در واقع، در کنار «فقر درآمدی» باید «فقر دسترسی» را نیز در نظر گرفت. خانواری ممکن است درآمد پایینی دا

در واقع، در کنار «فقر درآمدی» باید «فقر دسترسی» را نیز در نظر گرفت. خانواری ممکن است درآمد پایینی داشته باشد و هم‌زمان به دلیل ضعف حمل‌ونقل عمومی، فاصله محل سکونت از مراکز اشتغال یا وابستگی شغلی به خودرو، گزینه جایگزینی برای مصرف بنزین نداشته باشد. چنین خانواری از دو جهت آسیب‌پذیر است: هم منابع مالی محدودی برای خرید سهمیه اضافی دارد و هم توان کاهش مصرفش پایین است. در نتیجه، افزایش قیمت سهمیه بیش از آنکه رفتار مصرفی او را اصلاح کند، می‌تواند درآمد قابل‌تصرفش را کاهش دهد.آثار غیرمستقیم اصلاح نیز باید به این محاسبه اضافه شود. خانوار فاقد خودرو از فروش سهمیه درآمد کسب می‌کند، اما هم‌زمان ممکن است با افزایش کرایه تاکسی، هزینه حمل‌ونقل کالا، مواد غذایی و سایر خدمات مواجه شود. بنابراین، ارزش اسمی سهمیه فروخته‌شده را نمی‌توان مستقیماً معادل افزایش رفاه دانست. آنچه اهمیت دارد، درآمد حاصل از فروش سهمیه پس از کسر افزایش هزینه‌های ناشی از اصلاح قیمت انرژی است. به همین ترتیب، برای خانوار خودرودار نیز باید ارزش سهمیه دریافتی، هزینه خرید سهمیه اضافی و آثار غیرمستقیم افزایش هزینه حمل‌ونقل را هم‌زمان در نظر گرفت.بنابراین، مزیت توزیعی طرح را باید به رسمیت شناخت: انتقال سهمیه از خودرو به فرد، خانوارهای فاقد خودرو را نیز در منافع یارانه انرژی شریک می‌کند. اما عدالت در تخصیص اولیه سهمیه با عدالت در نتیجه نهایی یکسان نیست. دادن ۳۰ لیتر به هر فرد از نظر صوری برابر است، اما نیاز افراد به حمل‌ونقل، توان پرداخت و امکان جایگزینی مصرف برابر نیست. سیاستگذار نباید فقط بپرسد چه کسی سهمیه دریافت می‌کند؛ باید بپرسد پس از تشکیل بازار، چه کسی فروشنده اختیاری سهمیه است و چه کسی به دلیل نیاز ضروری به خودرو ناچار به خرید آن خواهد شد.از این منظر، نقطه آسیب‌پذیر طرح دقیقاً در میان همان گروهی قرار دارد که سیاست اصلاح یارانه نباید فشار اصلی را بر آن تحمیل کند: خانوارهای کم‌درآمدِ خودرودار، به‌ویژه خانوارهای کوچک، دارای خودروهای پرمصرف و وابسته به خودرو برای کار و رفت‌وآمد. وقتی حدود ۴۰ درصد خانوارهای پنج دهک پایین خودرو دارند، نمی‌توان این گروه را یک استثنا دانست. اگر پیش از اجرای طرح سازوکاری برای شناسایی و حمایت از آنها طراحی نشود، سیاستی که با شعار عادلانه‌تر کردن توزیع یارانه آغاز می‌شود، ممکن است برای بخش قابل‌توجهی از همان نیمه پایین جامعه به منبع جدید فشار معیشتی تبدیل شود.@Iran_Simorq