🌿 *مکارم اخلاق؛ هدف بعثت پیامبر اسلام(ص)*👤 *سید محمد علی ایازی*مجتهد، قرآن‌پژوه و عضو هیات علمی دا

🌿 *مکارم اخلاق؛ هدف بعثت پیامبر اسلام(ص)*👤 *سید محمد علی ایازی*مجتهد، قرآن‌پژوه و عضو هیات علمی دانشگاه🕊️ پیامبر اکرم(ص) رسالت خویش را تنها در ابلاغ احکام و بیان عقاید خلاصه نمی‌کرد، بلکه هدف نهایی بعثت را ساختن *«انسان اخلاقی»* می‌دانست؛ چنان‌که فرمود:«إِنَّمَا بُعِثْتُ لِأُتَمِّمَ مَكَارِمَ الْأَخْلَاقِ»؛«من برای کامل کردن فضیلت‌های اخلاقی برانگیخته شده‌ام.»از این رو، در سخنان آن حضرت و اهل‌بیت(ع)، قاعده‌ای پیوسته تکرار می‌شود که می‌توان آن را *عصاره اخلاق اسلامی* دانست:🌱 *آنچه برای خود می‌پسندی، برای دیگران نیز بپسند، و آنچه برای خود نمی‌پسندی، برای دیگران نیز مپسند.*📖 روزی مردی از پیامبر اکرم(ص) پرسید: «ای رسول خدا! عملی به من بیاموز که مرا به بهشت نزدیک کند.»پیامبر در پاسخ، مجموعه‌ای کوتاه اما سرنوشت‌ساز از دستورهای اخلاقی را بیان کرد: *«خشمگین مشو، از مردم چیزی مخواه و برای دیگران همان را بپسند که برای خود می‌پسندی.»*در این سخن، پیامبر اخلاق را از *درون انسان* آغاز می‌کند؛ از مهار خشم، بی‌نیازی از مردم و پاکی نیت. زیرا پیش از آنکه انسان در عمل به دیگران نیکی کند، باید در دل *خیرخواه آنان* باشد.🌿 در روایت دیگری، مردی بادیه‌نشین، رکاب شتر پیامبر را گرفت و از ایشان راهی به سوی بهشت خواست.پیامبر تنها با یک جمله، برنامه‌ای جامع برای زندگی او ترسیم کرد:*«آنچه دوست داری مردم با تو انجام دهند، تو نیز با آنان انجام بده؛ و آنچه دوست نداری درباره تو انجام دهند، درباره آنان انجام مده.»*شگفت آنکه پیامبر، راه رسیدن به بهشت را نه در عبادتی دشوار، بلکه در *اصلاح رفتار انسان با دیگران* خلاصه می‌کند.اگر هر انسانی خود را جای دیگری بگذارد، بسیاری از ظلم‌ها، تبعیض‌ها، دروغ‌ها، بی‌احترامی‌ها و ستم‌ها از جامعه رخت برخواهد بست.🌱 همین حقیقت را پیامبر در وصیتی ماندگار به امیرمؤمنان علی(ع) چنین بیان می‌کند:*«ای علی! آنچه را برای خود نمی‌پسندی، برای دیگران نیز مپسند و آنچه را برای خود دوست داری، برای برادرت نیز دوست بدار. اگر چنین کنی، در داوری عادل، در رفتار منصف و نزد اهل آسمان و زمین محبوب خواهی بود.»*⚖️ این بیان، رابطه میان *اخلاق و عدالت* را آشکار می‌سازد.انسان تا زمانی که خود را معیار قضاوت قرار ندهد، نمی‌تواند عادل باشد. عدالت، تنها در دادگاه تحقق نمی‌یابد؛ بلکه از *خانه، بازار، محیط کار، روابط اجتماعی و حتی از شیوه سخن گفتن با دیگران* آغاز می‌شود.کسی که رنج را برای خود نمی‌خواهد، آن را بر دیگری نیز تحمیل نمی‌کند؛ و کسی که احترام، امنیت و کرامت را برای خود دوست دارد، همان حقوق را برای دیگران نیز به رسمیت می‌شناسد.✨ راز ماندگاری این قاعده نیز در همین *سادگی و جهان‌شمولی* آن است.برای عمل به آن، نه دانش پیچیده‌ای لازم است و نه امکانات فراوان؛ کافی است انسان، پیش از هر سخن و هر رفتار، لحظه‌ای خود را جای طرف مقابل بگذارد و از خود بپرسد:💭 *اگر من جای او بودم، انتظار چه رفتاری داشتم؟*پاسخ همین پرسش، در بسیاری از موارد، بهترین راهنمای اخلاق و نزدیک‌ترین مسیر به *مکارم اخلاقی* است که پیامبر اسلام(ص) برای تحقق آن مبعوث شد.💭 *پرسش برای تأمل:* اگر پیش از هر سخن و رفتار، خود را جای دیگری بگذاریم، کدام رفتارهای ما با دیگران تغییر خواهد کرد؟#مهارت‌های_زندگی_در_آیینه_قرآن (۱۲)🌴 *کانال انجمن اسلامی مدرسین دانشگاه‌ها*The Islamic Association of University Lecturers of Iranble.ir/join/A1yRMHAZsd