لنین چگونه مطالعه می‌کرد (بخش سوم) ماریا اینیاتیونا گلیاسر از خلال این فاکت‌ها به وضوح دیده می‌شود که لنین تئوری را در خلوتِ کتابخانه‌اش مطالعه نمی‌کرد، بلکه آن را در دلِ مبارزه‌ای خستگی‌ناپذیر با تک‌تک دشمنان مارکسیسم می‌آموخت. او اجازه نمی‌داد هیچ تلاشی…لنین چگونه مطالعه می‌کرد (بخش پنجم)ماریا اینیاتیونا گلیاسرمطالعه‌ی مسئله کشاورزییکی از مباحث تئوریک پرچالش در آغاز قرن بیستم، مسئله‌ی کشاورزی (مسئله ارضی) بود که لنین تلاشی فوق‌العاده و بی‌وقفه را وقف آن کرد.نظریات فرصت‌طلبان (اپورتونیست‌های) روس، چه سوسیالیست‌های انقلابی (چرنوف و دیگران) و چه «مارکسیست‌ها» (بولگاکف، پی. ماسلوف و دیگران)، کاملاً با انتقاداتی که فرصت‌طلبان اروپای غربی به سرکردگی برنشتاین، دیوید، هرتز و دیگران علیه مارکسیسم مطرح می‌کردند، هم‌سو بود. لنین علیه این جبهه متحدِ فرصت‌طلبان غربی و روس موضع گرفت و با بررسی ابعاد گسترده مسئله کشاورزی، مجموعه‌ای از آثار تئوریک را برای دفاع از مواضع مارکسیسم انقلابی در این زمینه به رشته تحریر درآورد.اگر لنین در زمان تدوین کتاب «توسعه سرمایه‌داری در روسیه»، وظیفه خود را مطالعه واقعیت عینی روسیه قرار داده بود تا با سلاحِ حقایق، استدلال‌های «نارودنیک‌ها» (مردمی‌ها) را مبنی بر عدم امکان اجرای نظریه مارکس در روسیه در هم بکوبد؛ اکنون وظیفه او شامل تحلیل گسترده‌تری می‌شد: بررسی قوانین بنیادی توسعه‌ی اقتصاد کشاورزی در کشورهای سرمایه‌داری به طور کلی.بنابراین، اگر در موضوع اول، اکثریت قریب به اتفاق آثار مورد استفاده لنین منابع روسی بودند، در موضوع دوم او ناچار بود ادبیات جهانی پیرامون مسئله کشاورزی را مطالعه کرده و آمار مربوط به اقتصاد کشاورزی در کشورهای سرمایه‌داری غرب و آمریکا را تحلیل کند. هدف او ابطال استدلال‌های فرصت‌طلبانِ تمام کشورها بود که مدعی بودند قوانین کلی سرمایه‌داری کشف شده توسط مارکس در مورد اقتصاد کشاورزی صدق نمی‌کند؛ وی بدین ترتیب تئوری ضد مارکسیستیِ «ثبات اقتصاد خردِ دهقانی» را در هم شکست.مطالب باقی‌مانده از این مطالعات لنین در مورد مسئله کشاورزی چنان گسترده است که سه جلد از «مجموعه آثار لنین» را به خود اختصاص داده و برای مطالعه متدولوژی علمی کار او ارزشی فوق‌العاده دارد.بیش از هر چیز، در این آثار شاهد دقت وسواس‌گونه او در مطالعه مجموعه حقایق بدون هیچ استثنائی هستیم. مواد خام اصلی او آمارها بودند: «بنیادی از حقایق دقیق و انکارناپذیر».لنین اقتصاد کشاورزی آلمان، فرانسه، بلژیک، آمریکا و سایر کشورها را با همان دقت و جزئیاتی مطالعه می‌کند که پیش‌تر برای روسیه انجام داده بود. او جداول آماری و نمودارها را ترسیم می‌کرد، داده‌های آماری را بر اساس نسبت‌های مختلف گروه‌بندی می‌نمود و درصدها را استخراج می‌کرد.لنین از روش‌های رایج در پژوهش‌های اقتصادی که در آن‌ها گروه‌بندی واحدهای زراعی صرفاً و منحصراً بر اساس «میزان زمین اشغال شده و تحت کشت» انجام می‌شد، رضایت نداشت. او در جریان کار بر روی توسعه سرمایه‌داری در روسیه، سیستم گروه‌بندی خاص خود را بر اساس رهنمودهای مارکس در کتاب سرمایه تدوین کرد. این سیستم بر ضرورت در نظر گرفتن تمامی فرآیندهای پیچیده توسعه اقتصاد کشاورزی، اشکال متنوع مالکیت زمین و شرایط کشاورزی، منطبق با الزامات ماتریالیسم دیالکتیک، تأکید داشت.«مسئله گروه‌بندی مطالب جمع‌آوری شده از سرشماری‌های روستایی فعلی، به هیچ وجه یک مسئله فنی یا تخصصی نیست، آن‌گونه که در نگاه اول به نظر می‌رسد. این مطالب به دلیل غنای عظیم و اطلاعات کامل درباره هر واحد کشاورزی متمایز هستند. اما با توجه به ناتوانی، شکل نسنجیده، زشت و روتینِ خلاصه‌سازی داده‌های آماری، این مطالب ارزشمند کاملاً از دست می‌روند و اغلب برای مطالعه قوانین تکامل اقتصاد کشاورزی غیرقابل استفاده می‌مانند.» (لنین)به همین دلیل است که لنین همواره توجه زیادی به مطالعه شخصی داده‌های آماری داشت. او با عدم اعتماد به آمارهای رسمی کشورهایی که مطالعه می‌کرد، حجم عظیمی از مطالعات اقتصادی نویسندگان مختلف به زبان‌های خارجی را تحلیل می‌کرد. او از کتاب‌ها یادداشت برمی‌داشت، عمدتاً فاکت‌ها و ارقام را برمی‌گزید و رویکردی انتقادی نسبت به آن‌ها اتخاذ می‌کرد: آن‌ها را با یکدیگر و با داده‌های آماری مقایسه می‌کرد، جداول جدیدی تشکیل می‌داد و مشاهدات استنتاجی خود را در حاشیه می‌نوشت.به‌ویژه مشاهده این نکته حائز اهمیت است که لنین چگونه بر روی آثار دشمنان مارکسیسم، فرصت‌طلبان و تجدیدنظرطلبان (رویزیونیست‌های) نظرات مارکس کار می‌کرد.