لنین چگونه مطالعه می‌کرد (بخش اول)ماریا اینیاتیونا گلیاسرلنین نیز مانند مارکس، هنگامی که کتابی را می‌خواند، هم‌زمان تمام منابع و مؤلفانی را که در آن اثر به آن‌ها ارجاع داده شده بود مطالعه می‌کرد؛ او فاکت‌ها و نتایج موجود در کتاب را به‌صورت انتقادی بررسی کرده و شخصاً صحت آن‌ها را می‌آزمود.کتاب‌ها توسط انسان‌ها نوشته می‌شوند و این انسان‌ها به طبقات اجتماعی مختلفی تعلق دارند که از منافع آن‌ها دفاع می‌کنند. برای یک مارکسیست، بسیار حیاتی است که بداند نویسنده هر کتاب از منافع کدام طبقه دفاع می‌کند و بتواند از هر کتاب، هر آنچه را که واقعاً مفید است استخراج کرده و هر آنچه را که مضر و مرتجعانه است طرد کند.لنین این موضوع را بارها، چه به صورت شفاهی و چه کتبی، بیان کرده بود و خود نیز در برخورد با هر کتابی همین شیوه را به کار می‌بست. برای درک این نگرش لنین نسبت به کتاب‌ها، علم و نظریات موجود در آن‌ها، اثر او با عنوان «ماتریالیسم و امپیریوکریتیسیسم» اهمیت ویژه‌ای دارد. لنین می‌نویسد:«وظیفه مارکسیست‌ها عبارت است از دانستن اینکه چگونه دستاوردهای این خدمتگزاران [بورژوازی] را جذب کرده و تغییر شکل دهند (برای مثال، شما نمی‌توانید بدون مراجعه به آثار این خدمتگزاران، حتی یک قدم در مسیر مطالعه پدیده‌های اقتصادی جدید بردارید)؛ و همچنین دانستن اینکه چگونه خود را از گرایش‌های مرتجعانه آن‌ها رها کرده و خط مشی خود را در برابر کل خط مشی نیروها و طبقات دشمن پیش ببرند.»لنین از همان آغاز فعالیت تئوریک خود، نظریه مارکس را نه به عنوان یک دگم، بلکه به عنوان یک نظریه‌ی خلاق، به عنوان راهنمای عمل و روشی نبوغ‌آمیز می‌نگریست که ایجاب می‌کند «هر برنامه‌ای، فرمول‌بندی دقیق یک فرآیند واقعی باشد.» در حالی که جامعه‌شناسان ذهن‌گرا (نارودنیک‌ها) از اتوپیا آغاز می‌کنند و بدون مطالعه‌ی فاکت‌ها و بدون داشتن کوچک‌ترین تصوری از تاریخ و اقتصاد روسیه درباره‌ی واقعیت آن قضاوت می‌کنند، مارکسیست‌های روسی نظریه‌ی خود را با محک زدن در مطالعه‌ی دقیق و موشکافانه‌ی تاریخ و واقعیت روسیه بنا می‌کنند. هر کسی که آثار لنین را با دقت بخواند، می‌داند که ستون‌های بلند اعداد و ارقام در زیر قلم او چقدر زنده و گویا هستند. برای لنین، همانند مارکس، آمار سلاحی در مبارزه‌ی انقلابی است.نه تنها حجم عظیم داده‌های آماری که لنین برای اثبات درستی تفسیر مارکسیستی از واقعیت روسیه مطالعه کرده شگفت‌آور است، بلکه مهارت او در گردآوری این داده‌ها نیز حیرت‌انگیز است؛ و فراتر از همه، مهارت نبوغ‌آمیزی که با آن اغلب از داده‌های خودِ نارودنیک‌ها استفاده می‌کرد تا آن‌ها را علیه خودشان به کار بگیرد. لنین با جذب روش مارکسیستی و مطالعه‌ی تاریخ روسیه و ویژگی‌هایی که آن را از سایر کشورها متمایز می‌کرد، با صبر و پشتکار فراوان، تمام جزئیات واقعیت عینی پیرامونش را تحلیل می‌کرد؛ همان چیزی که دوست داشت به آن «زندگی زنده» بگوید. او انسان‌های واقعی و زنده و روابط متقابل آن‌ها را مطالعه می‌کرد.لنین همان‌طور که خود می‌گفت، در مورد تمام مسائلی که مبارزه‌ی طبقاتی روزمره پیش می‌آورد، با «مارکس مشورت می‌کرد». او دقیقاً با مطالعه‌ی وجوه اشتراک و تفاوت میان موقعیت‌های تحلیل‌شده توسط مارکس و شرایطی که در آن لازم بود توصیه‌های استاد را به کار بندد، مشورت می‌کرد. لنین با هدف انجام کاری بزرگ که می‌بایست بر پایه‌ی فاکت‌های واقعیت عینی روسیه، از تمام جنبه‌ها اثبات کند که روسیه وارد مجرای توسعه سرمایه‌داری شده است، کار خود را زمانی که هنوز در «سامارا» بود آغاز کرد و به محض رسیدن به «پترزبورگ»، خود را وقف جمع‌آوری ادبیات لازم و خلاصه‌برداری از آن‌ها نمود.