💠سیرهٔ جهادی و مدیریتی پیامبر اکرم ﷺ (( بیست و یکــم ربیـع الأوّل ))✍🏻حمزه خان‌بیگی«شجاعت و تدبیر  در میدان‌ها؛ هندسهٔ نبویِ قدرت، بصیرت در عرصهٔ عمل»سیرهٔ جهادی پیامبر اکرم ﷺ،هنگامی که در پرتو تدبر قرآنی،شهود عرفانی وتحلیل تربیتی مطالعه می‌شود، چهره‌ای ژرف و نورانی از مواجههٔ انسان با میدان‌های خطر، عرصه‌های تصمیم‌گیری و لحظه‌های سرنوشت‌ساز آشکار می‌سازد. در این افق، شجاعت پیامبر، صرفاً نیرویی جسمانی یا جرأتی ظاهری نیست؛ بلکه «مقامی» روحانی است که از توحید می‌جوشد و در آن، دلِ مؤمن، به اتکای حضور الهی، از خوفِ غیر خدا می‌گذرد و به سکینهٔ الهی می‌رسد.تدبیر نبوی نیز،فراتر از مهارت‌های معمول مدیریتی،«بصیرتی» است که ازنورهدایت سرچشمه می‌گیرد؛ بصیرتی که میدان را می‌بیند، آینده را می‌سنجد، دل‌ها را می‌شناسد ودرلحظهٔ تصمیم،میان عقل وایمان، پیوندی استوار برقرار می‌کند. بدین‌سان، شجاعت و تدبیر، در سیرهٔ نبوی، دو روی یک حقیقت‌اند: حقیقتِ حضور توحیدی در عرصهٔ عمل.قرآن کریم، شجاعت را در مدار توحید معنا می‌کند؛ یعنی دلِ شجاع،دلی است که از خوفِ غیر خدا رسته و به سکینهٔ الهی رسیده باشد.درماجرای هجرت،هنگامی که پیامبرﷺدرغارثور،یارخویش را آرام می‌سازد،می‌فرماید:«إِذْ یَقُولُ لِصَاحِبِهِ لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا» به یارش گفت: اندوه مدار، خدا با ماست.این آیه، شجاعت را از سطح «جرأت» به سطح «حضور»ارتقا می‌دهد؛حضور درمحضر الهی،که خوف را می‌زداید و دل را به آرامش می‌رساند.شجاعتِ ایمانی، درحقیقت، ثمرهٔ یقین به معیت الهی است.در کنار شجاعت، قرآن بر «تدبیر» وعقلانیتِ توحیدی نیز تأکید می‌کند:«وَشَاوِرْهُمْ فِی الْأَمْرِ» در کارها با آنان مشورت کن.این فرمان، نشان می‌دهد که تدبیر،بخشی از ایمان است؛ زیرا ایمانِ راستین،نه تنها دل را به خدا می‌سپارد، بلکه عقل را نیز به کار می‌گیرد و مشورت را به‌عنوان سازوکارِ مشارکت و بصیرت جمعی به رسمیت می‌شناسد. بدین‌سان، میدانِ عمل، درهندسهٔ قرآن، نه عرصهٔ هیجانِ بی‌محاسبه،بلکه صحنهٔ پیوندِ توکل و تدبیر است.🔶 پیامبر در میدان‌ها؛ شجاعتِ آرام، تدبیرِ روشندر بدر، احد، خندق و حنین، پیامبر اکرم ﷺ در قلب میدان ایستاد؛ نه برای نمایش قدرت، بلکه برای تثبیت دل‌ها و ساختن روح‌ها. روایت‌ها گواهی می‌دهند که:👌در احد، هنگامی که صف‌ها شکست و اضطراب بر سپاه سایه افکند، او همچون کوهی استوار ایستاد و محورِ بازگشتِ دل‌ها شد؛👌در خندق، درسخت‌ترین لحظات محاصره، خود بیل زد،سنگ شکافت و درکنار یاران، رنجِ کار را بر دوش گرفت؛👌در حنین، آن‌گاه که سپاه در هجوم ناگهانی پراکنده شد، او تنها ایستاد وبا صدایی رسا فرمود:«أَنَا النَّبِیُّ لَا کَذِبَ» من پیامبرم، نه دروغ.این شجاعت،شجاعتِ«آرام»بود؛شجاعتی که از سکینهٔ الهی می‌جوشید، نه ازهیجانِ زودگذر.دلِ پیامبر، در میدان، به جای اضطراب، به حضور الهی تکیه داشت؛ و همین حضور، دل‌های دیگران را نیز آرام می‌کرد.۳.۲. تدبیر در اوج بحران؛ مدیریت نبوی در لحظه‌های سرنوشتتدبیر پیامبر ﷺ، در همهٔ میدان‌ها آشکار است؛ تدبیری که هم عقل را به کار می‌گیرد، هم ایمان را، و هم دل‌ها را می‌شناسد:👌در بدر،با انتخاب محل مناسب، تنظیم دقیق صف‌ها و بهره‌گیری ازموقعیتِ آب،ساختار نبرد را سامان داد؛👌در اُحُد،با تعیین نگهبانان برفراز کوه و تأکید برعدم ترک موضع،اهمیتِ انضباط و پایبندی به فرمان را گوشزد کرد؛👌در خندق، با مشورت سلمان و انتخاب شیوهٔ دفاعی نوین، نشان داد که بهره‌گیری از تجربهٔ دیگران، بخشی از تدبیر توحیدی است؛👌در حدیبیه، با پذیرش صلحی که در ظاهر، شکست می‌نمود، اما در حقیقت، فتحی بزرگ بود، آینده را دید؛ آینده‌ای که بسیاری از یاران، در آن لحظه، نمی‌دیدندتدبیرنبوی، تدبیری«بصیرت‌محور»بود؛تدبیری که حقیقت را برظاهر ترجیح می‌داد،مصلحتِ بلندمدت را برهیجانِ کوتاه‌مدت مقدم می‌داشت و درهرتصمیم،هم حق رامی‌دید،هم دل‌ها را،وهم فردا را.شجاعت و تدبیر، در سیرهٔ جهادی و مدیریتی پیامبر اکرم ﷺ، حقیقتی ژرف، نورانی و تربیتی است؛ حقیقتی که انسان را از خوف، تردید، آشوب و بی‌تدبیری می‌رهاند و او را به سوی نور، کرامت، آرامش و حضور الهی سوق می‌دهد.👌این سیرهٔ روشن،ما را فرامی‌خواند که میدان‌های زندگی را درمدار توحیدسامان دهیم؛شجاعت را با ایمان بیامیزیم؛تدبیر را با بصیرت همراه سازیم؛ و درهمهٔ تصمیم‌ها،حضور الهی را محور قرار دهیم.📲 در شبکه‌های اجتماعی همراه ما باشید:  🔸 اینستاگرام 🔸 تلگرام 🔸 وب‌سایت 🔸 آپارات