تحلیلی بر تقابل هوش مصنوعی و جامعه ریاضی: برزخ ریاضی‌دانانوقتی هوش مصنوعی هم‌زمان «بال» و «قفس» ریاض

تحلیلی بر تقابل هوش مصنوعی و جامعه ریاضی: برزخ ریاضی‌دانانوقتی هوش مصنوعی هم‌زمان «بال» و «قفس» ریاضیات می‌شود. ۱- چیزی فراتر از یک ابزار ساده: هوش مصنوعی، این انتزاعی‌ترین ساخته ذهن بشر، در سال ۲۰۲۵ به نقطه‌ای رسید که دیگر نمی‌توان آن را با روش‌های قرن بیستمی شناخت. هوش مصنوعی دیگر یک «ماشین‌حساب» نیست؛ او اکنون یک «همکار» است که مسائل حل‌ناپذیر را در طرفه‌العینی به زانو درمی‌آورد. اما سؤال اینجاست: آیا این پیشرفت، ما را به قله می‌رساند یا به کلی معنای «صعود» را از بین می‌برد؟ زنهار باید داد که در سال ۲۰۲۶، ما دیگر فقط با یک «فناوری جدید قدرتمند» روبه‌رو نیستیم؛ بلکه با یک «دگردیسی» در ساحت اندیشه مواجهیم. ریاضیات که روزگاری غایی‌ترین سنگر نبوغ و رنج انسانی بود، اکنون در مواجهه با هوش مصنوعی، دچار یک «کن‌فیکون» ساختاری شده است.اوضاع بسیار سریع‌تر از پیش‌بینی‌ها پیش رفته و سؤالات دشوار تاریخ ریاضی با سرعتی نمایی در حال حل‌شدن هستند. اما در این میان، یک پرسش حیاتی باقی می‌ماند: در جهانی که ماشین‌ها «می‌فهمند»، جایگاه «فهم انسانی» کجا خواهد بود؟ در این نوشتار سعی خواهیم کرد در مورد این سؤال و تقابل هوش مصنوعی و جامعه ریاضی‌دانان به بحث و بررسی بپردازیم. مرجع اصلی ما، مقاله‌ای از مایکل هریس، ریاضی‌دان و فیلسوف نامدار آمریکایی است که با عنوان «اتوماسیون ریاضی‌دانان را مجبور می‌کند بر ارزش‌های خود تأمل کنند» در آوریل سال 2024 در بولتن انجمن ریاضی آمریکا به چاپ رسیده استمتن کامل مقاله در صفحه علمروزنامه شرقپنجشنبه ۷ اسفند ۱۴۰۴نویسندگان: دکتر سعید علیخانی عضو هيئت علمی دانشگاه یزددکتر حسن ملکی عضو هیئت علمی دانشگاه ملایر