روایتگران بی‌چهره تاریخ یادداشتی بر رمان «بی‌چهرگان» رمان علیرضا محمودی ایرانمهرمهسا شمسی‌پور«بی‌چهر

روایتگران بی‌چهره تاریخ یادداشتی بر رمان «بی‌چهرگان» رمان علیرضا محمودی ایرانمهرمهسا شمسی‌پور«بی‌چهرگان» را می‌توان رمانی میان تاریخ و حماسه دانست؛ اثری كه هم از تاریخ ایران وام می‌گیرد و هم از سنت‌های حماسی و اسطوره‌ای. نویسنده موقعیت‌ها و رخدادها را در پوششی جذاب و پركشش روایت می‌كند و حس كنجكاوی مخاطب را پیوسته برمی‌انگیزد. یكی از عوامل موفقیت رمان، خرده‌روایت‌هایی است كه در دل روایت اصلی جای گرفته‌اند. این داستان‌های كوتاه و فرعی نه‌تنها به غنای اثر افزوده‌اند، بلكه هر یك به‌تنهایی دریچه‌ای به بخشی از تاریخ، اسطوره یا فرهنگ ایران می‌گشایند. گاه رازی را آشكار می‌كنند، گاه پرده از شخصیتی تاریخی برمی‌دارند و گاه مخاطب را با زنانی و مردانی آشنا می‌كنند كه در شكل‌گیری تاریخ این سرزمین سهم داشته‌اند. خواننده در طول داستان با قهرمانان گوناگون تاریخ ایران روبرو می‌شود. «بی‌چهرگان» تنها یك رمان تاریخی نیست؛ یادآوری این حقیقت است كه ملت‌ها پیش از آنكه با شمشیر و سپاه ساخته شوند، با روایت‌ها، خیال‌ها و كلمات شكل می‌گیرند. شاید به همین دلیل باشد كه یكی از زیباترین بخش‌های كتاب بر قدرت كلمات تأكید می‌كند؛ بر این حقیقت كه پیش از ساختن هر تمدن، پیش از برافراشتن هر كاخ و پیش از آغاز هر جنگ، این كلماتند كه در ذهن انسان‌ها جهانی تازه می‌آفرینند: «مردم خیال می‌كنند كاخ‌ها و معابد باشكوه از سنگ و آجر ساخته شده‌اند، ولی واقعیت آن است كه همه اینها از خیال و كلمات پدیدار می‌شوند، زیرا هر كاری پیش از آنكه انجام شود، هرچیزی پیش از آنكه ساخته شود، در خیال آدم‌ها پدیدار می‌شود. كلماتی ویران می‌كنند و كلماتی می‌سازند. كوروش و داریوش نیز با كلمات نیرومندی كه نیزه‌ها را برمی‌افراشت، ‌توانستند بزرگ‌ترین كشور جهان را بسازند. همچون همان كلمات یادگار زریران كه تو آن روز در ارگ شاهی نسا خواندی، هستی و راستی گاه ممكن است در ستیز با یكدیگر باشند، ولی هر دو از درون یكدیگر پدیدار می‌شوند.» متن کامل این یادداشت را در این جا بخوانیدرادیو ایرانمهر صدای داستان و زندگی@hafezkk