شبی یک سرگذشت امشب علم پزشکی در ایران باستان *با آرزوی موفقیت برای پزشکان و کادر درمان *پزشگی درایرا

شبی یک سرگذشت امشب علم پزشکی در ایران باستان *با آرزوی موفقیت برای پزشکان و کادر درمان *پزشگی درایران ازسابقه زیادی برخوردار میباشد برای اثبات این موضوع ابتدا به کشفیات باستانشناسی مراجعه می کنیم درتپه حسنلو به جام زرینی بر میخوریم ، این جام توسط یک طلاساز در 3500سال قبل ساخته شده بر بدنه جام تصویر بانویی باشکم برآمده که مردی در مقابل او ایستاده باکاردی در دست وطرف دیگر کودکی چاق در دستان آن مردمیباشداین کَنده کاری برای ماازسزارین میگویدهمچنین درشاهنامه امده است هنگامیکه رودابه درد زایمان بسراغش میاید و نمیتواندبچه اش رابدنیا بیاورد، زال از سیمرغ کمک خواسته ، بدستوراو پهلوی او را میشکافند رستم زاده میشود ، یا درشهر سوخته زابل جراحی درکاسه سر وساختن چشم مصنوعی را میبینم ، پس ما در گذشه های دور دررشته پزشکی حرفی برای گفتن داشتیم حال به گوشه ای ازاین علم در ادوار بعدی اشاره میکنم: پیشینه پزشکی ایران باستان را در ۳ دوره مرورمیکنیم:دولت هخامنشیان به عنوان یکی از بزرگ‌ ترین حکومتهای تاریخی که بخش بزرگی از آسیا و اروپا و شمال آفریقا را در اختیار داشته، نقش به سزایی در گسترش پزشکی در ایران و جهان ایفا کرده است.علم پزشکی در این دوره بر سه‌پایه استوار بود است.نوشته‌های اوستا تأثیر شگرفی بر گسترش علم پزشکی داشته است ، زیرا مغ‌ها بر اساس آموزه‌های اوستا در مورد بیماران ازگیاهان دارویی ، به درمان می‌پرداختند.پادشاهان هخامنشی، توجه ویژه‌ای به سلامت مردم داشتند، هزینه سلامت را از بودجه عمومی تأمین می‌کردند ، به سلامت آب و مواد غذایی اهمیت می‌دادند همراه داشتن آب و مواد غذایی سالم را در جنگ‌ها ضروری می‌دانستند ،همچنین در هنگام لشگر کشی ها مکان خاصی برای رفع قضای حاجت درنظر می گرفتند.ایرانیان به گفته هرودوت درآب ادار نمی کردند وآب دهان وبینی درآن نمی انداختند همچنین پزشکان ازجایگاه والایی در جامعه بر خوردار بودند.در کتیبه‌ای از داریوش به یکی از فرماندهان خود در مصر دستور می‌دهد تا دانشکده پزشکی در مصر را بازسازی کند.دانشمندان و پزشکان بزرگ ایرانی و غیر ایرانی در دربار وجامعه ازجایگاه خاصی برخوردار بودند، از جمله پزشکان مصری و یونانی ، مانند، کتزیاس یونانی که در دربار هخامنشی بود. بلعمی از اطبای بزرگ ایرانی درقبل ازاسلام نامبرده است که به تألیف کتب پزشکی و فلسفه می‌پرداخته اند.در زمان هخامنشیان خط ، نیم کشتج ، با ۲۸ حرف مخصوص پزشکی و فلسفه بوده است.هر چند طب دوره هخامنشیان تاحدودی تحت تأثیر خرافات بوده اما از عوامل بزرگ گسترش و بهبود علم پزشکی و سلامت مردم بوده است.باسقوط سلسله هخامنشی بسیاری ازکتب طب یاازبین رفت ویادرتصرف بعضی کشورها قرار گرفت که بنام آنان گردید.حکومت اشکانیان ۵ قرن در ایران حکومت کردند ، ویژگی خاص آنها باز پس گیری استقلال ایران از سلوکیان و جلوگیری از تخریب بیشتر آثار ارزشمند ایرانی بود ، اما متأسفانه فرهنگ آنها تا حدودی تحت تأثیر فرهنگ یونانی قرار گرفته بود ، در نتیجه پزشکی این دوره ، آمیخته‌ای از طب اوستایی و طب یونانی بوده است ، از پزشکان بزرگ این دوره می‌توان به فرهاته و میتریدات اشاره کرد. بعد از اشکانیان ، ساسانیان بیشتراز ۴ قرن بر ایران حکومت کردند ، در این مدت خدمات شایسته‌ای برای گسترش پزشکی انجام شد و بیشتر از قبل برای حفظ اصالت پزشکی ایران تلاش گردید ، یقیناً بزرگترین اقدام آنها تأسیس شهر جُندی شاپور(گُندی شاپور) و ساخت دانشگاه گُندی شاپور در آن بوده است. برخی از اقدامات پزشکی دوره ساسانیان و دانشگاه گُندی شاپور،جمع‌آوری آثار طبی و فلسفی از سرزمین‌های دیگر و بازگشت آن به ایران احیای طب بر پایه اصول طب اوستایی با وجود تأثیر از طب یونانی ، دعوت از اساتید و پزشکان بزرگ هندی ، یونانی و رومی بود ، برای تدریس و شرکت در بحث‌ها به جندی شاپور ، برگزاری اولین همایش علمی جهان در دربار انوشیروان و برگزاری جلسات پزشکی و مناظرات علمی با فرستادن برزویه طبیب به هند برای آوردن کتب طبی و دعوت از دانشمندان هندی بوده است .به طور کلی دو سلسله اشکانی و ساسانی در راستای حفظ و گسترش طب ایرانی که پس از حکومت جانشینان اسکندر به تاراج رفته بود یا پس از استنساخ از بین رفته بود به بهبود سلامت مردم پرداختند و کمک‌های عظیمی به طب اوستایی کردند با تأثیر این حکومت‌ها بسیاری از آثار ارزشمند طب ایرانی احیا شد و پزشکی ایران دوباره قدرت و صلابت خود را به دست آورد. همچنین ایرانیان به خواص مس پی برده واغلب غذای خود شانرا در ظروف مسی با روکش قلع می پختند.علم پزشکی بعد از اسلام با پدیدار شدن بزرگان این علم مانند ذکریای رازی وپور سینا به اوج خودرسید(قبلا سرگذشت این بزرگانرا در کانالم ارسال کردم)کاظم مزینانی تاشبی دیگربدرود *@goshetarikh