*ادامه ...⭕️*🔺 دوم آن است که سخن گفتن از سنت‌های الهی، به معنای وعده تحقق سریع آنها نیست. سنت الهی با «عجله تاریخی» تفاوت دارد. ما گاهی انتظار داریم اگر عدالت یک سنت الهی است، پس باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن تحقق یابد؛ در حالی که تاریخ چنین نیست. سنت‌های الهی می‌توانند از مسیرهای طولانی، تدریجی و پرهزینه تحقق پیدا کنند. قرآن نیز از شتاب‌زدگی انسان در برابر تحقق وعده‌ها سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که فاصله میان وعده و تحقق، گاه بسیار طولانی است.🔻 بنابراین، تأخیر در تحقق یک آرمان، لزوماً نشانه بی‌حاصلی مبارزه نیست. گاهی مهم‌ترین دستاورد یک نسل این است که اجازه ندهد چراغ یک آرمان خاموش شود. نسل بعد از همان نقطه‌ای آغاز می‌کند که نسل پیشین به آن رسیده است. ممکن است نسلی در برابر یک قدرت بزرگ تنها بتواند «باقی بماند»؛ نسل دیگری بتواند هویت خود را تثبیت کند؛ نسل سوم افکار عمومی جهان را تغییر دهد؛ و نسل‌های بعدی سرانجام به بخشی از اهداف دست یابند.🔻 از همین رو، در مبارزات تاریخی باید میان «پیروزی نهایی» و «پیشرفت تاریخی» تفاوت گذاشت. یک ملت ممکن است امروز شکست بخورد، اما اگر بتواند از نابودی، فراموشی و تسلیم کامل بگریزد، همین امر می‌تواند مقدمه مرحله بعدی باشد. تاریخ همیشه با جهش‌های ناگهانی پیش نمی‌رود؛ گاهی حرکت آن شبیه بالا رفتن از یک کوه است: بخشی از مسیر در شیب تند، بخشی در سراشیبی و گاهی حتی با عقب‌نشینی همراه است، اما مجموع حرکت می‌تواند رو به قله باشد.🔻 البته این سخن به معنای تقدیس رنج یا دعوت به ادامه هر مبارزه‌ای به هر قیمت نیست. امید دینی نباید انسان را از عقلانیت و ارزیابی مداوم روش‌ها بی‌نیاز کند.* چه‌بسا هدف درست باشد، اما روش نادرست، هزینه‌ها را افزایش دهد یا تحقق آن را به تأخیر اندازد.* شناخت سنت‌های الهی باید هم امیدآفرین باشد و هم انسان را به شناخت واقعیت، اصلاح روش‌ها و انتخاب عاقلانه فرا بخواند.🔻 از این جهت، شاید تعبیر دقیق‌تر درباره نسل‌هایی که در یک مبارزه طولانی زندگی می‌کنند، «نسل‌های فناشده» نباشد، بلکه *«نسل‌های پیوسته به یک حرکت تاریخی»* باشد. آنان هر یک بخشی از راه را می‌پیمایند و آنچه را به دست آورده‌اند به آیندگان می‌سپارند. چه‌بسا بزرگ‌ترین خدمت یک نسل، نه فتح مقصد، بلکه حفظ امکان رسیدن به مقصد باشد.🔻 خوشا به حال ملتی که در چنین راه‌های طولانی، دچار خستگی تاریخی نشود؛ نه به این معنا که بی‌محاسبه و بدون اصلاح روش‌ها بر یک راه اصرار ورزد، بلکه به این معنا که شکست‌های مقطعی را با شکست نهایی اشتباه نگیرد و دشواری راه را دلیل بی‌معنایی مقصد نداند. از این منظر، سنت‌های الهی بیش از آنکه وعده‌ای برای آسودگی انسان باشند، افقی برای امید و مسئولیت‌اند. به انسان می‌آموزند که جهان را بی‌قاعده و تاریخ را بی‌معنا نبیند، اما در عین حال به او نمی‌گویند بنشیند تا تاریخ خودبه‌خود عدالت را محقق کند. برعکس، انسان باید خود یکی از عوامل تحقق آن سنت باشد.🟥 بنابراین، اگر تحقق یک آرمان صد سال به طول بینجامد، معنایش این نیست که نسل‌های پیشین بیهوده زیسته یا بی‌فایده جان باخته‌اند. اگر آنان توانسته باشند مسیر را یک گام به پیش ببرند، مانع نابودی یک آرمان شوند و امکان ادامه راه را برای آیندگان فراهم کنند، خود بخشی از تحقق همان آرمان بوده‌اند. *شاید این یکی از عمیق‌ترین معناهای امید در تاریخ باشد: انسان برای آینده‌ای تلاش می‌کند که ممکن است خودش آن را نبیند، اما ایمان دارد که آینده بدون تلاش امروز او نیز ساخته نخواهد شد.*#مهارت‌های_زندگی_در_آیینه_قرآن (۲۹)🌴 *کانال انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها*‌‌‏The Islamic Association of University Lecturers of Iran‌‌‏🔗 ble.ir/join/A1yRMHAZsd