🔶️５- «هیات؛ بر مدار ادبیات و موسیقی ایرانی» یکی از مهمترین عرصه‌های تجلی فرهنگی ایرانیان شعر و ادب

🔶️５- «هیات؛ بر مدار ادبیات و موسیقی ایرانی» یکی از مهمترین عرصه‌های تجلی فرهنگی ایرانیان شعر و ادبیات بوده است. شاعران بزرگ ایرانی همچون مولوی، سعدی، حافظ، فردوسی، نظامی، عطار، خیام و.. از بلندترین قله‌های ادبی جهان به شمار می‌روند و شعر از مهمترین سرمایه‌های فرهنگی ایران به شمار می‌رود. هیات نیز محتوای مراثی خود را در قالب‌های شعری و فنون ادبی (استعاره و کنایه و ...) عرضه می‌دارد و از این جهت پیوند وثیقی با فرهنگ ایرانی می‌یابد. برنامه هیات با شعر شروع می‌شود، با شعر اوج می‌گیرد و با شعر تمام می‌شود. «سینه زنی» در هیات حرکات موزون جمعی بر اساس ترکیب شعر و موسیقی است. در همان دیوارنگاره تاریخی قرن سوم پیش از میلاد در سمرقند در هیات عزاداران سیاوش زنی نی یا چیزی شبیه چنگ می‌نوازد و نشان می‌دهد این سوگ همراه با موسیقی بوده است. در هنرهای نمایشی پیوسته با عزاداری یعنی تعزیه نیز موسیقی بومی نقشی اساسی دارد. 🔶️６- «هیات، یک جماعت‌واره قلندری و فتوتی» : بسیاری از مولفه‌های امروزین نمادین و بیانی و ساختاری در هیات تحت تاثیر آداب و آیین تصوفی قلندری و فتوت شکل گرفته است. حسینیه‌های امروز همان قلندرخانه‌های تصوفی در قرون پیشین بوده است. حضور دسته‌های جمعی ذکرگویان با لباس‌های یکدست در کوچه‌ها و میادین و علم‌ و کتل گردانی و تکرار اذکار و اوراد در اوقات خاص سال امروز در قالب دسته‌های عزاداری هیات‌ها در خیابان‌های شهرهای بزرگ و کوچک و روستاها تکرار می‌شود. اسامی چون سقا و پیرغلام در هیات باقی‌مانده همان جماعت‌واره‌های تصوفی و قلندری است مشهورترین کتاب روضه و مرثیه از صفویه به بعد یعنی روضه الشهدا را «ملا حسین واعظ کاشفی» نویسنده کتاب سترگ «فتوت‌نامه سلطانی» به رشته تقریر درآورده است. فتوت‌نامه‌ها نوعی مکتوبات درباره اخلاق صنفی بودند که نگاهی عرفانی و صوفی‌گرایانه اما با رویکردی جمع‌گرایانه به اقتصاد و معیشت را تبلیغ و ترویج می‌کردند. امروزه هیات با اخلاق فتوتی و مقولاتی چون «نذر» و «وقف» و «دهش‌گری» جمع‌گرایانه گره خورده است.@Hermes_ir