کامنت‌پژوهی همیشه در فضای مجازی خواندنِ کامنت‌ها و پیام مخاطبان از تفریحات مورد علاقه‌ی من بوده است. خصوصا کامنت‌هایی که در زیر پست‌های بحث‌برانگیز نوشته می‌شود. منظورم از پست‌های بحث‌برانگیز پست‌هایی‌ست که به نقل، یا برگرفته از کلام یا تصویر اشخاص صاحب‌نام انتشار می‌یابد، و حاوی سخن یا ادعایی‌ست که با واقعیت جامعه نمی‌خواند. رفته‌رفته در نتیجه‌ی خواندنِ این کامنت‌ها نگاه‌ام توسعه‌ پیدا کرد. دریافتم که این کامنت‌ها در کنار آنکه می‌توانند جنبه‌ی فکاهی داشته باشند، نیز می‌توانند از پس پشت‌ خود واقعیت‌های جدی و مهمی را برملا کنند. امروز درمی‌یابم که این کامنت‌ها از احساسات و عواطف کنشگران جامعه _ آنهم در باب موضوعات مختلف‌_ سخن می‌گویند و از جنبه‌های آسیب‌شناختی بالایی برخوردارند. مثلا، آدم با خواندنِ این کامنت‌ها تاحدی می‌تواند از محبوبیت یا تنفرآمیز بودن فلان شخص یا فلان صنف و یا هزار و اندی چیز دیگر در عرصه‌ی عمومی سردربیآورم و براساس آن دست به اقدامات بعدی بزند. البته خوب می‌دانم که گستردگی و پریشانی این کامنت‌ها به "بازار شام می‌مانند" اما در همین بازار شام نیز گشت و گذار امکان‌پذیر است. به گمانم خوب می‌شود درباره‌ی کامنت‌های صفحات مجازی کار پژوهشی کرد و از دل آن به نتایج اجتماعی_فرهنگی خیره‌کننده‌ای رسید. کلام آخرسخن من بر سر این نیست که این پیام‌ها مثلا در باب فلان شخص یا بهمان صنف کاملا ناظر به حقیقت‌ است و اصلا نظر تائید خدا یا کائنات را نیز به همراه خود دارد. بحث من، بر سر این است که این پیام‌ها به خوبی از عواطف و مکنونات افراد جامعه حکایت می‌کنند و به نوعی، نظرسنجیِ غیررسمی‌اند. آدم از خواندن چنین کامنت‌هایی به قول معروف "حساب خیلی چیزها دست‌اش می‌آید" و می‌تواند به خروجی‌های جالبی برسد. #حسین_پورفرج @HosseinPourfaraj