🔴 از مسکو به واشینگتن؛ چرخش ژئوپلیتیک سوریه پسااسد✍️ عدنان فلاحییکی از مهم‌ترین تغییرات سوریه پس از سقوط بشار اسد، تغییر تدریجی جهت‌گیری ژئوپلیتیک دمشق است؛ سوریه‌ای که در دوره خاندان اسد یکی از مهم‌ترین پایگاه‌های نفوذ روسیه در خاورمیانه بود، اکنون نشانه‌های آشکاری از نزدیک‌شدن به آمریکا و نظم اقتصادی غرب بروز می‌دهد.برای فهم ابعاد این تغییر، چند تحول را باید کنار یکدیگر گذاشت.🔹 ۱. روسیه دیگر ضامن بقای حکومت دمشق نیستمداخله نظامی روسیه از سال ۲۰۱۵ نقش تعیین‌کننده‌ای در بقای حکومت بشار اسد داشت. پایگاه هوایی حمیمیم و حضور دریایی روسیه در طرطوس نیز سوریه را به مهم‌ترین سکوی نظامی مسکو در مدیترانه شرقی تبدیل کرده بود.با سقوط اسد در دسامبر ۲۰۲۴ این معادله تغییر کرد. مسکو دیگر متحد استراتژیک پیشین خود را در دمشق ندارد و ناچار شده درباره آینده حضورش با حکومت جدید مذاکره کند.در ژانویه ۲۰۲۵ نیز قرارداد اداره و توسعه بندر تجاری طرطوس با شرکت روسی لغو شد؛ هرچند این قرارداد را نباید با توافق جداگانه مربوط به پایگاه نظامی روسیه در طرطوس یکی دانست.🔹 ۲. واشینگتن از دشمن دمشق به یکی از مهم‌ترین بازیگران آینده سوریه تبدیل شده استتغییر فقط سیاسی و دیپلماتیک نیست.وزارت خزانه‌داری آمریکا در ۲۳ مه ۲۰۲۵ با صدور General License 25 بخش بزرگی از محدودیت‌های اقتصادی علیه سوریه را عملاً کنار گذاشت و در پایان ژوئن همان سال نیز فرمان اجرایی لغو برنامه جامع تحریم‌های سوریه صادر شد.برای کشوری که سال‌ها زیر یکی از سنگین‌ترین رژیم‌های تحریمی آمریکا قرار داشت، دسترسی به سرمایه، بانک‌ها و اقتصاد جهانی اکنون بیش از هر زمان دیگری به رابطه با واشینگتن گره خورده است.🔹 ۳. دیدار احمد الشرع و دونالد ترامپ؛ تصویر یک تغییردیدار احمد الشرع با دونالد ترامپ در مه ۲۰۲۵ را می‌توان یکی از تصاویر نمادین این تحول دانست.در دوره اسد، روسیه مهم‌ترین تضمین‌کننده بقای حکومت بود؛ اما در سوریه جدید، آمریکا و متحدان منطقه‌ای‌اش ــ از ترکیه و عربستان تا قطر و امارات ــ ابزارهای مهمی برای بازسازی، سرمایه‌گذاری و ادغام بین‌المللی سوریه در اختیار دارند.🔹 ۴. مظلوم عبدی وارد ساختار رسمی دمشق شدتحولات امنیتی نیز معنادارند.نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، که سال‌ها مهم‌ترین شریک محلی آمریکا در نبرد با داعش بودند، سرانجام انحلال خود را پس از ادغام در ساختار نظامی سوریه اعلام کردند.چند روز بعد، احمد الشرع مظلوم عبدی، فرمانده پیشین SDF، را به‌عنوان مشاور ریاست‌جمهوری منصوب کرد.این انتصاب از نظر نمادین مهم است: فرمانده نیرویی که سال‌ها مهم‌ترین شریک نظامی واشینگتن در شمال‌شرق سوریه بود، اکنون در ساختار رسمی حکومت دمشق حضور دارد.🔹 ۵. شاید گویاترین تصویر: کارت بانکی رئیس‌جمهور سوریهدر ۲۴ اوت ۲۰۲۶، آمریکا سوریه را رسماً از فهرست «دولت‌های حامی تروریسم» خارج کرد؛ عنوانی که از سال ۱۹۷۹ بر این کشور سنگینی می‌کرد و یکی از موانع بزرگ حقوقی و مالی سرمایه‌گذاری بین‌المللی بود.تنها چند روز بعد، Visa و Mastercard نخستین تراکنش‌های بین‌المللی خود را در سوریه انجام دادند.و احمد الشرع برای نمایش نمادین این تحول، در دمشق با کارت Visa خرید کرد.این تصویر شاید از صدها بیانیه سیاسی گویاتر باشد.🔹 ۶. نفت؛ نشانه دیگری از فاصله گرفتن از مسکواین تغییر جهت در سیاست انرژی نیز دیده می‌شود.رویترز گزارش داده است که دمشق در جریان مذاکرات خود با واشینگتن اعلام کرده حاضر است واردات نفت روسیه را به‌شدت کاهش دهد.اگرچه آمریکا کاهش نفت روسیه را رسماً شرط حذف نام سوریه از فهرست دولت‌های حامی تروریسم اعلام نکرد، اما به دمشق منتقل کرده بود که چنین اقدامی بر روند تصمیم‌گیری واشینگتن اثر مثبت خواهد داشت.سوریه نیز هم‌زمان به جست‌وجوی تأمین‌کنندگان و شرکای جدید انرژی روی آورده است.اگر در دمشق بشار اسد، پرچم روسیه بر فراز حمیمیم یکی از نمادهای نظم ژئوپلیتیک سوریه بود، در دمشق احمد الشرع، شاید کارت Visa رئیس‌جمهور سوریه نماد نظم تازه باشد.دو تصویر؛دو سوریه؛و دو موقعیت ژئوپلیتیک متفاوت.آمریکا، با همراهی متحدان منطقه‌ای خود، در حال تبدیل‌شدن به یکی از مهم‌ترین دروازه‌های بقای اقتصادی و ادغام بین‌المللی حکومت جدید دمشق است.آنچه در سوریه رخ می‌دهد، بنابراین صرفاً تعویض یک متحد خارجی با متحدی دیگر نیست؛ نشانه تغییر جایگاه سوریه در نظم ژئوپلیتیک خاورمیانه است.🔗 ارجاع نویسنده: گزارش رویترز درباره آمادگی سوریه برای کاهش شدید واردات نفت روسیه#عدنان_فلاحی #سوریه #احمد_الشرع #روسیه #آمریکا #ژئوپلیتیک#منتخب_فرهیختگان#فرهیختگان؛ راهی به رهایی