🔸عناصر بی‌قرار بصری!مریم سلیمیمدرس سواد بصری در دانشگاه سورهفردارسانه – خارج شدن عناصر از کادر، یکی از تکنیک‌های مدرن و پویا در اصول طراحی و صفحه‌آرایی است که خود الزاماتی دارد و به شرط استفاده درست می‌تواند اثرگذار باشد. هرچند بهره‌گیری افراطی از آن نیز به‌ویژه در یک صفحه، می‌تواند نتیجه عکس حاصل کند.مروری بر روزنامه‌های روز یکشنبه ۲۳ آذر، حکایت از تلاش برخی از روزنامه‌ها برای استفاده از این تکنیک و تکنیک هم‌پوشانی دارد.خارج شدن عناصر از کادروقتی یکی از عناصر همچون تصویر یا فونت یا حتی لوگو از کادر خود خارج می‌شود، حس حرکت، آزادی و پویایی ایجاد می‌کند. همچنین می‌تواند این نتایج را به دنبال داشته باشد: درگیر کردن چشم مخاطب و جلب توجه و تاکید بصری، ایجاد نقطه کانونی و هدایت مخاطب به بخش مهم، ایستا و یکنواخت به نظر نرسیدن و ایجاد حس زنده‌بودن صفحه و توان تعامل ذهنی با آن، کمک به تمرکز بر عنصر اصلی (به شرط اعتدال در استفاده) و … .از تکنیک خارج شدن عناصر از کادر باید هدفمند و هوشمند استفاده کرد و نه صرفاً با اهداف زیبایی‌شناسی. چراکه می‌تواند به مشکلاتی همچون خوانش سخت، بی‌نظمی و شلوغی، ایجاد خستگی در مخاطب و … منجر شود.در روزنامه‌های امروز، «هفت صبح» از این تکنیک بیش از سایر روزنامه‌ها در صفحه اول خود استفاده کرده که عملاَ تمرکز بصری بر تصویر و سوژه اصلی و مهم‌تر، از مخاطب سلب شده است.هم‌پوشانی عناصر  عبور عناصر از مرزهای یکدیگر به طوری که منجر به هم‌پوشانی بین آنها شود نیز از دیگر تکنیک‌های مورد استفاده در صفحه‌آرایی است که این هم‌پوشانی به شکلی هدفمند، می‌تواند معنادار شود. در این شرایط ممکن است دامنه این هم‌پوشانی، لوگو را نیز در برگیرد. (مانند سازندگی، فرهیختگان و هفت صبح) در بحث هم‌پوشانی با لوگو باید مراقب بود تا بر وضوح برند، تاثیر منفی نگذاشته و خوانش لوگو را سخت نکرده و حسی از ضعف و غیرحرفه‌ای بودن ایجاد نکند.هم‌پوشانی فونت و بخشی از تصویر، گاه ممکن است تعابیر خاصی را ایجاد کنند (مانند هم‌پوشانی بخش‌هایی از تیتر «اندرزهای فقیه» با بخش‌هایی از لباس محقق داماد در روزنامه هم‌میهن).از دیگر نمونه‌ها می‌توان به روزنامه چارسوق و هم‌پوشانی کلمه «در» و نیز کادر مربوط به نرخ آمار تورم در شهریور ۱۴۰۰ با تصویر روحانی، در پاسخ به تیتر بالاترین تورم پس از انقلاب در کدام دولت رقم خورده است؟ اشاره کرد. در عمل، تکنیک هم‌پوشانی و قانون مجاورت، مخاطب را در پاسخ به سوال فوق، در قالب بصری به دولت روحانی می‌رساند.در نمونه‌های «راه مردم» (هم‌پوشانی تصویر شمش طلا با سیزده میلیون و …) و «نقد حال» (همپوشانی تصویر فرد با تیتر «گندم نمای جو فروش»)، در استفاده از این تکنیک، جز سخت‌کردن خوانش، کمک جدی نکرده است.براساس آنچه ذکر شد، در بهره گیری از دو تکنیک مذکور، هدفمند و هوشمندانه عمل کردن و عدم افراط در استفاده از آنها، از نکات حائز اهمیت است.#سواد_بصری #گرافیک #صفحه_آرایی💻 www.fardaresaneh.ir 🆔 t.me/medialesson🆔 eitaa.com/medialesson