شبی یک سرگذشت:امشب محمدخدابنده (اولجایتو) ایلخان هشتم* اودر (ذی الحجه۷۰۳)بعدازبرادرش برسریرسلطنت جا

شبی یک سرگذشت:امشب محمدخدابنده (اولجایتو) ایلخان هشتم* اودر (ذی الحجه۷۰۳)بعدازبرادرش برسریرسلطنت جای گرفت (اولجایتو) باشروع حکومت مسلمان شد ، سلطان محمدخدابنده (خربنده)نام گرفت اودرابتدا امیرچوپانرا عنوان امیرالامرایی داد ، فرزندخردسالش ابوسعید را امیرخراسان کرد ، قانونی درسرتاسر کشورش بنا نهادبنام یاسای غازانی همه راملزم به اجرای آن کرداوشهرسلطانیه رابوجودآورد(گنبد سلطانیه سومین گنبد بزرگ دنیا)بدستوراو ساخته شد وانرا پایتخت خود قرار داد ، درساختن پایتخت جدید امر و وزرای الجایتو هریک بسهم خود شرکت کردند ، دور تا دورشهر باروئی مربع کشیده شد که طول هرضلع آن هزار وسی قدم وعرض آن را آنقدر پهن بود که چهار سوار پهلوی یک دیگر می توانستند روی آن حرکت کنند(۷۰۴) گیلان که تاآن تاریخ به تصرف مغولها درنیامده بودفتح کردیکی ازامرای گیلان درناحیه امیرة دیباج بنام قطب الدین شیرازی کتاب دایرة المعارف معروف خودش رابنام (درةالتاج لغرة الدباج)رابنام او تالیف کردواین کارباعث تعامل بین مغولان وامرای گیلان جهت برقراری آرامش گردیدولی بحث شافعی وحنفی کارگزاران و فرماندهان اوراازاینکه مسلمان شده بودپشیمان کرددراین بین به مذهب شیعه گرایش پیدا کرد واز بلا تکلیفی رهاگردید ونام خلفای سه گانه را ازضرب سکه وخطبه محو کرد اوحتی مناظره ای هم بین علامه حلی وقاضی نظام الدین مراغه ای ترتیب دادکه پیروزی با علامه حلی بودوهمین امردلیل تشیع اوگردیدولی بعدکه نارضایی اغلب مردم اهل تسنن رادیدمجبورشد دستور ضرب سکه بنام ۴ خلیفه راصادرکند سلطان محمد (اولجایتو) تصمیم گرفت با خلیفه مصر الملک الناصربجنگ بپردازداوقلعه رحبه در کنار رودفرات رامحاصره کردولی کاری ازپیش نبرد (۷۱۲) سلطان مثل تمامی ایلخانان در شراب وشهوترانی افراط میکردکه درنهایت مریض شد ودر سن سی وپنجسالگی چشم ازجهان فروبست (رمضان۷۱۶)کاظم مزینانی تاشبی دیگربدرود. ماخذ*تاریخ ده هزارساله دکتررضاییتاریخ مغول عباس اقبال ص۳۰۹روزگاران ، زرین کوب ص ۵۳۵ت۳۷مسائل عصرایلخانی ج۲ منوچهریتاربخ ایران کمبریچ ج۵ ق۲@goshetarikh