اقتصادِ نافروش؛ هشدارِ ساختاری دربارهٔ انفجاری که در راه استقسمت سوم: تورّمِ فشار؛ وقتی گرانی، فقر ر

اقتصادِ نافروش؛ هشدارِ ساختاری دربارهٔ انفجاری که در راه استقسمت سوم: تورّمِ فشار؛ وقتی گرانی، فقر را بازتولید می‌کندنویسنده: پیام رسیده از مخاطب تورم را نمی‌توان فقط با یک عدد سنجید. پشت هر درصد افزایش قیمت، بخشی از قدرت خرید خانوار قرار دارد که از بین می‌رود. اما مسئله زمانی جدی‌تر می‌شود که افزایش قیمت‌ها دیگر یک پدیدهٔ موقت نباشد و به نیرویی تبدیل شود که به‌طور مداوم توان اقتصادی خانوار را تحلیل می‌برد.در برابر «تورم تقاضا»، می‌توان از مفهومی سخن گفت که آن را «تورمِ فشار» می‌نامم؛ تورمی که نه از وفور تقاضا، بلکه از فشار هزینه بر خانوار می‌آید.در این الگو، قیمت هر کالا یک «وزنهٔ اضافه» بر دوش معیشت روزانه است؛ و هر افزایش قیمت، نه یک «سیگنال بازار»، که یک تهدید مستقیم برای بقای اقتصادی خانوار تلقی می‌شود.در اقتصاد متعارف، افزایش قیمت‌ها می‌تواند حاصل افزایش تقاضا باشد؛ یعنی مردم پول بیشتری در اختیار دارند و برای کالاها و خدمات بیشتری تقاضا می‌کنند. اما وقتی قدرت خرید خانوارها در حال کاهش است، نمی‌توان همهٔ تورم را با منطق «تقاضای بیش از حد» توضیح داد.در چنین شرایطی، مسئله از سمت دیگری به اقتصاد فشار می‌آورد: هزینهٔ تولید، هزینهٔ واردات، نرخ ارز، هزینهٔ انرژی، مواد اولیه و سایر نهاده‌ها افزایش پیدا می‌کند و این فشار در نهایت به قیمت نهایی کالا منتقل می‌شود.اما فشار هزینه تنها در نقطهٔ تولید متوقف نمی‌شود. وقتی کالا گران‌تر می‌شود، خانوار باید برای خرید همان کالا سهم بیشتری از درآمد خود را اختصاص دهد. بنابراین اگر درآمد هم‌پای قیمت افزایش نیابد، مصرف‌کننده مجبور می‌شود هزینهٔ دیگری را حذف یا کاهش دهد.اینجاست که تورم و فقر به دو روی یک سکه تبدیل می‌شوند.تورم، فقر آستانه‌ای را گسترش می‌دهد؛ و فقر آستانه‌ای نیز با کاهش تقاضای مؤثر، اقتصاد را شکننده‌تر می‌کند.این چرخه را می‌توان چنین دید:افزایش هزینه → افزایش قیمت → کاهش قدرت خرید → حذف مصرف → کاهش تقاضا → فشار بر درآمد → افزایش شکنندگی خانواردر این چرخه، هر افزایش قیمت فقط یک تغییر در برچسب کالا نیست. هر افزایش قیمت می‌تواند یک تصمیم اجباری تازه به خانوار تحمیل کند: کدام کالا حذف شود؟ کدام هزینه به تعویق بیفتد؟ کدام نیاز ضروری قربانی نیاز ضروری دیگری شود؟در ابتدا، خانوار معمولاً از هزینه‌های غیرضروری می‌زند. سپس به سمت کالاهای ارزان‌تر می‌رود. بعد حجم خرید کاهش پیدا می‌کند و در نهایت ممکن است بخشی از نیازهای اساسی نیز قربانی محدودیت درآمد شود.به همین دلیل، اثر تورم را باید در تغییر رفتار اقتصادی مردم نیز جست‌وجو کرد.وقتی تورم طولانی می‌شود، خانوار دیگر نمی‌تواند بر اساس قیمت‌های امروز برای آینده برنامه‌ریزی کند. افق تصمیم‌گیری کوتاه‌تر می‌شود. خریدهای بزرگ به تعویق می‌افتد، پس‌انداز دشوارتر می‌شود و تصمیم‌های اقتصادی بیشتر به مدیریت روزمرهٔ زندگی محدود می‌شوند.در این وضعیت، حتی اگر درآمد اسمی خانوار افزایش پیدا کند، ممکن است درآمد واقعی او همچنان کاهش یابد؛ زیرا افزایش درآمد با افزایش هزینه‌ها خنثی یا حتی بی‌اثر می‌شود.مسئله بنابراین فقط «گران‌شدن کالا» نیست؛ مسئله فرسایش قدرت خرید است.و این همان جایی است که «اقتصاد نافروش» به مرحلهٔ تازه‌ای وارد می‌شود. وقتی خانوار دیگر توان خرید گذشته را ندارد، فروشنده با کاهش تقاضا مواجه می‌شود. وقتی فروش کاهش پیدا کند، تولیدکننده نیز تحت فشار قرار می‌گیرد. اگر این فشار ادامه یابد، درآمد و اشتغال نیز آسیب می‌بینند و همین مسئله دوباره قدرت خرید خانوار را کاهش می‌دهد.در نتیجه، تورم می‌تواند از یک مسئلهٔ قیمتی به یک مسئلهٔ ساختاریِ تقاضا تبدیل شود.بحران زمانی جدی‌تر می‌شود که جامعه‌ای بزرگ، هم‌زمان با افزایش قیمت‌ها، ذخیره و حاشیهٔ امنیت اقتصادی خود را نیز از دست داده باشد. در چنین شرایطی، هر شوک تازه ــ هر گرانی، هر هزینهٔ پیش‌بینی‌نشده و هر کاهش درآمد ــ می‌تواند گروه بیشتری را از وضعیت شکننده به وضعیت فقر منتقل کند.پس تورم در اینجا فقط «افزایش سطح عمومی قیمت‌ها» نیست؛ مکانیزمی برای انتقال فشار از بازار به خانوار و از خانوار به کل اقتصاد است.و هنگامی که این فشار طولانی شود، دیگر نمی‌توان مسئله را فقط با کنترل مقطعی قیمت‌ها پاسخ داد. مسئله به جایی رسیده است که باید دربارهٔ ساختار درآمد، قدرت خرید و نحوهٔ توزیع منابع در اقتصاد سخن گفت.ادامه دارد...https://t.me/hamidasefichannel2صفحه یوتیوبhttps://youtube.com/@hamidasefi-mf3jo