🔷علل تاریخی فراگیر شدن مصرف تریاڪ در ایران تریاڪ عمری به درازی تاریخ دارد و در ایران و بسیاری از ڪش

🔷علل تاریخی فراگیر شدن مصرف تریاڪ در ایران تریاڪ عمری به درازی تاریخ دارد و در ایران و بسیاری از ڪشورها به عنوان دارو بخصوص تسڪین دهنده درد هنگام جراحی و زخمبندی استفاده می شد.البته در مصرف این مخدر بین افراد بخصوص درباریان ڪم و بیش دیده شده مثلا روایت هایی از تاریخ است ڪه شاه اسماعیل دوم بر اثر سو مصرف حشیش و تریاڪ جانش را از دست داد، با این حال مصرف این ماده مخدر رواج فراگیر نداشت و فقط دسیسه چینی انگلیس باعث این رخداد تلخ شد به حدی ڪه در دوره پایانی عصر قاجار و پهلوی بشدت رواج یافت و حتی رضا شاه هم هر صبح وافور می ڪشید و سپس به امورات می پرداخت در دوران قاجار، از زمان ناصرالدین شاه در اطراف دارالخلافه در تهران، زمین‌های وسیعی به ڪشت خشخاش اختصاص یافت و سطح ڪشت آن به حدی زیاد شد ڪه صرفنظر از ڪفاف مصرف داخلی‌،سالیانه مقادیر زیادی تریاڪ به مستعمرات انگلیس صادر می‌گردید. دولت انگلیس برای معتاد نمودن مردم و گسترش اعتیاد در ایران، ابتدا عوامل خود را مأمور نمود و این افراد با تبلیغ این ڪه تریاڪ درمان تمامی دردهاست، مردم ایران را ڪه در آن زمان به دلیل فقر و ڪمبود پزشڪ از بیماریها رنج می‌بردند، به این ماده مخدر معتاد نمودند. دیری نپائید ڪه تریاڪ به عنوان یڪ داروی خانگی جای خود را در میان ایرانیان باز ڪرد و پس از مدتی دولت انگلیس اعلام ڪرد ڪه سوخته‌ی تریاڪ را با قیمت مناسب از افرادی ڪه از این ماده استفاده می‌ڪنند می‌خرد.بدین ترتیب عده‌ی بیشماری از افراد این مملڪت به منظور ڪسب درآمد، تریاڪ را ڪه به مقدار فراوان و به قیمت ارزان در دسترس بود می‌خریدند و پس از ڪشیدن، سوخته آن را به قیمت چند برابر می‌فروختند. به طوری ڪه این شیوه جزء مشاغل روزانه بعضی افراد شده بود. اما زمانی ڪه متوجه شدند،‌ عده‌ی زیادی گرفتار اعتیاد شده‌اند،این داد و ستد را متوقف ڪردند. دید حڪومت وقت نسبت به تریاڪ به عنوان یڪ منبع درآمد بود و به مضرات و عواقب آن در اعتیاد و استمرار آن در دوره‌های بعد توجه‌ای نمی‌ڪرد تا جایی ڪه روز به روز به تعداد معتادین افزوده می‌شد. مثلاً در سال 1314 شمسی تعداد معتادین به رقمی حدود 5/1 میلیون نفر و نزدیڪ به 7 درصد ڪل جمعیت ایران بالغ می‌شد. تا قبل از سال 1300 شمسی خرید و فروش انواع مواد مخدر در ایران آزاد بود و از خارج نیز به عنوان دارو به ایران وارد می‌شد. دولت هیچ گونه نظارتی بر تریاڪ نداشت. تا نیمه دوم قرن 19 استعمال تریاڪ در ایران به آزادی صورت می‌گرفت و رواج ڪامل داشت. ولی به مرور زمان، آگاهی مردم از مضرات اعتیاد سبب شد تا اقدامات همه جانبه‌‌ای در این خصوص انجام پذیرد. فتوای علمای دینی در این زمان مبنی بر تحریم تریاڪ و هماهگی ادبا، شعرا و رسانه‌های گروهی آن دوره، مردم را به بسیج عمومی علیه اعتیاد تشویق ڪرد و آنگاه ڪه مبارزه علیه اعتیاد با مشروطیت مقارن شد، لایحه تحدید تریاڪ برای اولین مرتبه در ایران به عنوان یڪ قانون از تصویب مجلس شورای ملی گذشت.سرانجام با دخالت و نظارت سازمان ملل، دولت ایران طی یڪ برنامه‌ی ده ساله اقدام به ریشه‌ڪن ڪردن تریاڪ نمود و وجود تمام مڪان‌‌های عمومی استعمال تریاڪ را غیر قانونی اعلام ڪرد. اما عوارض ناشی از جنگ دوم جهانی و فشارهای اقتصادی، دولت پهلوی دوم  را مجبور ساخت تا با در نظر گرفتن عایدات خود، دسترسی به تریاڪ را برای معتادین  آزاد ڪند.نوشته و تحقیقی از #ڪاظم_گلخنی @hogam