🔴 اعتراضات مردمی و برخی چالشهای ادراکی♦️در ادبیات تخصصی حقوق بشر یکی از آزادی های شناخته شده انسانی، آزادی اجتماعات مسالمت آمیز است. اجتماعات،نمود جمعی بیان اراده و خواست مردم است؛ گاه ممکن است اجتماعات هنری و فرهنگی و مذهبی و ورزشی و امثالهم باشد و گاه ممکن است نوعی اعتراض و مطالبه گری جمعی در یک موضوع مشخص یا مجموعه ای از موضوعات را بازتاب دهد. برای رعایت این آزادی شناخته شده جهانی، تعهداتی قبل، حین و بعد برگزاری اجتماعات برعهده دولت ذیربط، تجمع کنندگان و سایر مردمی که جزو آن تجمع نیستند، قرار می گیرد. برای آنکه بتوان مراعات هر یک از تعهدات ذیربط را ارزیابی و مشخص نمود که تا چه میزان در یک کشور مورد عمل قرار می گیرد ابتدا باید یکسری نکات شناختی و ادراکی را همه طرفها اعم از حاکمیت، افراد برگزار کننده تجمع، عموم مردم و رسانه ها مورد نظر قرار دهند. ♦️برخی از نکات مزبور عبارتند از:1- نظام سیاسی و طرفداران آن اگر تجمعات عمومی به ویژه مواردی که به طور مسالمت آمیز جنبه انتقادی و مطالبه گرایانه دارند را نوعی بیان جمعی منطقی و حق مردم ندانند و آنرا امری منفی و تهدید آمیز تلقی کنند طبیعتا مسیر اشتباهی را طی خواهند کرد. در این صورت عملا خود را از نمایان شدن علنی مطالبات و خواسته های مشروع مردم محروم خواهند کرد و نخواهند توانست به موقع نسبت به رفع اشکالات در حکمرانی اقدام کنند و اعتراضات، شکل زیر پوستی و غیر علنی پیدا خواهد کرد وبا تراکم بیش از حد،حالت انفجاری خواهد یافت که امکان خروج از وضعیت مسالمت آمیز بسیار است و خسارات متعدد برای همه طرفها در بر دارد. در این وجه اگر احساسات متراکم جمعی غلیان کرد و منجر به رفتارهای غیر عقلایی و خشن از سوی تجمع کنندگان یا سایر مردم شد در درجه اول باید حاکمت را مقصر دانست که باعث این تراکم اعتراضات و رسیدن به حالت انفجاری در جامعه شده است. بنا بر این، حاکمیت باید بسترهای قانونی و عملی بهره مندی مردم از این حق را فراهم سازد و چارچوبهای آن نیز منطبق با قواعد شناخته شده جهانی به گونه ای نهادینه شود که مراکز متولی موضوع و بوروکراسی اداری ذیربط امکان هیچ گونه برخورد سلیقه ای و دلبخواهی و جناحی و سیاسی با تجمعات مردمی پیدا نکنند. 2- اقدام کنندگان به هر تجمع به ویژه موارد اعتراضی و مطالبه گرانه باید به چارچوب های مسالمت آمیز باور داشته و ملتزم باشند. نمی توان تجمع برگزار کرد و ترویج خشونت و تنفر یا نقض حقوق دیگران را حق خود دانست. نمی توان تجمع برگزار کرد و کاربرد زور و تخریب اموال عمومی یا خصوصی یا بر هم زدن نظم جامعه یا حمله خشونت بار به دیگر افراد یا ماموران مجری قانون را امری عادی دانست.هیچ کشوری این قبیل نگرشها و رفتارها را اجازه نمی دهد. علتش نیز واضح است چرا که قرار نیست با بهره مندی از یک حق به گونه ای عمل کرد که زیست عقلایی نادیده گرفته شده و سایر حقوق نقض و مخدوش شوند. همه حق ها به هم مرتبط و پیوسته هستند. همواره باید تلاش کرد تا برای ارتقای همه حقوق روند منطقی طی شود.3- عموم مردم و رسانه ها نیز در تحقق آزادی یاد شده و پیشبرد یا صدمه دیدن آن نقش مهمی بر عهده دارند.اگر در جامعه ای به محض برگزاری مسالمت آمیز هر اجتماع اعتراضی و مطالبه گرانه در خصوص یک موضوع یا چند موضوع، عده ای این رویکرد را در رسانه یا محیط های دیگر با تحریف واقعیات ترویج دهند که این دیگر پایان کار نظام سیاسی است و همه چیز باید زیر و رو شود و خشونت و رادیکالیزم به شکل های مختلف تجویز گردد، در واقع برگزاری اجتماعات با اساس یک نظام و حتی حفظ امنیت ملی کشور پیوند پیدا می کند. طبیعتا در این وجه قابل انتظار است که هیچ نظام سیاسی نپذیرد که اصل بهره مندی از این آزادی انسانی همواره برعلیه موجودیتش تعریف شود.در چنین بستر ادراکی همواره ترس و نفرت متقابل و نگرانی ها از هر دو طرف اعم از حاکمیت یا برگزار کنندگان تجمعات رشد می یابند و امکان گفتگو و حل مشکلات جامعه فراهم نخواهد شد .4- در جهان کنونی، بنا به اذعان گزارشگر ذیربط در شورای حقوق بشر سازمان ملل، بسیاری از کشورها با چالشهای ادراکی یا عملکردی در حوزه رعایت این حق مردم مواجه هستند. البته برخی کشورها وضع بهتر و برخی وضع بدتری دارند. 5- در هفته اخیر بعد از بروز برخی اجتماعات اعتراضی در تهران و بعضی شهرهای ایران، اگرچه تا این لحظه شاهد پیشرفتهایی در ادراکات و نوع کنشگری همه طرفها اعم از حاکمیت، برگزار کنندگان اجتماعات و عموم مردم و رسانه های داخل کشور بودیم اما هنوز چالشهای جدی در این زمینه داریم که نباید در رفع آنها کوچکترین تردیدی کرد.همه باید رویکرد شناختی و عملکردهای خود در این زمینه را بهبود بخشیم البته حکمرانان مسئولیت سنگین تری در این زمینه بر عهده دارند.شنیدن مطالبات برحق مردم و التیام دردها و جبران خسارت ها اولویت فوری است.@IHRCIRAN