اقتصادِ نافروش؛ هشدارِ ساختاری دربارهٔ انفجاری که در راه استقسمت نهم: این، «خطاب» است، نه «التماس»نو

اقتصادِ نافروش؛ هشدارِ ساختاری دربارهٔ انفجاری که در راه استقسمت نهم: این، «خطاب» است، نه «التماس»نویسنده: پیام رسیده از مخاطب هدف از این نوشته، ترساندن نیست؛ «سیگنالِ ترک» است. همان‌گونه که در مهندسی سازه، پیش از شکست جدی، نشانه‌هایی از ضعف و ترک ظاهر می‌شود، در اقتصاد نیز پیش از رسیدن به نقطهٔ بحرانی، علائم ساختاری پدیدار می‌شوند.آنچه امروز در قدرت خرید، مصرف خانوار، فقر آستانه‌ای، بدهی و اقتصاد پنهان دیده می‌شود، می‌تواند مجموعه‌ای از همین علائم باشد.ساختارها معمولاً یکباره فرو نمی‌ریزند. پیش از نقطهٔ شکست، ظرفیت مقاومت آن‌ها به‌تدریج مصرف می‌شود. ممکن است ظاهر ساختار همچنان پابرجا باشد، اما حاشیهٔ امنیت آن هر روز کمتر شود.اقتصاد نیز چنین وضعیتی دارد.وقتی توان خرید کاهش پیدا می‌کند، مصرف محدود می‌شود؛ وقتی مصرف کاهش یافت، تقاضا ضعیف می‌شود؛ ضعف تقاضا به فروش و تولید فشار می‌آورد؛ فشار بر تولید و درآمد، دوباره قدرت خرید را کاهش می‌دهد.این یک حلقهٔ ساده اما خطرناک است:توان خرید → تقاضا → فروش و تولید → درآمد → توان خریداگر این چرخه برای مدت طولانی در مسیر نزولی حرکت کند، اقتصاد فقط با یک رکود مقطعی مواجه نیست؛ با فرسایش تدریجی ظرفیت خود برای بازتولید رفاه روبه‌رو می‌شود.از سوی دیگر، فقر آستانه‌ای، بدهی خانوار و اقتصاد پنهان، هرکدام بخشی از حاشیهٔ امنیت جامعه را مصرف می‌کنند.خانواری که تمام درآمدش صرف هزینه‌های جاری می‌شود، دیگر ذخیره‌ای برای شوک بعدی ندارد. خانواری که برای تأمین نیازهای امروز قرض گرفته، بخشی از درآمد فردا را پیشاپیش مصرف کرده است. و اقتصادی که بخشی از مبادلات آن از بازار رسمی خارج می‌شود، بخشی از توان مشاهده و سیاست‌گذاری خود را از دست می‌دهد.بنابراین، مسئله یک اتفاق منفرد نیست؛ مجموعه‌ای از فرایندهای به‌هم‌پیوسته است.به همین دلیل، «انفجار بزرگ در راه» را نباید الزاماً به معنای یک روز مشخص، یک شورش ناگهانی یا یک حادثه اجتماعی فوری فهم کرد.معنای دقیق‌تر آن، یک فرایند انفجاری تدریجی است:توان خرید → ناتوانی خرید → فرار از بازار → بدهی → اقتصاد پنهان → زوال اعتماد نهادیهر حلقه، بخشی از ظرفیت اقتصادی و اجتماعی را مصرف می‌کند.این همان تفاوت میان «حادثه» و «فرایند» است.حادثه را می‌توان در یک روز دید؛ اما فرایند ممکن است سال‌ها در زیر سطح جامعه حرکت کند، بدون آنکه نقطهٔ انفجار آن دقیقاً قابل پیش‌بینی باشد.از این منظر، هشدار اصلی متوجه زمان است.هر روزی که با سیاست‌های واکنشی سپری شود، بدون آنکه ریشه‌های کاهش قدرت خرید، فقر آستانه‌ای، رکود معیشتی و شکاف توزیعی اصلاح شود، بخشی از حاشیهٔ امنیت اقتصادی جامعه مصرف خواهد شد.مسئله بنابراین این نیست که آیا «فردا» انفجاری رخ می‌دهد یا نه.مسئله این است که چه میزان از ظرفیت تحمل اقتصادی جامعه باقی مانده است؟و اگر این ظرفیت همچنان کاهش یابد، هزینهٔ اصلاح نیز بیشتر خواهد شد.به همین دلیل، این نوشته یک تهدید نیست؛ یک هشدار ساختاری است.هشداری دربارهٔ اقتصادی که هنوز می‌تواند ظاهراً به کار خود ادامه دهد، اما در درون خود، حلقه‌های فرسایش را تولید می‌کند.انفجار، ممکن است پیش از آنکه در خیابان دیده شود، در ساختار اقتصاد رخ داده باشد.ادامه دارد...https://t.me/hamidasefichannel2صفحه یوتیوبhttps://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo