⭕️به مویه‌های غریبانه؛ زبان اجتماعی سوگ در ایران پوریا گل محمدی مویه، گریه‌ آهنگین و سرشار از درد که ( بیشتر زنان ) هنگام مرگ یا کشته شدن عزیزانشان و حوادث دردناک با صدا آن را می‌خوانند. معمولاً در مویه، نام و ویژگی‌های فردِ فوت‌ شده و یا صدمات وارده به جامعه ، خانواده یا افراد مویه می‌شود. از جدایی و حسرت حرف می‌زنند و  شکایت و اعتراض به وضعیت موجود و  روزگار در آن دیده می‌شود.مویه ریتم و آهنگ دارد، اما مانند شعر رسمی نیست و بیشتر خودجوش شکل می‌گیرد. مویه برای افراد فوت‌ شده یا کشته‌ شده در تاریخ ایران و در زبان‌های مختلف ایرانی کم نیست. هر قوم و ملتی برای سوگواری، به زبان مادری خود مویه می‌کند؛ چون درد وقتی به زبان خود آدم گفته می‌شود، واقعی‌ تر و سوزناک‌ تر است. این مویه‌ها معمولاً به زبانی عامیانه، ساده و پر از احساس خوانده می‌شوند و اغلب شکل آهنگین دارند. بسیاری از آن‌ها از دل لحظه بیرون می‌آیند؛ نه از روی نوشته و تمرین. بیشترشان را زنان می‌خوانند؛ مادرها، خواهرها، همسرها… کسانی که داغ را با تمام وجود لمس می‌کنند و صدایشان تبدیل می‌شود به صدای غمِ یک خانه، یک طایفه یا حتی یک ملت.مویه روایتِ عشق، حسرت، شجاعت، مظلومیت، جدایی و گاهی هم اعتراض است. در ایران، مویه‌ها مانند یک میراث شفاهی از نسلی به نسل دیگر رسیده‌اند و هنوز هم وقتی مرگ ناگهانی یا داغ بزرگی اتفاق می‌افتد، دوباره زنده می‌شوند.ادامه این یادداشت را در سایت انجمن جامعه‌شناسی ایران بخوانید.