سرندیپیتی یعنی چه؟ و یاد گرفتن هنر «وصل کردن نقطه‌ها»همیشه برای ما سؤال بوده که چرا بعضی آدم‌ها انقد

سرندیپیتی یعنی چه؟ و یاد گرفتن هنر «وصل کردن نقطه‌ها»همیشه برای ما سؤال بوده که چرا بعضی آدم‌ها انقدر «خوش‌شانس» به نظر می‌رسند. انگار همیشه در زمان درست، در مکان درستی هستند. یک فرصت شغلی عالی پیدا می‌کنند، یک ایده‌ی کسب‌وکار به ذهنشان می‌رسد یا خیلی اتفاقی با کسی آشنا می‌شوند که زندگی‌شان را تغییر می‌دهد. با دوستی صحبت میکردم و او معتقد بود که این فقط بخت و اقبال است؛ چیزی که یا داری یا نداری.اما به نظرم اگر ما داستان اختراع ماکروویو را یک بار دیگر مرور کنیم شاید نظرمان عوض شود. فکرش را بکنید، سال ۱۹۴۵، یک مهندس به اسم «پرسی اسپنسر» داشت روی تجهیزات راداری برای ارتش کار می‌کرد. یک روز، متوجه شد شکلاتی که در جیبش گذاشته بود، آب شده. خیلی‌ها ممکن بود به سادگی از کنار این اتفاق بگذرند و بگویند: «عجب! چه گرمه اینجا!» و تمام.اما اسپنسر این کار را نکرد. کنجکاو شد. با خودش گفت: «چرا؟ چه چیزی باعث این اتفاق شد؟» همین کنجکاوی ساده، او را به سمت یک سری آزمایش کشاند. دانه‌های ذرت را کنار دستگاه گذاشت و دید تبدیل به پاپ‌کورن شدند. بعد یک تخم‌مرغ را امتحان کرد و تخم‌مرغ در صورت همکارش منفجر شد! نتیجه‌ی این کنجکاوی و این بازیگوشی ذهنی، وسیله‌ای شد که امروز در آشپزخانه‌ی اکثر ما پیدا می‌شود.تفاوت اسپنسر با دیگران در شانس او نبود؛ بلکه در توانایی‌اش برای دیدن یک ارتباط بالقوه بین دو پدیده‌ی ظاهراً بی‌ربط بود: یک دستگاه نظامی و پختن غذا. این دقیقاً جوهر سرندیپیتی است.ذهنیت «نقشه» دوست دارد همه‌چیز دقیق، مشخص و از پیش تعیین‌شده باشد. از نقطه‌ی الف به نقطه‌ی ب، طبق مسیری که قبلاً کشیده شده. هر اتفاق غیرمنتظره‌ای را یک مزاحمت می‌بیند و سعی می‌کند آن را نادیده بگیرد. این ذهنیت برای انجام کارهای روتین عالی است، اما جلوی هرگونه کشف و خلاقیت را می‌گیرد.اما ذهنیت «قطب‌نما»، فقط یک جهت کلی را می‌داند. او به دنبال مقصد است، اما در مسیر، چشم‌هایش را باز نگه می‌دارد. وقتی یک اتفاق غیرمنتظره می‌افتد، آن را یک مزاحمت نمی‌بیند، بلکه یک «نشانه» می‌بیند. از خودش می‌پرسد: «این اتفاق چه معنایی می‌تونه داشته باشه؟ آیا می‌تونم ازش استفاده کنم؟»در محیط کار خودمان هم این دو ذهنیت را بارها دیده‌ام. مدیرانی که وقتی یک پروژه شکست می‌خورد، سریع آن را دفن می‌کنند تا کسی از آن حرفی نزند. آن‌ها با ذهنیت «نقشه» کار می‌کنند و شکست یعنی خروج از مسیر. اما در بعضی شرکت‌های خلاق، شنیده‌ام که برای پروژه‌های شکست‌خورده «مراسم خاصی» برگزار می‌کنند! در این مراسم، تیم پروژه در مورد دلایل شکست و چیزهایی که از آن یاد گرفته‌اند صحبت می‌کند. چه اتفاقی می‌افتد؟ خیلی وقت‌ها، کسی از یک بخش دیگر شرکت که در آن جلسه حضور دارد، ناگهان می‌گوید: «صبر کنید! این تکنولوژی که برای شما جواب نداد، دقیقاً همان چیزی است که ما برای حل یک مشکل دیگر نیاز داریم!» و به این ترتیب، یک شکست تبدیل به بذر یک موفقیت جدید می‌شود. این قدرت ذهنیت «قطب‌نما» است.به نظرم همه‌ی ما می‌توانیم این مهارت را در خودمان پرورش دهیم. می‌توانیم با تمرین‌های کوچک شروع کنیم. مثلاً آخر هر هفته از خودمان بپرسیم: «غافلگیرکننده‌ترین اتفاقی که این هفته برایم افتاد چه بود؟ آیا نکته‌ی جالبی در آن پنهان شده بود؟» یا وقتی با مشکلی مواجه می‌شویم، به جای اینکه فقط به راه‌حل‌های همیشگی فکر کنیم، از خودمان بپرسیم: «مسخره‌ترین یا عجیب‌ترین راه‌حل ممکن برای این مشکل چیست؟»دنیا پر از نقطه‌های پراکنده است؛ پر از شکلات‌های آب‌شده و پروژه‌های شکست‌خورده. شاید هنر واقعی زندگی، نه دنبال کردن یک نقشه‌ی بی‌نقص، که یاد گرفتن هنر «وصل کردن این نقطه‌ها» به یکدیگر باشد. شاید شانس، چیزی نیست که برایمان اتفاق بیفتد، بلکه چیزی است که خودمان با کنجکاوی می‌سازیم.گرفته شده از کتاب: The Serendipity Mindset: The Art and Science of Creating Good Luck