیگر شاعران و نویسندگان از رودکی تا جامی به عنوان سلسله قله‌های بلند زبان فارسی بودند که از چهارسوی ایران سر برکشیدند و زبان معیار فارسی را ساختند.امروز، گویشوران زبان‌های زاگرسی اگر می‌خواهند میراث گران‌سنگ معنوی خود را پاسبانی کنند، شایسته است ضمن پاس‌داشت زبان فارسی به عنوان زبان ملی که رشته‌ی پیوند اقوام ایرانی است با روش‌های علمی از زبان‌ها پاسداری و نگهبانی کنند!یکی از زبان‌های زاگرسی که خوش‌بختانه با تلاش گویشوران فرهیخته، به‌عنوان یک زبان، در گنجینه‌ی میراث فرهنگی کشور به ثبت رسیده، «زبان لکی» است.در سال‌های اخیر، شاعران و نویسندگان لک‌زبان برای ثبت و نگهداری و رواج و گسترش زبان لکی، تلاش و کوشش زیادی از خود نشان داده و نتیجه‌های بسیار ملموسی گرفته‌اند.به همت همین گویشوران لک‌زبان، نخست این که زبان لکی ثبت میراث فرهنگی کشور شد. دو دیگر این که چندین فرهنگ لغت تالیف شده و ده‌ها هزار واژه‌ی لکی، ثبت و ضبط و نگهداری شده‌است و از نابودی و فراموشی رهایی یافته‌اند. سه دیگر این‌که شاعران و نویسندگان آثار خود را به نظم و نثر به زبان لکی منتشر ساخته‌اند و نکته‌ی آخر این که برخی از همین کنشگران آثار و متون کهن فارسی را به زبان لکی برگردان کرده‌اند و هم‌چنین کسانی هم برخی از شعرهای زبان‌های دیگر را نیز با زبان لکی باز آفرینی می‌کنند.یکی از صدها شاعران خوش ذوقی که در حوزه‌ی ادبیات لکی نام و نشانی برز و بالا دارد و در شمار پیشگامان و پیش‌کسوتان اخیر شعر لکی به شمار می‌آید استاد «کرم دوستی» است.دوستی، شاعری اندیشمند و نویسنده‌ای بومی‌پژوه است که عاشق ادبیات لکی است. ایشان اهل کوهدشت لرستان و خود نیز از معلمانی است که یک عمر پای تخته با دانش‌آموزان زندگی کرده است و امروز دوران بازنشستگی خود را به سلامتی زندگی می‌کند.آن‌چه مرا واداشت که در این باره قلم بزنم غزلی از این شاعر خوش ذوق است که خوانش آن با صدای خود شاعر، حس خوب خوانندگان را نسبت به شعر دوچندان می‌کند!این غزل ۹بیتی که خود دفتری از سخن‌ها و اشارات تاریخی و دردهای اجتماعی است یکی از غزل‌های اجتماعی لکی است که به جرئت می‌توان گفت در تراز غزل‌های ناب اجتماعی معاصر زبان فارسی است.از نظر زبان این غزل جز چند مورد و چند واژه از جمله «کاومَل و آشاری»  که برای دیگر لک‌زبانان مناطق لک‌نشین به پی نوشت شاعر نیازمند است، باقی غزل بسیار روان و گویا و رساست.این غزل اجتماعی از جهت رعایت ساختار شعری از جمله وزن تکیه ای-هجایی مشکلی ندارد و شعری یک‌دست بدون تعقید لفظی و البته در ترازوی وزن عروضی دارای چند اشکال قابل اصلاح است که در بحر هزج مثمن سالم (مفاعیلن ۴بار) سروده شده است. نکته‌ی زیبا این که ریتم و محتوا به شکل کامل باهم هم‌خوانی دارند.شعر با واژه‌های قافیه‌ی ریویاری، بیماری، بشماری، گلاباری، ایرآری، بی عاری، آشاری، گرفتاری، نوه‌داری و پرستاری و حروف قافیه‌ی «آری» و حرف رَوی «ر» و حرف وصل «ی» بدون عیب و نقص سروده شده و همه‌ی اصول و قوانین قافیه در این شعر مراعات شده است.ردیف شعر «چنی سخته» یا «چقدر سخت است» بسیار بجا در این شعر آمده است. این ردیف در شعر لکی بدیع و تازه است که دقیق بر جای خود نشسته است. این غزل ناب را یک‌بار با هم مرور می‌کنیم:https://eitaa.com/chekamenamiraتلگرام:https://telegram.me/goodarziyan96اگر این مطلب را مفید می دانید این کانال را به دوستانتان معرفی بفرمایید!