لنین چگونه مطالعه می‌کرد (بخش ششم)ماریا اینیاتیونا گلیاسراو همانند تمام آثارش، طبیعتاً تمامی ارقام و آمارهای ذکر شده را با هم مقابله و مقایسه می‌کرد. با این حال، به این کار بسنده نمی‌کرد.او توجه ویژه‌ای به نحوه استناد آن‌ها به مارکس یا سایر نویسندگان داشت؛ این‌که به چه کسی استناد می‌کنند و مطالعاتی که استنتاجات خود را بر پایه آن‌ها بنا کرده‌اند، متعلق به کیست. هیچ اشتباهی، هیچ جعل عمدیِ فاکت‌ها یا تحریفِ یک نقل‌قول از نگاه او پنهان نمی‌ماند.نمونه‌ای از آنچه گفته شد، تلاشی است که لنین در بررسی کتاب‌های بولگاکف، چرنوف و دیگر منتقدان مارکس در مورد مسئله کشاورزی به کار بست. برای مثال، لنین هنگام تلخیص دقیق آثار بولگاکف، به‌طور مداوم تمام منابعی را که نویسنده به آن‌ها ارجاع داده مطالعه می‌کند، ارقام و نقل‌قول‌ها را تطبیق می‌دهد و محاسبات و نظرات خود را در دفترچه‌اش یادداشت می‌کند. این یادداشت‌ها نشان می‌دهند که لنین با چه دقت و جزئیات وسواس‌گونه‌ای آثار نویسندگان مختلف را مطالعه می‌کرده است.به‌عنوان مثال، لنین در مقایسه نقل‌قول‌های بولگاکف با محاسبات بنسینگ، اقتصاددان بورژوا، چنین می‌نویسد:«آقای بولگاکف در صفحه ۲۷۳ جلد دوم، بار دیگر نقل‌قول را به وقیحانه‌ترین شکل جعل می‌کند. ستون سوم جدول او به واحدهای زراعی بزرگ مربوط نمی‌شود، آن‌گونه که او در ابتدای ستون مذکور ادعا می‌کند، بلکه به کل واحدهای زراعی به‌طور کلی مربوط است... آقای بولگاکف تقلب می‌کند -باورکردنی نیست، اما یک واقعیت است- او جداول متن اصلی را که خود نقل کرده دست‌کاری می‌کند و داده‌های مربوط به وسعت مالکیت ارضی را با داده‌های مربوط به نسبت بدهی‌ها در هم می‌آمیزد». و به همین ترتیب، لنین ارقام واقعی را محاسبه می‌کند. این تحلیل شامل چندین مورد دیگر از نقل‌قول‌های جعل شده توسط بولگاکف است.لنین همچنین بولگاکف را در حین ارتکاب جرمِ جعلِ نظرات مارکس غافلگیر کرد؛ چرا که او نقل‌قول‌ها را جدا از متن و با ترجمه‌ای تحریف‌شده بازنشر می‌کرد.مطالعه آثار مقدماتی لنین، به‌ویژه آثاری که به مسئله کشاورزی و سایر مسائل مربوط می‌شوند، نشان‌دهنده دقت وسواس‌گونه‌ای است که او در تدوین طرح‌ها و استخراج مطالب برای آثارش به کار می‌برد.زمانی که لنین پس از اتمام مطالعه و بررسی تمامی مطالب، مستقیماً به سراغ نوشتن کتاب یا آماده‌سازی یک سخنرانی می‌رود، شروع به ترسیم طرحی می‌کند که رفته‌رفته آن را دقیق‌تر کرده و با ارجاع به منابع نقل‌قول‌ها غنی می‌سازد و سپس در بیشتر موارد، آن را در چندین نسخه مختلف به‌طور مفصل ترکیب و خلاصه‌سازی می‌کند. لنین تمام کارِ کتاب را در طرح‌ها و خلاصه‌ها متمرکز می‌کند، به طوری که وقتی شروع به نوشتن می‌کند، عموماً بدون خط‌خوردگی و مستقیماً در نسخه نهایی می‌نویسد؛ به‌ندرت پیش می‌آید که از طرح ترسیم‌شده منحرف شود، هرچند همیشه از تمام مطالب انباشته‌شده در طرح‌ها و خلاصه‌هایش استفاده نمی‌کند.همان‌طور که می‌دانیم، لنین در طول بیش از ده سال فعالیت، نه‌تنها متون بنیادیِ اختصاص‌یافته به مسئله کشاورزی را مطالعه کرد، بلکه مجموعه‌ای از آثار علمی را به رشته تحریر درآورد و برنامه کشاورزی «حزب سوسیال دموکرات کارگری روسیه» را تدوین نمود.بدون شک، زمانی که لنین در فوریه ۱۹۰۳ در پاریس آماده‌سازی سخنرانی برای «مدرسه عالی علوم اجتماعی روسیه» را آغاز می‌کند، بار دیگر مجموعه‌ای از مطالب علمی که پیش‌تر مطالعه کرده بود و بسیاری از مطالب جدید دیگر را مرور کرده و خلاصه‌ای مفصل تدوین می‌کند. لنین حتی در مواردی که تسلط بسیار عمیقی بر موضوع داشت، پیش از سخنرانی‌هایش، کار آماده‌سازی جدی و شدیدی انجام می‌داد. در این موارد، دفترچه‌های حاوی خلاصه‌ها، یادداشت‌ها و مشاهداتش در مورد کتاب‌های خوانده‌شده، کمک بزرگی برای او بودند.