‍ ◽️در میان نمایشنامه‌هایی که به زندگی ژاندارک پرداخته‌اند، چکاوک اثر ژان آنوی جایگاهی ویژه دارد. ای

‍ ◽️در میان نمایشنامه‌هایی که به زندگی ژاندارک پرداخته‌اند، چکاوک اثر ژان آنوی جایگاهی ویژه دارد. این نمایشنامه که نخستین بار در سال ۱۹۵۳ در پاریس به روی صحنه رفت، روایت تازه‌ای از سرگذشت دختر جوانی ارائه می‌کند که با ایمان، شجاعت و اراده‌ای استثنایی توانست سرنوشت فرانسه را در یکی از بحرانی‌ترین دوران‌های تاریخ آن دگرگون کند. آنوی در این اثر، با بازآفرینی شاعرانۀ افسانۀ ژاندارک، نه صرفاً یک شخصیت تاریخی، بلکه نمادی از پاکی، صداقت و مقاومت در برابر سازش را به تصویر می‌کشد.ژان آنوی (۱۹۱۰–۱۹۸۷) از مهم‌ترین نمایشنامه‌نویسان فرانسه در قرن بیستم به شمار می‌رود. شهرت او بیش از همه به سبب آثاری چون آنتیگون، بکت و چکاوک است. در بسیاری از نمایشنامه‌های او، قهرمانانی حضور دارند که حاضر نیستند با واقعیت‌های آلوده و مصالحه‌جویانۀ جهان کنار بیایند. آنان می‌کوشند پاکی و حقیقت درونی خود را حفظ کنند، حتی اگر بهای آن تنهایی، شکست یا مرگ باشد. همین دغدغه در چکاوک نیز به شکلی درخشان جلوه‌گر شده است.نمایش از دادگاه ژاندارک آغاز می‌شود. او در شهر روآن در برابر قضات و بازجویان خود قرار گرفته است. اما آنوی روایت را به صورت خطی پیش نمی‌برد؛ در جریان بازجویی، صحنه‌هایی از گذشتۀ ژاندارک زنده می‌شوند و تماشاگر همراه او به سال‌های کودکی، شنیدن ندای آسمانی، پیروزی‌های نظامی و تاجگذاری شارل هفتم بازمی‌گردد. این شیوۀ روایت باعث می‌شود که خواننده یا تماشاگر نه فقط شاهد یک محاکمه، بلکه ناظر بازسازی یک زندگی باشد؛ زندگی دختری روستایی که در برابر شاهان، اسقفان و فرماندهان نظامی سر خم نمی‌کند.آنچه چکاوک را از بسیاری آثار تاریخی متمایز می‌کند، نگاه انسانی و شاعرانۀ نویسنده به ژاندارک است. او نه قدیسی دور از دسترس است و نه قهرمانی اسطوره‌ای. آنوی او را دختری ساده، گاه شوخ‌طبع، گاه سرکش و همواره صادق نشان می‌دهد. قدرت شخصیت ژاندارک در همین سادگی نهفته است؛ او حقیقتی را که به آن باور دارد با هیچ مصلحت سیاسی معاوضه نمی‌کند. در برابر او، شخصیت‌هایی قرار دارند که مدام از ضرورت سازش، نظم جامعه و حفظ منافع سخن می‌گویند. بدین ترتیب نمایشنامه به جدالی میان ایمان و منفعت، صداقت و فرصت‌طلبی، و حقیقت و قدرت تبدیل می‌شود.عنوان چکاوک نیز بسیار معنادار است. چکاوک پرنده‌ای است که آزادانه به سوی آسمان اوج می‌گیرد و آوازش نشانۀ امید و رهایی است. ژاندارک در نگاه آنوی همان چکاوکی است که نمی‌توان او را در قفس مصلحت و ترس زندانی کرد. حتی هنگامی که محکوم به مرگ می‌شود، روح او شکست نمی‌خورد و همین پیروزی معنوی، نمایشنامه را از یک تراژدی صرف فراتر می‌برد.نمایشنامۀ چکاوک تنها به کار آشنایی با زندگی ژاندارک نمی‌رود؛ این اثر تأملی عمیق دربارۀ وجدان فردی، مسئولیت اخلاقی و بهای وفاداری به حقیقت است. زبان روان، ساختار نمایشیِ خلاقانه و شخصیت‌پردازی درخشان آن سبب شده است که این نمایش پس از گذشت دهه‌ها همچنان تازگی و تأثیر خود را حفظ کند. برای دوستداران ادبیات نمایشی، خواندن چکاوک تجربه‌ای فراموش‌نشدنی خواهد بود؛ اثری که پس از پایان آن، پرسشی ماندگار در ذهن باقی می‌ماند: آیا ما نیز در لحظۀ آزمون، توان ایستادگی بر سر باورهای خود را خواهیم داشت؟ 📖 چکاوکژان آنویترجمة محسن یلفانی   📮 تهیه از:کتاب‌فروشی‌ها وسایت jahaneketab.ir  #نمایش‌_‌های‌_‌زمانه#چکاوک#ژان‌_‌آنوی#محسن‌_‌یلفانی#ژاندارک  @jahaneketabpub