⭕️ ژو رونگ‌جی؛ مردی که با آمریکا نجنگید، اما چین را قدرتمندتر کرد ✍️ : دکتر حسین نژاد صفری رئیس ا

⭕️ ژو رونگ‌جی؛ مردی که با آمریکا نجنگید، اما چین را قدرتمندتر کرد ✍️ : دکتر حسین نژاد صفری رئیس اتاق بازرگانی ایرانیان مقیم شرق چین مردادماه ۱۴۰۵ ژو رونگ‌جی، نخست‌وزیر پیشین چین و یکی از مهم‌ترین چهره‌های اقتصادی دوران اصلاحات، ۱۲ اوت در پکن درگذشت.…شاید یکی از مهم‌ترین درس‌های دوران ژو رونگ‌جی این باشد که برای قدرتمند شدن همیشه لازم نیست با قدرت بزرگ‌تر وارد جنگ و تقابل شد. ژو در ادامه راه دنگ شیائوپینگ به‌خوبی فهمیده بود که چینِ دهه ۱۹۹۰ هنوز برای رویارویی مستقیم با آمریکا آماده نیست؛ کشور به سرمایه، فناوری، بازارهای جهانی و مهم‌تر از همه، زمان برای ساختن زیرساخت صنعتی خود نیاز داشت. بنابراین آمریکا را نه دوست دائمی و نه دشمنی که باید با آن جنگید، بلکه قدرتی می‌دید که باید با آن مذاکره کرد، اختلاف داشت و در عین حال از ظرفیت اقتصادی‌اش برای توسعه چین بهره گرفت.نمونه روشن این سیاست، مذاکرات دشوار عضویت چین در WTO بود. ژو برای باز کردن درهای تجارت جهانی به روی چین حتی حاضر شد در تعرفه‌ها، خدمات، کشاورزی و دسترسی شرکت‌های خارجی به بازار چین امتیازاتی بدهد که در داخل نیز با مخالفت‌هایی روبه‌رو شد. اما نگاه او کوتاه‌مدت نبود؛ گاهی یک قدرت در حال ظهور باید امروز امتیازی محدود بدهد تا برای فردای خود زمان و فرصت بخرد. نتیجه این سیاست روشن شد: چین در سال ۲۰۰۱ وارد WTO شد و در دو دهه بعد به بزرگ‌ترین پایگاه صنعتی و یکی از بزرگ‌ترین قدرت‌های تجاری جهان تبدیل شد.ژو البته در برابر آمریکا منفعل نبود. بر سر تایوان، مسائل امنیتی و حتی پس از بمباران سفارت چین در بلگراد اختلافات بسیار جدی وجود داشت؛ اما او اجازه نداد این بحران‌ها مسیر اصلی توسعه اقتصادی چین را از ریل خارج کند. مذاکره را به درگیری، تجارت را به انزوا و ساختن قدرت ملی را به نمایش قدرت ترجیح داد. این همان منطق عمل‌گرایانه‌ای بود که دنگ شیائوپینگ پایه گذاشته بود: چین ابتدا باید ثروتمند، صنعتی و قدرتمند شود و برای رسیدن به آن، به محیط بین‌المللی باثبات نیاز دارد.از این منظر، ژو رونگ‌جی را می‌توان یکی از موفق‌ترین مجریان راه دنگ دانست. دنگ مسیر اصلاحات و درهای باز را ترسیم کرد و ژو آن را با اصلاحات سخت داخلی و تعامل حساب‌شده با غرب تکمیل کرد. ژو به آمریکا نزدیک نشد تا چین شبیه آمریکا شود؛ مذاکره کرد، در مقاطعی امتیاز داد و از تقابل غیرضروری پرهیز کرد تا برای چین زمان بخرد و آن را قدرتمندتر کند. شاید مهم‌ترین میراث سیاسی او همین باشد: قدرت ملی فقط در ایستادن مقابل دیگران ساخته نمی‌شود؛ گاهی هنر بزرگ‌تر، دانستن این است که چه زمانی باید مذاکره کرد، چه زمانی امتیاز داد و چه زمانی باید فقط کشور را ساخت.و شاید همین‌جا بتوان مهم‌ترین دلیل تحسین ژو رونگ‌جی را دید: او به‌جای افتادن در دام تقابل مستقیم، تلاش کرد آمریکا را با مذاکره، تجارت و خریدن زمان مهار کند. ژو می‌دانست چینِ آن روز برای یک رویارویی بزرگ آماده نیست؛ بنابراین به‌جای جنگیدن، در مواقع لازم مذاکره کرد و حتی امتیازات مقطعی داد، اما هدف بلندمدت را از دست نداد. نتیجه را امروز می‌توان دید: چین فرصت یافت صنایع، صادرات، فناوری و قدرت اقتصادی خود را توسعه دهد و به رقیبی جدی برای آمریکا تبدیل شود. از این منظر، موفقیت ژو در این نبود که آمریکا را در یک نبرد شکست دهد؛ پیروزی او این بود که اجازه نداد چین وارد نبردی زودهنگام شود که می‌توانست مسیر توسعه کشور را متوقف کند. بی شک مهم‌ترین درس تجربه چین برای ایران امروز همین باشد: جنگ و رویارویی زودهنگام، می‌تواند دقیقاً همان زمینی باشد که یک ابرقدرت ترجیح می‌دهد رقیبش در آن بازی کند؛ زمینی که سرمایه، زیرساخت، فرصت توسعه و سال‌های ارزشمند یک کشور را می‌سوزاند. ایران بیش از جنگیدن، به ساختن نیاز دارد؛ به همان صبر راهبردی که چین در دوران دنگ و ژو نشان داد: مذاکره در زمان لازم، عقب‌نشینی تاکتیکی در جایی که منافع ملی اقتضا می‌کند، خریدن زمان و تمرکز بر اقتصاد، صنعت و فناوری. درست در چنین مقاطعی است که وجود یک «ژو رونگ‌جی» اهمیت پیدا می‌کند؛ وطن‌پرستی عمل‌گرا که معیارش نه شعار و نمایش قدرت، بلکه آبادانی ایران، رفاه مردم و تبدیل کشور به قدرتی باشد که روزی بتواند از موضع توانمندی واقعی با قدرت‌های بزرگ جهان رقابت کند.@irancham