📄1⃣📝تحلیل دو شعر از «دفتر حافظ» در دیوان شرقی گوته 🔷اختصاصی کتابخوانه‌ی هزارخُمدر سال‌های ۱۸۱۴ تا ۱۸۱۹، یوهان ولفگانگ فون #گوته شاعر هفتادساله‌ای که از آشوب جنگ‌های ناپلئونی به ستوه آمده بود، در ترجمهٔ یوزف فون هامر پورگشتال از دیوان #حافظ شیرازی، صدایی شنید که گویی از اعماق قرونِ دورِ شرقی، او را به هم‌سخنی فرا می‌خواند. این دیدارِ روحی #دیوان‌غربی‌شرقی» را پدید آورد؛ گوته در این مجموعه، غرب و شرق، گذشته و حال را در هم آمیخت:شاعر آلمانی در گفت‌وگویی بی‌واسطه با شاعر ایرانی، به بازتعریف خویشتن می‌پردازد. در این مجموعه اما «دفتر حافظ» جایگاهی ویژه دارد؛ گویی گوته، پژوهشگر شرق با شاعری هم‌سنگ خود، حافظ روبه‌رو می‌شود.نخستین نمونه، شعر «بی‌کران» است که در آن گوته مستقیماً حافظ را خطاب قرار می‌دهد و عظمت او را در بی‌آغاز و بی‌انجامیِ سرودش می‌جوید:«اینکه پایان نمی‌پذیری، تو را بزرگ می‌کند و اینکه هرگز آغاز نمی‌کنی، سرنوشتِ توست. سرودِ تو چون سپهرِ گردان است؛ آغاز و انجام، پیوسته همان استو آنچه میانه می‌آورد، آشکارا همان است که در پایان می‌ماند و در آغاز بود.تو سرچشمهٔ راستینِ شادی‌های شاعرانه‌ای؛و بی‌شمار، موج بر موج از تو جاری است.دهانی همیشه آمادهٔ بوسه،سرودی سینه‌ای که دل‌پذیر جاری است،گلویی همیشه تشنهٔ نوشیدن،قلبی نیک که لبریز می‌شود.و اگر تمام جهان فرورود!ای حافظ، با تو، تنها با تومی‌خواهم هم‌چشمی کنم! خوشی و رنجبر ما، این دو هم‌زاد، مشترک باد!همان‌گونه که تو عشق می‌ورزی و می‌نوشی،این باید افتخار من، زندگی من باشد». ۱در این شعر، پارادوکس «بی‌آغاز و بی‌انجام»بودن، حافظ را از قید زمان خطی رها می‌سازد و به سپهر گردانی پیوند می‌زند که هر نقطه‌اش هم آغاز است و هم پایان. #گوته با برگزیدن واژهٔ «سرچشمهٔ شاعرانه» شعر حافظ را جوششی طبیعی از قلب هستی می‌داند. اما نقطهٔ اوج، آن‌جاست که گوته خود را «هم‌زاد» حافظ می‌خواند و خوشی و رنج را میان آن دو مشترک می‌سازد. این هم‌زادی، فراتر از تأثیرپذیری، به معنای اشتراک در سرنوشت شاعرانه است: به برداشت گوته، هر دو، شاعرِ لحظه‌اند، هر دو عشق و نوشیدن را آیین زندگی می‌دانند و هر دو از ورای ویرانه‌های جهان، به جاودانگی سرود می‌اندیشند.دومین شعر، «راز آشکار» است که در آن گوته به لقب «لسان‌الغیب» حافظ اشاره می‌کند و آن را از چنگ واژه‌دانان می‌رهاند:تو را، ای حافظِ مقدّس، «زبانِ رازآمیز» نامیده‌اند، و این واژه‌دانان ارزشِ کلمه را نشناخته‌اند.زیرا کلمه بادبزنی است! از میانِ تیغه‌هایش چشمانی زیبا بیرون می‌نگرند. بادبزن تنها توری_پارچه‌ای دل‌پذیر است». ۲در اینجا، گوته با استعارهٔ بادبزن، نظریه‌ای فشرده دربارهٔ زبان شعر ارائه می‌دهد: کلمه خود حجاب است و در عین حال پرده‌ای که معشوق از پس آن می‌نگرد. «واژه‌دانان» به ظاهر بسنده می‌کنند و راز را نمی‌بینند، اما شاعرِ بصیر از لابه‌لای تیغه‌ها، چشمان معشوق را می‌بیند. عنوان شعر، «رازِ آشکار» خود پارادوکسی است که گوهر غزل حافظ را بازمی‌تاباند: راز، پنهان نیست بلکه نحوهٔ ظهورش در عین اختفاست. گوته، تصویری ساخته که با سنت عرفانی فارسی، به‌ویژه مفهوم «حجاب» و «تجلی» پیوندی عمیق دارد و نشان می‌دهد که گوته از ترجمهٔ هامر فراتر رفته و به روح شعر حافظ دست یافته است.#گوته_حافظ#دفتر_حافظ#دیوان_شرقی #اختصاصی‌کتابخوانه‌ی‌هزارخم💎ادمین #زهرا_مhttps://t.me/hezar_khom/13561?single📄1⃣⤵️