فراتر از سوریه: منازعه پنهان اسرائیل و ترکیه بر سر نظم نوین خاورمیانهحمله هوایی اسرائیل به پایگاه نظ

فراتر از سوریه: منازعه پنهان اسرائیل و ترکیه بر سر نظم نوین خاورمیانهحمله هوایی اسرائیل به پایگاه نظامی «ابوظهور» در شمال غرب سوریه، رویدادی نظامی نیست، بلکه می‌تواند اسرائیل و ترکیه را درگیرِ رقابتی فرسایشی برای ترسیمِ نقشه قدرتِ پسا-اسد کرده است. درک چرایی این حمله، مستلزمِ کندوکاوی عمیق‌تر در نگرانی‌های استراتژیک اسرائیل از نفوذ ترکیه و هراسِ آن از تولدِ «دولتِ ملیِ قدرتمند» در دمشق.ریشه‌های نگرانی اسرائیل: از ایدئولوژی تا جغرافیانگرانی اسرائیل از نقش‌آفرینی ترکیه در سوریه، نه یک واکنشِ آنی، بلکه تجلیِ «دکترینِ ناامنیِ همیشگی» تل‌آویو است. این دکترین بر پایه‌های زیر استوار است:بازگشتِ «عثمانی‌گرایی» و هراس از هژمونی منطقه‌ای: اسرائیل، جاه‌طلبی‌های منطقه‌ای ترکیه تحت رهبری اردوغان را قرائتی از «امپراتوری عثمانی» می‌بیند؛ امپراتوری‌ای که در تاریخِ خود، همواره تهدیدی برای موجودیتِ اقلیت‌ها و قدرت‌های نوظهورِ منطقه بوده است. این رویکرد، برای اسرائیل که در پیِ ایجادِ «عمقِ استراتژیک» و کنترلِ بازیگرانِ پیرامونی است، خطرناک است.تقابلِ ایدئولوژیک با «اسلام‌گرایی اخوانی»: نزدیکیِ آنکارا به جریان‌های اسلام‌گرای منطقه، به خصوص اخوان‌المسلمین، از منظرِ امنیتیِ اسرائیل، «تهدیدی وجودی» تلقی می‌شود. اسرائیل، این جریان‌ها را «آنتی‌تزِ نظمِ سکولار و منطقه‌ایِ مطلوبِ خود» می‌داند و هرگونه حمایتِ خارجی از آن‌ها را، به مثابهِ گسترشِ «جبههٔ مخالفت» تفسیر می‌کند.مخالفتِ بنیادین با «تقویتِ دولتِ ملیِ سوریه»: مهم‌ترین نگرانی اسرائیل، نه لزوماً ماهیتِ ایدئولوژیکِ دولتِ دمشق، بلکه «احیایِ توانِ نظامی و حاکمیتِ ملیِ» آن است. تل‌آویو معتقد است که یک سوریهٔ قدرتمند، حتی اگر با ایران نیز در تنش باشد، می‌تواند به «موازنهٔ قوا» در برابر اسرائیل کمک کند. همکاریِ ترکیه در بازسازیِ ارتشِ سوریه، این «موازنهٔ مطلوبِ اسرائیل» را بر هم می‌زند.پایگاه «ابوظهور»: نمادِ تقاطعِ منافعانتخاب پایگاه «ابوظهور» به عنوان هدف، معنایی فراتر از یک پایگاهِ نظامی دارد:نقطهٔ تلاقیِ نفوذ: این پایگاه که در نزدیکی مرز ترکیه قرار دارد، نمادی از «تقاطعِ منافعِ» بازیگرانِ منطقه‌ای است. اسرائیل می‌داند که همکاریِ نظامیِ ترکیه با ارتشِ جدیدِ سوریه، می‌تواند به معنایِ «نفوذِ مستقیمِ آنکارا» در قلبِ توانِ دفاعیِ دمشق باشد. این وضعیت، برای اسرائیل قابلِ تحمل نیست.شکستنِ «زنجیرهٔ بازدارندگی»: تل‌آویو در پیِ آن است که هرگونه تلاش برای «بازسازیِ توانِ نظامیِ سوریه»، حتی با مشارکتِ بازیگرانی چون ترکیه، با «هزینه‌ای سنگین» مواجه شود. حمله به ابوظهور، پیامی است به آنکارا: «ورود به حریمِ امنیتیِ ما، از طریقِ تقویتِ ارتشِ سوریه، خطِ قرمزی است که عبور از آن، عواقبِ وخیمی خواهد داشت».استراتژی «تداومِ بی‌ثباتی»: چرا اسرائیل مانعِ ثباتِ سوریه می‌شود؟اسرائیل، برخلافِ تصورِ رایج، از «ثباتِ» در سوریه هراسی ندارد، بلکه از «ثباتِ تحتِ کنترلِ بازیگرانِ رقیب» واهمه دارد. استراتژیِ تل‌آویو در قبالِ سوریه، مبتنی بر «تداومِ سطحی از بی‌ثباتی» است تا:جلوگیری از ظهورِ یک قدرتِ منطقه‌ایِ مستقل: سوریهٔ ضعیف و درگیرِ بازسازی، هرگز نخواهد توانست به یک «بازیگرِ هژمونیک» تبدیل شود و موازنهٔ قدرت را به ضررِ اسرائیل تغییر دهد.مهارِ نفوذِ رقبا: بی‌ثباتی، فرصتِ مانور را برایِ بازیگرانی چون ایران و ترکیه محدود می‌کند و به اسرائیل اجازه می‌دهد با عملیات‌هایِ پیش‌دستانه، جلویِ تثبیتِ نفوذِ این رقبا را بگیرد.حفظِ «وضعیتِ موجودِ امنیتی»: تا زمانی که سوریه نتواند به تهدیدی برایِ اسرائیل تبدیل شود، تل‌آویو ترجیح می‌دهد در این کشور «حضورِ نامتوازن» داشته باشد و مانع از شکل‌گیریِ هرگونه «قدرتِ سازمان‌یافتهٔ منطقه‌ای» شود.فراتر از سوریه: نمایشِ قدرت در پهنهٔ خاورمیانهحمله به ابوظهور، تنها یک عملیاتِ تاکتیکی نیست؛ بلکه بخشی از یک «نمایشِ قدرتِ استراتژیک» است. اسرائیل با این اقدام، پیام‌هایِ به بازیگرانِ منطقه‌ای می‌فرستد:به ترکیه: «ما حضورِ شما را در هر سطحی در سوریه، از جمله در حوزهٔ نظامی، زیر نظر داریم و اجازهٔ تثبیتِ نفوذتان را نخواهیم داد.»به سوریه: «حتی در دورانِ گذار و پس از سقوطِ نظامِ سابق، ما اجازهٔ بازسازیِ ارتشِ شما را نخواهیم داد و امنیتِ خود را به هر قیمتی حفظ خواهیم کرد.»به ایران: «ما همچنان قادر به ضربه زدن به منافعِ شما و متحدانتان در منطقه هستیم و هیچ‌کس نمی‌تواند خطوطِ قرمزِ ما را نادیده بگیرد.»در نهایت، حمله به ابوظهور، نشان‌دهندهٔ این واقعیت است که اسرائیل، نظمِ نوینِ خاورمیانه را نه بر پایهٔ همکاری و موازنهٔ قدرتِ متعادل، بلکه بر اساسِ «حفظِ برتریِ نظامی و امنیتیِ خود» و «مهارِ قدرت‌هایِ رقیب» بنا می‌نهد.https://t.me/hamidasefichannel2