⭕️درد و رنج جامعه را زیباسازی نکنیم پوریا گل محمدی زیباسازی کردن درد و رنج، یکی از لغزش‌های پنهان اما رایج در شعر اجتماعی است. جایی که شعر به‌جای آنکه پرده از بی عدالتی و ستم بردارد، رنج را به تجربه‌ای زیبا، قابل‌ تحمل و حتی ستودنی تبدیل می‌کند. در این وضعیت، فقر و درد و رنج دیگر یک مسئله‌ ساختاری نیست، بلکه به ویژگی‌ اخلاقی یا سرنوشتی شاعرانه بدل می‌شود. در شعر زیباسازی (رمانتیزه‌) شده، رنج اغلب با وقار، سکوت و نجابت همراه است. فقیر «شریف» است، رنج‌کشیده «عمیق» می‌شود و درد، به‌جای آنکه فریاد اعتراض باشد، به نشانه‌ای از اصالت انسانی بدل می‌گردد. این بازنمایی‌، ناخواسته یا آگاهانه، خشم اجتماعی را خنثی می‌کند؛ زیرا آنچه زیباست، کمتر مطالبه‌‌گر است. زیبا نشان دادن درد و رنج و فقر ما را از اصل ماجرا دور می‌کند. مشکل اصلی زیباسازی کردن، نه در زبان شاعرانه، بلکه در جهت‌گیری معناست. وقتی متن، علت فقر را پنهان می‌کند و به توصیف احساسات فردی بسنده می‌کند، رنج از «مسئله‌ی قابل تغییر» به «تجربه‌ای اجتناب‌ناپذیر» تقلیل می‌یابد. در این‌جا، ساختارهای قدرت، نابرابری و بی‌عدالتی، جایشان را به تقدیر، شانس یا اخلاق فردی می‌دهند. زیباسازی(رمانتیزه‌) کردن رنج را مصرف‌‌پذیر می‌کند. مخاطب، بدون آنکه به مسئولیت یا کنش فراخوانده شود، با اندوهی زیباشناختی همدردی می‌کند و آسوده می‌ماند. درد دیگری دیده می‌شود، اما نه برای تغییر، بلکه برای تأثر و همدردی خالی و بدون کنش اجتماعی. برای بیان درد و رنج در شهر تنها شاعر بودن کافی نیست، شاعر باید اندیشمند باشد و نگاهی اندیشمندانه و نقادانه به مسئله بیاندازد. شعر انتقادی رنج، نه از زیبایی می‌گریزد و نه از احساس؛ اما درد را مقصد نهایی نمی‌کند. چنین ادبیاتی، فقر را «طبیعی» نشان نمی‌دهد، از آن فضیلت نمی‌سازد و رنج را به شرط انسان‌ بودن بدل نمی‌کند. بلکه نشان می‌دهد که این درد، نتیجه‌ی تصمیم‌ها، سیاست‌ها و روابط نابرابر و بی‌عدالتی است. شاعر نشان می‌دهد که یک جای کار قانون می‌لنگد و باید کنش عقلی و مناسب داشت برای مسئله‌ای که تبدیل به آسیب شده است. فراموش نکنیم؛ زیباسازی کردن درد و رنج جامعه، بیش از آنکه به نفع رنج‌ دیدگان و فقرا باشد، به آرامش وجدان تماشاگر کمک می‌کند. وظیفه‌ ادبیات اجتماعی، نه تسلی‌ دادن بی‌خطر، بلکه بر هم‌ زدنِ این آرامش کاذب و دروغین است که در آن ظالم در حال ظلم است و مظلوم در حال درد و رنج کشیدن. ما باید مراقب باشیم به خاطر خوشامد مخاطب و غرق شدن در احساس و تخیل، درد و رنج جامعه را که چهره‌ای زشت و پلید دارد، زیبا نشان ندهیم و جامعه را دچار گمراهی نکنیم .‌لینک مطلب در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران.