شبی یک سرگذشت : امشب موسیقی درایران از هزاره های دور قسمت اولموسیقی نوای خوشی است به قدمت پیدایش انس

شبی یک سرگذشت : امشب موسیقی درایران از هزاره های دور قسمت اولموسیقی نوای خوشی است به قدمت پیدایش انسان ، بشر ازدیر باز تاکنون همیشه درپی نوایی خوش بوده تا برای لحظه ای کوتاه زنگ غم از دل بزداید .درايران باستان نیز به حکایت کتب مذهبی ، موسیقی و سرود وآواز وجود داشته است وقسمت های منظوم اوستا را با آواز وسرود میخواندند ، وجود گاتها که‌ سرودهای مقدس مذهبی میباشد مؤید این معنی است ، ازآثار دوره هخامنشی چیزیکه مؤید موسيقی باشد بدست نیامده ولی بطوریکه‌ یونانیان نوشته اند پادشاهان آن عصر هنگامی که غذا می‌خوردند عده ای از کنیزکان به خنیاگری ورقص مشغول می شدند ، با برافتادن هخامنشیان وبرآمدن سلوکیان بعید است که روند موسیقی متوقف شده باشد ولی گزارشاتی از دوره اشکانی داریم که‌ رقص وآواز همراه با نی وتنبور دربین طبقات مرفه معمول بوده است به گزارش نویسنده رومی اشکانیان از سازی بنام(سام بوکا)استفاده میکردند اما به شکل ساز اشاره ای نمی‌کند. امااوج موسیقی ایرانی در دوره ساسانیان شکل میگیردبخصوص در زمان خسروپرویز ، درهمین زمان بود که ردیف های موسیقی شکل گرفت به گواه تاریخ وگفته حمزة بن حسن اصفهانی مورخ ، بهرام پنجم(بهرام گور) هنگامیکه متوجه ناراحتی و گرفتاری مردم شد پس ازمشورت با موبدان از پادشاه هند درخواست لولی(لولیان نوازندگان هند)کرد این پادشاه چندهزار نوازنده راهی ایران کرد(قدری مبالغه امیز است) البته درجایی دیگر به تعداد چهارصد نفر اشاره شده که به حقیقت نزدیک تراست (فردوسی بزرگ درشاهنامه به‌ این مطلب پرداخته است) این نوازندگان هر روز در گوشه وکنار شهر با نوازندگی مردم راشاد می‌کردند ، در دوره خسروپرویز نوازندگان از مقام وجایگاه خاصی برخوردار بودند ، نوازندگانی چون باربد ، نکیسا ، سرکیس ، رامتین درقلمرو موسیقی یکه تاز آن عصربشمارمیرفتند ، مطربان ورامشگران درپشت پرده می‌نشستند به اشاره (خرم باش) که‌ مقام پرده داری را داشت نوازندگی را شروع می‌کردند دراین دوره برای هر روز از هفته نوائی ساخته شده وبرای هر ماه سی روز لحنی پدید آورده بودند که به سی لحن ( باربد) معروف است .(درمورد باربدقبلا درکانالم مطلب گذاشته ام)علاوه براین برای۳۶۰روز سال اوستایی ۳۶۰لحن ساخته بودند که قسمت‌هایی از نغمات ، لحنها وآواز های آن دوران درکتب موسيقی وآثار ادبی بعد از اسلام به چشم می‌خورد. ادامه دارد*کاظم مزینانی تامطلبی دیگربدرود ماخذ *تاريخ ادبیات ایران جلال همایی ص۱۷۱اطلاعات جامع موسیقی بهرام نفری ص۲۳سرود هاوسکوت ها محمد رضا درویشیتاریخ جامع ایران راوندی ج۷ص۱۴۵ @goshetarikh