🧬 چگونه Illumina بازار ژنومیک را متحول کرد؟○ چگونه یک فناوری که ریشه در پژوهش‌های دانشگاهی داشت، به یکی از مهم‌ترین پلتفرم‌های توالی‌یابی DNA در جهان تبدیل شد؟🔬 وقتی صحبت از توالی‌یابی ژنوم می‌شود، نام Illumina تقریباً بلافاصله به ذهن می‌رسد. مسیر رسیدن این شرکت به چنین جایگاهی، حاصل ترکیب چند دهه پژوهش، توسعه فناوری و تجاری‌سازی در مقیاس بزرگ بود.🧪 در دهه ۱۹۹۰، توالی‌یابی DNA هنوز نسبتاً پرهزینه و زمان‌بر بود. در دانشگاه کمبریج، Shankar Balasubramanian و David Klenerman در توسعه روشی مبتنی بر Sequencing by Synthesis (SBS) نقش مهمی داشتند. این رویکرد امکان خواندن توالی DNA را با پایش اضافه‌شدن نوکلئوتیدها در جریان سنتز DNA فراهم می‌کرد و پایه‌ای برای توسعه نسل جدیدی از فناوری‌های توالی‌یابی شد.🏢 در سال ۱۹۹۸، شرکت Solexa با هدف تجاری‌سازی این فناوری شکل گرفت. این شرکت در ادامه پلتفرم خود را توسعه داد و نخستین نسل دستگاه‌های توالی‌یابی خود را به بازار عرضه کرد.🧬 یکی از نقاط عطف مهم در این مسیر، عرضه Genome Analyzer در سال ۲۰۰۶ بود؛ دستگاهی که امکان تولید حجم بسیار بیشتری از داده‌های توالی‌یابی را نسبت به روش‌های نسل قبل فراهم می‌کرد.🚀 اما نقطه عطف بزرگ بعدی در سال ۲۰۰۷ رقم خورد؛ زمانی که Illumina، شرکت Solexa را با معامله‌ای حدود ۶۰۰ میلیون دلار خریداری کرد.با این خرید، فناوری توالی‌یابی Solexa در اختیار Illumina قرار گرفت و به پایه مهمی از پلتفرم‌های توالی‌یابی این شرکت تبدیل شد.⚙️ اما موفقیت Illumina فقط به یک فناوری وابسته نبود.این شرکت به‌تدریج یک اکوسیستم گسترده ژنومیک ایجاد کرد؛ از دستگاه‌های توالی‌یابی و مواد مصرفی گرفته تا نرم‌افزار، تحلیل داده و زیرساخت‌های مورد نیاز برای پروژه‌های بزرگ ژنومی.📈 یکی از عوامل مهم در گسترش NGS، افزایش مداوم ظرفیت توالی‌یابی و کاهش هزینه تولید داده بود. این روند باعث شد پروژه‌هایی که پیش‌تر بسیار پرهزینه یا زمان‌بر بودند، در مقیاس بسیار بزرگ‌تری امکان‌پذیر شوند.🧬 امروزه فناوری‌های توالی‌یابی Illumina در طیف گسترده‌ای از پژوهش‌ها، از Whole-Genome Sequencing و RNA-seq گرفته تا مطالعات سرطان، ژنتیک جمعیت و پزشکی دقیق مورد استفاده قرار می‌گیرند.🔻برای مثال، در پژوهش‌های سرطان می‌توان DNA یا RNA تومور را توالی‌یابی کرد تا برخی تغییرات مولکولی و الگوهای ژنتیکی مرتبط با تومور شناسایی شوند. البته استفاده بالینی از این اطلاعات به نوع آزمایش، بیماری و شواهد موجود برای هر نشانگر بستگی دارد.📊 نتیجه این روند، تبدیل Illumina به یکی از مهم‌ترین بازیگران بازار توالی‌یابی نسل جدید (NGS) بود؛ به‌طوری که پلتفرم‌های این شرکت در بخش بزرگی از پروژه‌های ژنومیک پژوهشی و بالینی مورد استفاده قرار گرفتند.⚔️ اما این جایگاه بدون رقیب نیست.شرکت‌هایی مانند Pacific Biosciences (PacBio) و Oxford Nanopore Technologies با فناوری‌های long-read و رویکردهای متفاوت توالی‌یابی در حال رقابت هستند.🔸 فناوری‌های long-read در برخی کاربردها، مانند شناسایی واریانت‌های ساختاری و بررسی نواحی پیچیده ژنوم، می‌توانند مزیت‌هایی نسبت به روش‌های short-read داشته باشند.💡 بنابراین موفقیت Illumina را نمی‌توان فقط به یک اختراع نسبت داد؛ بلکه ترکیبی از نوآوری علمی، تجاری‌سازی فناوری، افزایش مقیاس، کاهش هزینه تولید داده، توسعه ابزارهای جانبی و ایجاد یک اکوسیستم گسترده در شکل‌گیری جایگاه این شرکت نقش داشته است.🧬 داستان Illumina نشان می‌دهد که در فناوری‌های زیستی، یک کشف علمی زمانی می‌تواند بازار بزرگی ایجاد کند که بتواند از آزمایشگاه به یک فناوری قابل‌مقیاس و قابل‌استفاده در دنیای واقعی تبدیل شود.❓ به‌نظر شما در آینده کدام فناوری می‌تواند بیشترین فشار را به پلتفرم‌های Illumina وارد کند؟ Short-read، Long-read یا فناوری‌ای که هنوز اختراع نشده است؟‌✍🏻 نویسندگان: متینه جوری | پریسا قربانی فعال📥 منابع:Illumina Illumina Urki enterprise📍Instagram | Linkedin | Support─━⊱🧬 آکادمی ژنتیک ایران─━⊱🧬 @ir_Genetics_academy