🔴 وقتی یک خطای استراتژیک به فرسایش ملی تبدیل می‌شود!✍ غلامرضا کاوه👈 در هر نظام سیاسی، خطرناک‌ترین خطا همیشه شکست در میدان نیست. گاهی یک «خطای تحلیل» می‌تواند حتی پیش از هر شکست دیگری، یک کشور را از درون فرسوده کند.آنچه امروز در بسیاری از بزنگاه‌های تصمیم‌گیری دیده می‌شود، صرفاً اختلاف نظر نیست؛ بلکه فاصله‌ای عمیق میان تصویری است که تصمیم‌گیران از جهان دارند و واقعیت سخت و متغیر جهان.اگر این فاصله ادامه‌دار شود، به یک بیماری راهبردی تبدیل می‌شود؛ یعنی تصمیم‌گیری بر اساس احساس، آرزو و روایت، به جای داده، سنجش و واقعیت. استراتژی زمانی معنا دارد که بتواند میان «ظرفیت واقعی» و «توهم ظرفیت» تفاوت بگذارد.یک کشور ممکن است از موقعیت جغرافیایی ممتاز، نیروی انسانی توانمند و پشتوانه تاریخی و تمدنی برخوردار باشد؛ اما اگر نتواند این مزیت‌ها را در قالب سیاست‌های واقع‌بینانه به قدرت بالفعل تبدیل کند، این ظرفیت‌ها عملاً بلااستفاده می‌مانند.موقعیت ژئوپلیتیک اگر به جای پل ارتباطی، به کانون تنش تبدیل شود، ارزش خود را از دست می‌دهد. عمق ژئواستراتژیک اگر بدون نتیجه و با هزینه‌های سنگین مدیریت شود، به جای ایجاد بازدارندگی، موجب فرسایش می‌شود.منابع ژئواکولوژیک اگر قربانی تصمیم‌های کوتاه‌مدت شوند، دیگر پشتوانه توسعه نخواهند بود. و ژئواکونومی اگر گرفتار انزوا، بی‌اعتمادی و سیاست‌زدگی شود، به جای موتور رشد، به مانع رشد تبدیل خواهد شد.اما شاید یکی از آسیب‌زاترین الگوها، احساس‌محور شدن تحلیل باشد. تحلیل احساس‌محور لزوماً از ناآگاهی ناشی نمی‌شود. گاهی فشار سیاسی، ملاحظات جناحی، ترس از هزینه حقیقت‌گویی یا تمایل به حفظ روایت رسمی باعث می‌شود واقعیت آن‌گونه که هست دیده نشود.در چنین شرایطی، تصمیم‌گیرنده به جای مواجهه با تصویر واقعی جهان، با نسخه‌ای تزئین‌شده، ناقص یا ایدئولوژیک از واقعیت روبه‌رو می‌شود. و وقتی ورودی غلط باشد، خروجی هرچقدر هم با زبان فنی و واژگان سنگین بیان شود، باز هم نادرست خواهد بود.هزینه این خطا فقط در سیاست خارجی باقی نمی‌ماند. اولین جایی که آسیب می‌بیند، اقتصاد ملی است: کاهش سرمایه‌گذاری، افزایش ریسک، فرار سرمایه، محدود شدن تجارت، افزایش تورم و کاهش پیش‌بینی‌پذیری.بعد از آن، نوبت به رفاه اجتماعی می‌رسد: کاهش قدرت خرید، کوچک‌تر شدن سفره خانوار، افت کیفیت آموزش و درمان، افزایش بیکاری و تشدید ناامنی روانی و اجتماعی.در ادامه، سرمایه اجتماعی نیز فرسوده می‌شود؛ چون جامعه به‌تدریج متوجه می‌شود میان وعده‌های پرطمطراق و نتایج واقعی، شکافی عمیق وجود دارد. نکته مهم اینجاست که در بسیاری از موارد، مردم هزینه خطایی را می‌پردازند که در تصمیم‌گیری آن نقشی نداشته‌اند.وقتی سود سیاسی یک تصمیم نصیب گروهی محدود می‌شود اما هزینه اقتصادی و اجتماعی آن به میلیون‌ها نفر منتقل می‌شود، دیگر نمی‌توان از یک اشتباه معمولی سخن گفت؛ این یعنی انتقال هزینه از قدرت به جامعه.از این منظر، مسئله فقط «استراتژیست‌های کهنه» یا «استراتژی‌های کهنه» نیست. مسئله عمیق‌تر از این حرف‌هاست: ساختاری که خطا را به‌درستی ارزیابی نمی‌کند و به حقیقت‌گویی پاداش نمی‌دهد.هر نظامی که شنیدن خبر بد را تحمل نکند، دیر یا زود از واقعیت فاصله می‌گیرد. و هر نظامی که خطاهای تحلیلی خود را ارزیابی نکند، ناچار خواهد شد همان خطاها را در ابعادی بزرگ‌تر تکرار کند.در دنیای امروز، قدرت متعلق به کسانی است که واقعیت را زودتر، دقیق‌تر و بی‌رحمانه‌تر می‌بینند؛ نه کسانی که زیباتر از واقعیت سخن می‌گویند.سیاست‌ورزی موفق بیش از آنکه به شعار نیاز داشته باشد، به سه چیز نیازمند است: دقت، تواضع شناختی و اصلاح‌پذیری. هر سیاستی که این سه عنصر را نداشته باشد، دیر یا زود به جای تولید قدرت، به تولید فرسایش منجر خواهد شد.#ایران #توسعه T.me/industromy