*پرسش و پاسخ*🗣️ *پاسخ‌دهنده:* آیت‌الله سید محمد علی ایازی🙋‍♂️️️ *پرسش ۲*تحقق سنت الهی و پیروزی فرض

*پرسش و پاسخ*🗣️ *پاسخ‌دهنده:* آیت‌الله سید محمد علی ایازی🙋‍♂️️️ *پرسش ۲*تحقق سنت الهی و پیروزی فرضی در ۱۰۰ سال بعد چه فایده‌ای برای نسل‌های فنا شده داره؟🔴 *پاسخ*اگر تبیین پیشین از سنت‌های الهی را بپذیریم، پاسخ این پرسش تا اندازه‌ای روشن می‌شود. با این حال، دو نکته در این‌جا قابل تأمل است.🔺*نخست* آنکه فلسفه سخن گفتن از سنت‌های الهی، وعده پیروزی فوری به یک نسل نیست؛ بلکه ایجاد امید، معنا و افق برای مبارزه است. اگر انسان‌ها تصور کنند هر مبارزه‌ای باید در طول عمر خودشان به نتیجه برسد، بسیاری از حرکت‌های بزرگ تاریخی اساساً آغاز نمی‌شد. ملت‌ها و انسان‌هایی که برای آزادی، عدالت، استقلال و کرامت مبارزه کرده‌اند، غالباً می‌دانسته‌اند که ممکن است ثمره کامل تلاش آنان را خود نبینند. با این حال، به این دلیل که خود را حلقه‌ای از یک زنجیره تاریخی می‌دانسته‌اند، از تلاش دست نکشیده‌اند.🔻 انسان وقتی بداند در پروژه‌ای بزرگ‌تر از عمر خویش مشارکت دارد، شکست‌های مقطعی را پایان راه نمی‌بیند. نسلی که نهال می‌کارد، الزاماً انتظار ندارد خود زیر سایه همان درخت بنشیند. ارزش کار او در این نیست که حتماً میوه را شخصاً بچیند؛ ارزشش در این است که بداند اگر امروز نهال را نکارد، فردا درختی نیز وجود نخواهد داشت.🔻 از این منظر، نسل‌های پیشین را نمی‌توان صرفاً «فناشده» نامید. آنان ممکن است به معنای زیستی از میان رفته باشند، اما اگر تلاش آنان در حفظ یک آرمان، هویت، فرهنگ یا مطالبه تاریخی مؤثر بوده باشد، در تاریخ ادامه یافته‌اند. بسیاری از آزادی‌هایی که امروز بدیهی به نظر می‌رسند، محصول تلاش انسان‌هایی است که خود از ثمره نهایی آن بهره‌مند نشدند.🔻 برای نمونه، مبارزه مردم ایرلند برای استقلال نمونه‌ای قابل تأمل است. این مبارزه در دوره‌های طولانی و با فراز و نشیب‌های بسیار ادامه یافت و نسل‌های متعددی در آن مشارکت کردند؛ همه آنان نیز به نتیجه نهایی نرسیدند، اما هر نسل بخشی از مسیر را پیمود و تجربه و دستاورد خود را به نسل بعد سپرد. بنابراین، یک حرکت تاریخی را نمی‌توان با معیار عمر یک نسل ارزیابی کرد.🔻 نمونه‌های دیگری نیز در تاریخ فراوان است. مبارزه طولانی برای لغو برده‌داری در جهان، یا جنبش‌های چندنسلی برای حقوق مدنی و سیاسی، نشان می‌دهد که بسیاری از آرمان‌های انسانی نه در یک نسل، بلکه در فرایندی تدریجی و انباشتی تحقق یافته‌اند. حتی در تاریخ ادیان، پیامبران و مصلحانی بوده‌اند که در زمان حیات خود با پیروزی ظاهری روبه‌رو نشدند، اما سخن و کوشش آنان در نسل‌های بعدی ادامه پیدا کرد و آثار آن آشکار شد.🔻 در چنین شرایطی، سؤال «اگر پیروزی صد سال بعد باشد، چه فایده‌ای برای نسل امروز دارد؟» را می‌توان با پرسش دیگری پاسخ داد: اگر هیچ نسلی حاضر نباشد برای چیزی که خودش به طور کامل از آن بهره‌مند نمی‌شود تلاش کند، اساساً چه چیزی از تمدن و تاریخ انسانی باقی خواهد ماند؟ بسیاری از دستاوردهای امروز ما میراث کسانی است که حاضر شدند هزینه آن را بپردازند، بی‌آنکه مطمئن باشند خود شاهد نتیجه نهایی خواهند بود.🔺 *دوم* آن است که سخن گفتن از سنت‌های الهی، به معنای وعده تحقق سریع آنها نیست. سنت الهی با «عجله تاریخی» تفاوت دارد. ما گاهی انتظار داریم اگر عدالت یک سنت الهی است، پس باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن تحقق یابد؛ در حالی که تاریخ چنین نیست. سنت‌های الهی می‌توانند از مسیرهای طولانی، تدریجی و پرهزینه تحقق پیدا کنند. قرآن نیز از شتاب‌زدگی انسان در برابر تحقق وعده‌ها سخن می‌گوید و نشان می‌دهد که فاصله میان وعده و تحقق، گاه بسیار طولانی است.⭕️ *ادامه دارد*