سلوک حرکتی است در مراتب نفس. با شروع سلوک و حرکت به سوی خدا، رهرو هر دم از مرتبه‌ای از نفس عبور و به مرتبه بالاتری صعود می‌کند. مرتبه‌ای که در آن قرار دارد نسبت به مرتبه بالاتر دانی و آن مرتبه بالاتر نسبت به مرتبه بالاترش، دانی محسوب می‌شود؛ با ادامه سلوک رهرو از کلیه مراتب خود عبور و به عالی‌ترین مرتبه خود که خداست نائل می‌گردد.با من بودی تو را نمی‌دانستم یا من بودی تو را نمی‌دانستمرفتم ز میان من و تو را دانستم تا من بودی تو را نمی‌دانستم ‌ (فیض کاشانی‌‌)در مراتب پایینِ خود، آدمی غرق در شرک و حجاب و آلوده به گناهان کبیره و در مرتبه نفس اماره قرار دارد، انسان در هر مرتبه‌ای از نفس که قرار دارد، نفس او را به گناهان همان مرتبه سوق می‌دهد و باید توبه مربوط به همان مرتبه را انجام دهد. رهرو از مرتبه نفس اماره شروع می‌کند و به مرتبه نفس مطمئنه می‌رسد.در نظر و دید یک عارف، کل عالم خداست و یک عارف جز خدا نمی‌بیند از بایزید بسطامی نقل است که سی سال جز با خدا صحبت نکرده‌ام و در حالیکه مردم فکر می‌کنند با آن‌ها صحبت می‌کنم.در دید یک شخص عامی و یا مبتدی، عالَم را بدون خدا می‌‌بیند و تفاوت این دو دیدگاه را باید در سفر بین خود و خدا جستجو کرد. انسان هنگامی که در مرتبه خود قرار دارد خود را می‌بیند و خدا را نمی‌بیند و از خود که عبور کرد و رها شد خدا را می‌بیند و خود را نخواهد دید.رهروان_تنها صفحه ۷۸۳@haghightx