در ستایشِ سیم‌ْدندانکانِ بَس‌دانَک!سیم‌دندانک و بس‌دانک و خندانک و شوخکه جهان آنک برِ ما لب او زندان کرداین بیت از ابوعبدالله محمد صالح ولوالجی، شاعر سدهٔ چهارم و اوایل سدهٔ پنجم هجری است.صورت کامل آن‌ چنین است:سیم‌دندانک و بس‌دانک و خندانک و شوخکه جهان آنک برِ ما لب او زندان کردلب او بینی و گویی که کسی زیر عقیقیا میان دو گل اندر شکری پنهان کردعوفی در لباب‌الالباب نقل می‌کند که در روزگار سلطان محمود غزنوی، فضلای دربار کوشیدند این دو بیت را به عربی ترجمه کنند و از عهده برنیامدند، تا خواجه ابوالقاسم اسفراینی آن را به عربی ترجمه کرد و ترجمه‌اش مورد پسند همگان قرار گرفت.یک بار خدمت بانویی پارسا و پارسی که دندان‌پزشک است در پایان یکی از نشست‌های علمی، مختصر عرض کردم که در ادبیات فارسی ما اشارات فراوانی به تندرستی و زیبایی دندان شده، اشاراتی که اگر یک جا جمع شوند خواندنی خواهد بود. و همین طور برخی کنایات که با دندان ساخته شده مثل لب به دندان گزیدن، دندان‌گیر، دندان‌شکن، از بُنِ دندان و یا دندان‌مزد (منّتی که مهمان بر میزبان می‌نهد از آن روی که نان و طعام او را به دندان گرفته و شکسته که خود نشانی از ارج و ارزش مهمان در فرهنگ ما ایرانیان دارد.) قصیدهٔ معروف دندانیه رودکی نیز که به یاد روزگاران پرنشاط جوانی شاعر سروده شده، آن زمان که دندان‌های آبدار و تابان و پرطراوتی داشته، خود مُعَرّف حضور ادب‌دوستان است:مرا بسود و فرو ریخت هرچه دندان بودنبود دندان لابَل چراغِ تابان بودسپیدْ سیمِ زده بود و دُرّ و مرجان بودستارهٔ سحری بود و قطره باران بودیکی نماند کنون زان همه بسود و بریختچه نحس بود همانا که نحس کیوان بودنه نحس کیوان بود و نه روزگار درازچه بود مَنْت بگویم قضای یزدان بود...فردوسی نیز در شاهنامه به سلامت و زیبایی دندان توجه ویژه‌ای نشان داده که به وقت خندیدن عیان می‌شود:همه دختران شاد و خندان شدندگشاده‌رخ و سیم‌دندان شدندو یا این بیت بغایت لطیف و زیبا که من با اجازهٔ فردوسی با اندکی تصرف نقل می‌کنم:هر آن گه که در بزم خندان شویگشاده‌لب و سیم‌دندان شوی! ایرج رضاییدوم شهریورماه ۱۴۰۵@irajrezaie