لنین چگونه مطالعه می‌کرد (بخش چهارم)ماریا اینیاتیونا گلیاسرمطالعه‌ی مبارزات کارگریبه توصیه‌ی لنین، ب

لنین چگونه مطالعه می‌کرد (بخش چهارم)ماریا اینیاتیونا گلیاسرمطالعه‌ی مبارزات کارگریبه توصیه‌ی لنین، بابوشکین در سال ۱۹۰۲ خاطرات فعالیت‌های انقلابی خود را به رشته‌ی تحریر درآورد. او در این خاطرات، به شرح فعالیت‌هایش در حلقه‌ای پرداخت که در آن مارکسیسم را با استادیِ لنین فرا گرفته بود. بابوشکین به یاد می‌آورد که لنین چگونه می‌کوشید عادت‌های سخنوری را در شاگردانش نهادینه کند:«او بارها سعی می‌کرد در ما پاسخی برانگیزد یا میل به راه انداختن بحث را بیدار کند و یکی را وادار می‌کرد تا درستیِ نقطه‌نظرش را برای دیگری اثبات نماید.»علاوه بر این، لنین کارگران را به کار فردی در زمینه‌ی «آژیتاسیون» (تبلیغ ترویجی) عادت می‌داد و به آن‌ها می‌آموخت که چگونه با گردآوری مطالب درباره‌ی وضعیت کارگران در کارخانه‌ها و کارگاه‌ها، خود را برای این کار آماده کنند. بابوشکین نقل می‌کند:«ما از سخنران (لنین) پرسش‌نامه‌هایی دریافت می‌کردیم که ما را وادار می‌کرد کار در کارخانه را مطالعه کنیم؛ غالباً مجبور بودیم به بهانه‌ای به بخش دیگری برویم، اما در واقع هدف این بود که اطلاعات لازم را چه از طریق مشاهده و چه در صورت فراهم شدن فرصت، از طریق گفتگو با کارگران جمع‌آوری کنیم. جعبه‌ی ابزار من همیشه پر از یادداشت‌های گوناگون بود و هنگام صرف غذا سعی می‌کردم بدون جلب توجه، تعداد روزهای کاری و حقوق کارگران بخش خودم را یادداشت کنم.»بر اساس مطالبی که کارگران گردآوری می‌کردند، شب‌نامه‌های تبلیغاتی نوشته می‌شد و از خودِ کارگران دعوت می‌شد تا در تدوین این شب‌نامه‌ها مشارکت کنند. لنین با دقت تک‌تک شاگردانش، شرایط کاری حاکم بر کارخانه‌ای که در آن کار می‌کردند، شرایط زندگی‌شان و تمامی تضادهای میان کارگران و کارفرما را مطالعه می‌کرد. او همیشه سخنرانی‌هایش در حلقه را بر پایه‌ی مثال‌هایی بنا می‌کرد که برای شنوندگانش از نزدیک ملموس بود.لنین روی هر موضوع به‌شدت کار می‌کرد تا ارائه‌ی تئوری مارکس، چه به‌صورت شفاهی و چه کتبی، تا حد ممکن ساده، روشن و برای هر کارگری قابل‌فهم باشد. او در سال ۱۹۱۷ نوشت: «حداکثرِ مارکسیسم یعنی حداکثرِ وضوح و سادگی.» برای لنین، این دو شرط جدایی‌ناپذیر بودند؛ او معتقد بود هر دو برای هر فعالیت تبلیغی ضروری هستند.این اندیشه‌ی لنین در قطعه‌ی زیر از یک اثر انتقادی ناتمام که در سال ۱۹۰۱ درباره‌ی نشریه‌ی «سوبودا» (آزادی) نوشته شده، به‌خوبی بیان شده است:«نشریه‌ی سوبودا صراحتاً بد است. نویسنده‌ی آن... ادعا می‌کند که به زبان توده‌فهم و در حد درک کارگران می‌نویسد. اما در آن هیچ ردی از زبان مردمی نیست، بلکه تنها لحنی عامیانه‌زده و سخیف دیده می‌شود. حتی یک کلمه‌ی ساده وجود ندارد، همه‌چیز متصنع است... نویسنده قادر نیست یک سطر بدون استفاده از تعابیر پیچ‌درپیچ بنویسد... و با این زبانِ دفرمه، ایده‌های سوسیالیستیِ بسیار شناخته‌شده را که عمداً مبتذل شده‌اند، بدون مثال‌های جدید و بدون پردازش شخصی، ردیف می‌کند. باید به نویسنده گفت که نباید "ساده‌سازی" (برای توده) را با "مبتذل‌سازی" اشتباه گرفت. نویسنده‌ی مردمی، خواننده را وامی‌دارد تا با شروع از ساده‌ترین و شناخته‌شده‌ترین داده‌ها فکر کند و با استدلال‌های آسان یا مثال‌های خوش‌انتخاب، نتایج اصلیِ این داده‌ها را نشان می‌دهد و گام‌به‌گام پرسش‌های جدیدی در ذهن خواننده‌ی متفکر برمی‌انگیزد. نویسنده‌ی مردمی فرض را بر این نمی‌گذارد که خواننده فردی است که فکر نمی‌کند، نمی‌داند یا نمی‌خواهد فکر کند؛ برعکس، او فرض می‌کند که خواننده به‌شدت مایل است از فکرش کار بکشد و در این کار مهم و دشوار به او کمک می‌کند، او را در اولین قدم‌ها راهنمایی کرده و به او می‌آموزد که به‌تنهایی پیش برود. اما نویسنده‌ی مبتذل فرض را بر این می‌گذارد که خواننده فکر نمی‌کند و توانایی فکر کردن ندارد؛ او خواننده را به مبانی یک علم جدی رهنمون نمی‌شود، بلکه برعکس، به شیوه‌ای هیولایی و ساده‌انگارانه که با شوخی‌ها و ضرب‌المثل‌ها بزک شده، تمام استنتاج‌های تئوری مورد نظر را به‌صورت "آماده" به او عرضه می‌کند، به‌طوری که خواننده نیازی به جویدن آن‌ها ندارد و فقط باید این آشِ دهن‌سوز را سر بکشد.»تمام خاطرات مربوط به فعالیت‌های تبلیغی لنین گواهی می‌دهند که او به کارگران کمک می‌کرد تا از نظر تئوریک توانمند شوند و به آن‌ها می‌آموخت که خودشان کار کنند؛ او به آنان نه به چشمِ «ابژه‌ی تبلیغات»، بلکه به چشمِ رفقایی برابر با خود می‌نگریست که جدی فکر می‌کنند و مشتاقند تا برای ساخته شدن به عنوان رزمندگان انقلابی تلاش کنند.