جسمانی (جیب، چانه) برای ملموس‌تر کردن نقد. • ساختار پرسشی که مخاطب را به تفکر وامیدارد. • لحن صمیمی و شکسته که فاصلهٔ نویسنده و خواننده را از بین می‌برد. این دقیقاً همان هنری است که آرش آزاد در تمام آثارش به کار می‌گرفت؛ نقدی تلخ اما در لفافهٔ لبخند، و پیامی عمیق اما با زبانی ساده و بی‌پیرایه. بخش پنجم: نتیجه‌گیری؛ پیام آرش برای نسل امروز حمید آرش آزاد در بیست و سوم مرداد ۱۳۸۹، پس از سال‌ها جدال با بیماری ریوی، در بیمارستان امام‌رضای تبریز دار فانی را وداع گفت و در قطعهٔ هنرمندان وادی رحمت تبریز به خاک آرمید. اما آنچه از او باقی ماند، تنها اشعار و مقالات نیست؛ بلکه سبک و سیاقی است در نگاه به زندگی، که می‌آموزد حتی تلخ‌ترین حقایق را می‌توان با لبخند بیان کرد. نسل امروز، چه در روزنامه‌نگاری، چه در ترجمه و چه در شعر، می‌تواند از آرش بیاموزد که: ۱. طنز، سلاحی مؤثرتر از فریاد است؛ زیرا به جای آنکه مخاطب را برنجاند، او را به فکر وامیدارد. ۲. تسلط بر دو یا چند زبان، تنها به معنای ترجمهٔ واژه‌ها نیست، بلکه درک عمیق فرهنگ‌ها و انتقال حس و طنز میان آنهاست. ۳. خودزنی طنزآمیز، نه تنها از تکبر می‌کاهد، بلکه اعتماد مخاطب را جلب می‌کند و پیام را مؤثرتر منتقل می‌سازد. و به قول خودش، آنجا که می‌گوید: «خلقی اگر آگاه شود یا خندان، آن وقت جهان شود به کام آرش.» راستی، چه زیبا این دو هدف را در کنار هم نشانده: آگاهی و خنده. شاید بزرگترین میراث آرش آزاد، همین باشد که به ما آموخت می‌توان هم آگاه بود و هم خندان، هم نقد کرد و هم محبوب ماند. روحش شاد و راهش پررهرو باد.