این توضیح مسعودی صراحتا نشان می‎دهد که بزرگان کرد، خودآگاهی عربی داشته و حتی شجره‎نامه عربی داشته‎ان

این توضیح مسعودی صراحتا نشان می‎دهد که بزرگان کرد، خودآگاهی عربی داشته و حتی شجره‎نامه عربی داشته‎اند و خود را عرب می‎دانستند.او در مروج‎الذهب مردمان بیشتری را بررسی می‎کند و بخشی را نیز تخت عنوان«ذكر بدويان عرب و اقوام ديگر و علت بدوى بودنشان و كردان جبال و نژاد آن‎ها و شمه‌اى از اخبارشان و مطالب ديگر مربوط به اين‎باب.» به اعراب و اکراد اختصاص داده است.او در صفحه 481 می‎گوید: «كسان درباره مبدأ قبايل و تيره‌هاى كرد، اختلاف كرده‌اند بعضى گفته‌اند آن‎ها از قوم ربيعة بن نزار بن معد بن عدنانند كه از روزگار قديم جدا شده و به سبب گردنفرازى در كوه‎ها و دره‌ها اقامت گرفته و با عجمان و ايرانيان كه در آن نواحى مقيم شهرها و آبادي‎ها بوده‌اند مجاور شده و از زبان خويش بگشته‌اند و زبانشان عجمى شده است.»این مساله به خوبی نشان می‌دهد زبان قبایل عرب ایرانیزه یا به قول این مورخ عرب عجمی شده بود که با توجه به خودآگاهی عربی کردها و همچنین تأثیر حروف و واج‌های عربی بر زبان کردی منطقی است .او سپس در برگه 482 درباره زبان ایشان می‎گوید: «هر يك از طوايف كرد يك زبان خاص كردى دارند» در اینجا از زبان کردان سخن گفته اما نگفته که ایشان یک زبان دارند، بلکه می‎گوید هرکدام یک زبان خاص کردی دارند و این یعنی هرکدام از گروه‎های اکراد یک زبان داشته‎اند. پس بنابراین با یک قوم یا یک زبان مواجه نیستیم. بلکه، کرد نامی عام برای عشایری بوده که هرکدام زبانی جدا داشته‎اند و این یعنی طبق معیارهای امروز، هرکدام قومی جدا بوده‎اند و نام کرد اصلا بار قومی و زبانی امروز را نداشته است. ضمن اینکه در بالاتر هم گفته بود که برخی می‎گویند کردها عرب بودند و زبانشان در اثر همسایگی با ایرانیان عجمی شده است.او ادامه می‎دهد: «بنظر بعضى كسان، كرد از اعقاب مضر بن نزار و از فرزندان كرد بن مرد بن صعصعة بن هوازن هستند و از روزگار قديم بسبب حادثه‌ها و خون‎ها كه ميان آن‎ها و قوم غسان بوده است جدا شده‌اند بنظر بعضي‎ها نيز آن‎ها از ربيعه و مضر بوده‌اند و به جستجوى آب و چراگاه به كوهستان پناه برده و در نتيجه مجاورت اقوام ديگر از زبان عربى بگشته‌اند. بعضى‌ها نيز نسب آن‎ها را به كنيزان سليمان بن داود عليهم‎االسلام پيوسته‌اند كه وقتى ملك وى گرفته شد شيطان معروف كه جسد نام داشت با كنيزان منافق وى درآميخت ولى خدا كنيزان مؤمن را از آميزش وى مصون داشت. وقتى خداوند ملك سليمان را باز داد و كنيزكانى كه از شيطان آبستن بودند بزادند سليمان گفت آن‎ها را سوى كوه‎ها و دره‌ها برانند و عنوان كرد از اينجا آمد كه كرد بمعنى راندن است. اين بچه‌ها زير نظر مادران خود بزرگ شدند و ازدواج كردند و فرزند آوردند و آغاز نسب كردان از اينجا بود.»این روایت پایه و اساس ارتباط دادن کردها با اجنه است و صرف نظر از افسانه بودنش، یک نکته جالب دارد و آن اشاره به کوه‎نشین بودن و البته رانده شده بودن ایشان و معنی راندن برای واژه کرد است.او سپس روایت رایج ایرانیان از نسب کردها را نیز به شرح زیر ذکر می‎کند: «...چنان بود كه وزير ضحاك هر روز يك گوسفند و يك مرد مي‎كشت و مغزشان را مخلوط مي‎كرد و بدو مارى كه بر دوش‎هاى ضحاك بود مي‎خورانيد و كسانى را كه از كشته شدن خلاصى مي‎افتند به كوهستان‎ها مي‎راند. آن‎ها كوهى شدند و در كوهستان ازدواج كردند و مبدأ كردها از آنجا بود و كردان از نسل ايشان آمده و تيره‌ها شده‌اند آنچه درباره خبر ضحاك بگفتيم بنزد ايرانيان و مورخان كهنه و نو مورد انكار نيست.» (مروج‎الذهب، 482)در اینجا نیز یک نکته مهم وجود دارد که نشان می‎دهد در روایت ایرانیان، کردها دارای یک نسب نیستند، بلکه مردمان از نسب‎های گوناگون بودند که برحسب اتفاق به دور هم جمع آمدند و در کوه‎ها زندگی شبانی به راه انداختند.به‎طور کلی آنچه که از نوشته‎های مسعودی بر می‎آید، این است: از نظر او، کردها قبایلی با زبان‎های گوناگون هستند که ریشه و اصل و نسب مشخصی ندارند و عموما نسب خود را به اعراب می‌رساندند و باز این بدان معناست که:1: ایشان یک قوم نبودند!2: دست‎کم گروهی از ایشان عرب بودند!3: کرد نامی عام بوده که برای عشایر ایرانی به کار می‎رفته و ایشان در همه جای ایران پراکنده بودند(پیوستگی هویتی و جغرافیایی به هم نداشتند)بن‎مایه: التنبیه والاشراف، علی بن حسین مسعودی، ترجمه ابوالقاسم پاینده، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران: 1365مروج الذهب، علی بن حسین مسعودی، ترجمه ابوالقاسم پاینده، ، انتشارات علمی و فرهنگی، تهران: 1374@iranban_kord