شبی یک سرگذشت : امشب سرگذشت نابغه موسیقی باربد (فهلبذ)موسیقی درعهد ساسانی بمراحل عمده ای ازترقی وتکا

شبی یک سرگذشت : امشب سرگذشت نابغه موسیقی باربد (فهلبذ)موسیقی درعهد ساسانی بمراحل عمده ای ازترقی وتکامل نائل شدوبنابرانچه ازتحقیقات مختلف ، معلوم میشودازجمله کامل ترین موسیقی های جهان بوده است دراین دوره موسیقی دانان دردربار پادشاهان ساسانی ازارج وقرب خاصی برخورداربوده اندبخصوص اوج این هنر درزمان خسروپرویز بوده است ازجمله میتوان به موسیقی دانان بزرگی مثل باربد ، رامتین ، نکیسا ، سرکیس(سرکب ) بامشاداشاره کرد . ازالحان موسیقی عهدساسانی هم مورخین قرن اول ودوم هجری ودر کتب عربی وفارسی نام برده اند مانند راه های خسروانی که ازچند دستگاه کامل ترتیب یافته وگوشه های دیگری ازقبیل سوگ سیاوش ، گنج بادآورده ، گنج شایگان ، نوروزبزرگ ، جامه دران ، سروستاه سبزدرسبزه ، سبزه بهار ، تخت طاقدیس. وعددانهابطوری که نقل میکنندازعدد روزهای سال بیشتر است. موسیقی عهدساسانی والات آن دوره خلفای اموی به بعد به وسیله موسیقی دانان ایرانی نخست درمیان تازیان وسپس درتمامی ملل مسلمان نفوذ آشکاری پیداکرد وازمهم ترین کسانیکه دراین راه سهم بسزایی داشتند میتوان به نشیط فارسی ، ابراهیم ارگانی ، معروف به (موصلی)وبرادرش اسحاق ارگانی و زریاب نام برد ، حال بدنیست داستانی ازشگفتی موسیقی ایرانی بشنویم : درتاریخ آمده است خسرو پرویز اسبی نمونه ای داشت بنام شبدیزکه اورابشدت دوست داشت این اسب مریض میشودشاه که بشدت به این اسب علاقمند بوده به میراخور میگویداین اسب رادرمان کنید اگرکسی خبرمرگ این اسب رابمن بده اورابقتل میرسانم ازقضااسب میمیرد میرآخرکه ازجان ترسیده دست بدامان باربد میشودباربداهنگ محزونی میسازد وشبنگاه که جهت موسیقی به حضورپذیرفته میشود شروع به نواختن میکند شدت ضرب آهنگ بقدری گویاست که خسروپرویز ازجامیپردوباشگفتی میگوید شبدیزمرد؟ باربدمیگویدشاهنشاه خود فرمودندشبدیزمرد ، راه یافتن باربدبه دربار خودداستانی دیگر دارد ، سرکیس که مقام اول راازنظرموسیقی دردرباردارد اجازه نمیداد کس دیگری دردربار خودنمائی کند باربد توسط آشنایی که پیداکرده بودبطورمخفیانه دربزم خسرو درباغی خود را پنهان ودر یک فرصت آهنگ سبزدرسبزرامی نوازد هیجان شنیدن این آهنگ خسروپرویزرا ازخود بیخودنموده درصدد پرسش برمی‌آید وبدینسان باربد به دربار راه پیدا میکند شدت علاقه باربدبه خسرو انقدر زیاد بوده که میگویند پس ازمرگ شاه انگشتانش راقطع میکندکه دیگربرای کسی ننوازد ، فارابی درکتاب موسیقی کبیر تولد اورا شهر ری ومعتقد استکه خطوط موسیقی باربدازخدای نامه (خوزای نامک)گرفته امروزه باتوجه به تحقیق هایی که انجام شده بیشتر میگوینداودر جهرم بدنیاآمده است. سرانجام این نابغه موسیقی درتاریخ ۶۲۸میلادی درتیسفون ازدنیامیرود.کاظم مزینانی تاجستاری دیگربدرود. ماخذ:برهان قاطع فارابی موسیقی کبیر@goshetarikh