🛑 چرا اساساً جمهوری اسلامی برای پیروزی طراحی و ساخته نشده است؟!یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌ها درباره جم

🛑 چرا اساساً جمهوری اسلامی برای پیروزی طراحی و ساخته نشده است؟!یکی از بنیادی‌ترین پرسش‌ها درباره جمهوری اسلامی این نیست که «چرا در بسیاری از بحران‌ها ناکام بوده است؟»؛ پرسش عمیق‌تر این است:آیا این نظام اساساً با منطق پیروزی و موفقیت ساخته شده یا با منطق بقاء؟از منظر روان‌شناسی سیاسی، هر نظام سیاسی یک «ذهنیت سیاسی» (Political Mindset) دارد؛ مجموعه‌ای از باورها، ترس‌ها، ارزش‌ها و سازوکارهای روانی که تعیین می‌کند چگونه جهان را می‌بیند، تهدیدها را چگونه تفسیر می‌کند و چگونه تصمیم می‌گیرد.در نظام‌هایی که هدف اصلی توسعه، رفاه و افزایش قدرت ملی است، ذهنیت حاکم بر پایه رشد، اصلاح و سازگاری با واقعیت شکل می‌گیرد.اما در نظام‌های ایدئولوژیک، زمانی که حفظ ایدئولوژی و بقای ساختار به هدف اصلی تبدیل شود، موفقیت کشور دیگر یک هدف مستقل نیست؛ بلکه تا جایی اهمیت دارد که به حفظ ساختار قدرت کمک کند.✔️ و این تفاوت، همه چیز را تغییر می‌دهد.در روان‌شناسی، فردی که مدت طولانی در شرایط تهدید و ناامنی زندگی می‌کند، به تدریج وارد «حالت بقا» (Survival Mode) می‌شود. در این وضعیت، ذهن کمتر به آینده‌سازی، خلاقیت و رشد فکر می‌کند و بیشتر بر دفع خطر فوری تمرکز دارد.همین الگو را می‌توان در سطح سیاسی نیز مشاهده کرد. ساختاری که جهان را دائماً در قالب «ما» و «دشمن» تعریف می‌کند، به مرور وارد چرخه‌ای از اضطراب مزمن سیاسی می‌شود.در این چرخه، دشمن فقط یک واقعیت خارجی نیست؛ بلکه به بخشی از هویت و کارکرد سیاسی تبدیل می‌شود. زیرا حذف دشمن، بسیاری از توجیه‌ها و روایت‌های ساخته‌شده بر پایه تقابل را نیز تضعیف می‌کند.به همین دلیل، بحران برای چنین ساختاری فقط یک تهدید نیست؛ گاهی به بخشی از سازوکار بقای آن تبدیل می‌شود. در شرایط بحران، امکان بسیج روانی جامعه، کنترل روایت و توجیه بسیاری از ناکارآمدی‌ها افزایش پیدا می‌کند.از همین‌جا می‌توان فهمید چرا در نظام‌های ایدئولوژیک، گاهی روایت بر واقعیت غلبه می‌کند.در روان‌شناسی شناختی، وقتی واقعیت با باورهای عمیق یک فرد یا گروه در تضاد قرار می‌گیرد، پدیده‌ای به نام «ناهماهنگی شناختی» (Cognitive Dissonance) شکل می‌گیرد.یکی از راه‌های کاهش این فشار روانی، تغییر واقعیت نیست؛ بلکه بازتعریف آن است. به همین دلیل در بسیاری از نظام‌های ایدئولوژیک، شکست‌ها می‌توانند به «پیروزی راهبردی»، عقب‌نشینی‌ها به «تاکتیک هوشمندانه» و هزینه‌های سنگین به «افتخار تاریخی و قهرمانانه» تبدیل و تبلیغ شوند؛ زیرا پذیرش شکست، فقط پذیرش یک خطای سیاسی نیست، بلکه تهدیدی علیه کل روایت هویتی نظام است.در چنین چارچوبی، تبلیغات و رسانه ها ابزاری برای مدیریت ادراک جمعی است که هدف آن تغییر برداشت جامعه از واقعیت است.از این منظر، جمهوری اسلامی طی دهه‌ها هویتی سیاسی خود را بر پایه «مقاومت دائمی» ساخته است؛ هویتی که بخش مهمی از مشروعیتش را از تقابل با دشمن می‌گیرد، نه الزاماً از کیفیت حکمرانی، توسعه اقتصادی و رفاه عمومی.اما این الگو یک تناقض اساسی دارد:وقتی یک ساختار سیاسی از بحران و دشمنی برای تعریف هویت خود استفاده می‌کند، عادی‌سازی روابط و کاهش تنش ممکن است بخشی از سرمایه نمادین آن را کاهش دهد. در نتیجه، بخش بزرگی از انرژی کشور به جای آنکه صرف توسعه اقتصادی، علم، فناوری، افزایش سرمایه اجتماعی و قدرت ملی شود، صرف مدیریت بحران، حفظ روایت، کنترل ادراک و مقابله با تهدیدهای دائمی خودساخته می‌شود.در چنین شرایطی، قدرت واقعی به تدریج جای خود را به نمایش قدرت می‌دهد.قدرت واقعی بر اقتصاد قوی، فناوری، اعتماد عمومی، سرمایه اجتماعی، توسعه و پیشرفت، دیپلماسی کارآمد و توان دفاعی نوین و پایدار استوار است.اما نمایش قدرت، بیشتر بر شعار، نماد، تبلیغات و تصویرسازی تکیه دارد.تا زمانی که آزمون‌های واقعی فرا نرسیده باشند، ممکن است این دو شبیه یکدیگر به نظر برسند؛ اما بحران‌های بزرگ معمولاً فاصله میان «تصویر قدرت» و «قدرت واقعی» را آشکار می‌کنند.بنابراین، اگر این فرض را بپذیریم که منطق غالب جمهوری اسلامی بیش از آنکه «پیروزی ملی و واقعی» باشد، «بقای ساختار» است، بسیاری از رفتارهای آن قابل تحلیل می‌شود:از اولویت دادن امنیت بر توسعه،از ترجیح کنترل بر اصلاح،از حفظ روایت بر پذیرش واقعیت،و از مدیریت بحران به جای حل ریشه‌ای بحران‌ها و تعارضات.شاید مهم‌ترین پرسش درباره جمهوری اسلامی این نباشد که:«چرا پیروز نمی‌شود؟»بلکه این باشد که:آیا این رژیم اساساً برای پیروزی طراحی شده است؟یا تمام معماری روانی و سیاسی آن حول یک هدف دیگر شکل گرفته است:بقا؛ حتی به قیمت فرسایش و نابودی تدریجی کشور، جامعه و سرمایه‌های ملی.🕎 کانال روانشناسی سیاسی ایران﻿