نوزادان تی رکس؛ شکارچیانی کوچک، پیش رس و مستقل از همان روزهای نخست اگرچه Tyrannosaurus rex در بزرگس

نوزادان تی رکس؛ شکارچیانی کوچک، پیش رس و مستقل از همان روزهای نخست اگرچه Tyrannosaurus rex در بزرگسالی به یکی از بزرگترین شکارچیان خشکی در تمام تاریخ زمین تبدیل می شد و طولی حدود ۱۲ متر و جرمی نزدیک به ۸ تا ۹ تن داشت، پژوهش تازه ای که در مجله Biology منتشر…این پژوهش بر پایه بررسی کوچکترین بقایای شناخته شده تیرانوسورها، شامل استخوانهای ظریف پا، قطعات آرواره و دندانهای شیری از نهشته های کرتاسه پسین آمریکای شمالی انجام شد. از آنجا که استخوانهای نوزادان بسیار کوچک و شکننده هستند، بسیاری از آنها سالها در مجموعه های موزه ای ناشناخته باقی مانده بودند. پژوهشگران با تکیه بر ویژگی های تشخیصی استخوان سوم کف پا و ریخت شناسی دندانها توانستند این نمونه ها را با اطمینان به T. rex و Gorgosaurus libratus نسبت دهند.برای مطالعه ساختمان داخلی این استخوانهای ظریف نیز از تصویربرداری بسیار دقیق میکروسی تی سینکروترون استفاده شد؛ روشی که بدون آسیب رساندن به فسیل، ساختمان میکروسکوپی استخوان را آشکار می کند. بررسی ها نشان داد که بخش داخلی استخوان در دوران جنینی تشکیل شده و پس از خروج از تخم، با افزایش بارهای مکانیکی، لایه های بیرونی متراکم تر شده اند. همچنین وجود بازسازی های هاورسی (Haversian remodeling) یعنی فرایند طبیعی ترمیم ریزترک های استخوان و سطوح مفصلی نسبتا تکامل یافته نشان می دهد که این نوزادان مدتی پس از خروج از تخم فعال بوده و استخوانهایشان تحت فشار ناشی از حرکت قرار گرفته است.شواهد بافت شناسی درکنار ویژگیهای آناتومیکی، این فرضیه را تقویت می کند که نوزادان تی رکس از نوع پیش رس (Precocial) بوده اند؛ یعنی برخلاف جوجه بسیاری از پرندگان امروزی، مدت کوتاهی پس از خروج از تخم قادر به راه رفتن، دویدن و تغذیه مستقل بوده اند و مرحله طولانی وابستگی به آشیانه را نداشته اند. البته نویسندگان تاکید می کنند که این نتیجه گیری بر پایه شواهد غیرمستقیم استخوان شناسی و مقایسه با جانوران امروزی است و نه مشاهده مستقیم رفتار.یکی دیگر از یافته های جالب این پژوهش، بررسی دندانهای نوزادان است. آثار سایش روی نوک برخی دندانها نشان می دهد این دندان ها پیش از افتادن مورد استفاده قرار گرفته بودند. الگوی این سایش به دندانهای تیرانوسورهای بالغ شباهت دارد و از این رو پژوهشگران احتمال می دهند نوزادان تنها از حشرات یا طعمه های بسیار کوچک تغذیه نمی کردند، بلکه مهره دارانی نسبتا بزرگ متناسب با اندازه بدن خود را شکار کرده یا از لاشه آنها تغذیه می کردند. اگر این تفسیر درست باشد، نوزادان تی رکس از همان آغاز زندگی شکارچیانی کارآمد بوده اند.برآورد اندازه نوزادان امکان تخمین اندازه تخم و تعداد تخم های هر لانه را نیز فراهم کرده است. بر اساس مدلهای مختلف، یک تی رکس احتمالا در هر دوره تولیدمثل دست کم ۱۵ تا ۳۰ تخم می گذاشته است، هرچند برخی مدلهای آماری تعداد ۵۰ تا حتی ۱۰۰ تخم را نیز از نظر زیستی ناممکن نمی دانند. نویسندگان تاکید می کنند که این اعداد برآوردهای تقریبی از نوع مسئله فِرمی (Fermi Problem یعنی برآورد تقریبی یک مقدار با استفاده از داده های محدود هستند) و نباید آنها را مقادیر دقیق تلقی کرد، اما همه مدلها در یک نکته اتفاق نظر دارند: تیرانوسورها احتمالا لانه های کوچکی نداشته اند.از دیدگاه زیست شناسی تکاملی، این یافته ها تصویر جالبی از راهبرد تولیدمثل دایناسورها ارائه می کند. بنظر می رسد تیرانوسورها و بسیاری از دایناسورهای غیرپرنده، از نظر میزان سرمایه گذاری والدینی در جایگاهی میان کروکودیل ها و لاکپشت ها از یک سو و پرندگان امروزی از سوی دیگر قرار داشته اند. آنها نسبت به خزندگان امروزی تخم های بزرگ تر و تعداد کمتری تولید می کردند، اما همچنان در مقایسه با پرندگان امروزی تعداد فرزندان بیشتری داشتند. پژوهشگران این الگو را بخشی از روند بلندمدت تکامل افزایش سرمایه گذاری والدینی در مزوزوئیک می دانند؛ روندی که در نهایت در پرندگان نوین و پستانداران به اوج خود رسید.در مجموع، این پژوهش یکی از ناشناخته ترین مراحل چرخه زندگی تی رکس را روشنتر کرده است. هرچند هنوز فسیلهای نوزادان بسیار اندک هستند و برخی نتیجه گیریها نیازمند شواهد بیشتری است، اما داده های موجود نشان می دهد بزرگترین شکارچی آمریکای شمالی زندگی خود را نه به صورت نوزادی ناتوان، بلکه بعنوان جانوری کوچک، چابک، پیش رس و تا حد زیادی مستقل آغاز می کرد؛ موجودی که از همان نخستین روزهای زندگی، بسیاری از ویژگیهای یک شکارچی موفق را در اختیار داشت.سعید افتاده منابع:Longrich, N. R., Henderson, D. M., & Cau, A. (2026). Hatchlings of Tyrannosaurus rex and the Evolution of Dinosaur Reproductive Strategies. Biology, 15(13), 1090. https://doi.org/10.3390/biology15131090Arnold, P. (2026, July 15). T. rex babies were born ready to run and feed themselves. Phys.org. https://phys.org/news/2026-07-rex-babies-born-ready.html