🌳 برنامه استراحت جنگل را دریابید✍ دکتر کامبیز اسپهبدی، عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع ط

🌳 برنامه استراحت جنگل را دریابید✍ دکتر کامبیز اسپهبدی، عضو هیأت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی مازندران@jangalhayehyrcani قانون ممنوعیت بهره برداری از جنگل های شمال معروف به تنفس جنگل های شمال در سال 1395 تدوین و در سال 1396 با رای نمایندگان مجلس به ماده 48 لایحه برنامه ششم دولت تصویب شد. از دهها بند و تبصره موجود در قانون استراحت جنگل، فقط قسمت مربوط به تعطیلی برداشت چوب از جنگل و لغو قرارداد با مجریان طرحهای جنگلداری زودتر از موعد مقرر اجرا شد. و البته موضوع کمک دولت برای تامین منابع مالی مربوط به حقوق قرقبانان بسیار شکننده و در حد کمتر از یک دهم مورد نیاز در حال اجراست. اما این فقط یک روی سکه است. از اجرای مصوباتی مانند توسعه جنگلکاری، توسعه زراعت چوب، واردات چوب برای تامین مواد اولیه صنایع موجود، تهیه طرح جایگزین بهره برداری جنگل، توسعه جنبه های گردشگری جنگلها و محصولات فرعی و مشارکت مردم در مدیریت جنگل هنوز خبری نیست!! در طول مدت کمتر از دو سال اجرای قانون استراحت جنگل، تخریب جنگلها از طریق قاچاق چوب (به عنوان یکی از پردرآمدترین مدلهای قاچاق کنونی) به شدت توسعه پیدا کرد. واردات چوب به قدر کفایت نبود تا مانع از افزایش چند برابری قیمت آن در داخل شود. جرایم محموله های قاچاق متناسب با افزایش تورم و افزایش قیمت چوب تغییر نکرد تا قاچاق صرف اقتصادی نداشته باشد. گاهاً جرایم اعمالی برای یک محموله قاچاق 2 تنی حتی به اندازه قیمت یک عدد تبری که با آن درختان کم قطر را قطع می کنند نمی شود!. عدم تامین کامل حقوق قرقبانان انگیزه های شغلی آنها را بسیار کاهش داده است. ناتوانی دولت در واردات چوب، آن را به کالایی بسیار گران بها تبدیل کرده است که می تواند هر کسی (مخصوصاً تتمه پیمانکاران، قاطرداران، و کارگران آنان که اکنون بیکار شدند) و حتی قرقبانانی که حقوق حداقلی آنها که با چندین ماه تاخیر پرداخت می شود را وسوسه کند.دپوهای مملو از چوب در کارگاههای چوب بری و یا در یارد شرکتهای بزرگ صنایع چوب، نئوپان و تخته فشرده در شمال کشور نشان نمی دهد که کارگاهی و کارخانه ای به دلیل کمبود مواد اولیه تعطیل شده باشند!. گرچه بخشی از نیازهای آنها از خارج از شمال وارد می شود ولی سئوال این است که این همه چوب جنگلی شمال در این دپوها و یاردها از کجا تامین می شود؟ با همه این اوصاف، از اوایل اسفند سال گذشته تا کنون ادارات کل منابع طبیعی استانهای شمالی با ابلاغیه ای از طرف سازمان جنگلها و مراتع کشور مبنی بر عدم تمدید قرارداد های حفاظتی با مجریان سابق طرحهای جنگلداری مواجه شدند. که ناگزیر از یک سو باید پاسخ گوی نگرانی بیکار شدن بیش از 2000 نفر قرقبان باشند، و از طرفی باید فشار مجریان طرحهای جنگلداری اهم از تعاونی های جنگل نشین و شرکت های بزرگ نیمه دولتی و دولتی را تحمل کنند و از یک سو نیز باید سخت مشغول چانه زنی با سازمان جنگلها و مراتع کشور برای لغو ابلاغیه مذکور باشند. عطش برخی از سوداگران زمین برای تبدیل و تغییر کاربری جنگل به باغات (از مصوبه های دیگر وزارت کشاورزی) فشار بر ادارات کل منابع طبیعی در این وانفسای کمبود منابع مالی، نیروی انسانی متخصص و تجهیزات لجستیک را مضاعف کرده است. در این شرایط بیم آن می رود طرح استراحت جنگل با شکست کامل مواجه شود. به همین دلیل برگزاری همایش ملی برای ارزیابی موفقیت طرح استراحت جنگل و نیز بررسی تبعات اجرای ناقص این قانون، ارزیابی دلایل تاخیر در ارائه مدلهای جدید مدیریتی مبتنی بر مشارکت مردمی، تبیین راه حلهای جدید برای کاهش قاچاق چوب و تخریب جنگل و تغییر کاربری ضروری به نظر می رسد. از این رو انتظار می رود که نهادهای غیردولتی مانند جامعه جنگلبانی، انجمن های علمی منابع طبیعی و محیط زیست، سازمانهای مردم نهاد، دانشگاههای کشاورزی و منابع طبیعی، موسسات و مراکز پژوهشی مرتبط در اسرع وقت مقدمات برگزاری هم اندیشی را برای ارائه راه حلهای منطقی برای برون رفت از طرح تنفس جنگل از چالش فراروی و جلوگیری از تخریب بیشتر جنگل را در دستور کار قرار دهند.@jangalhayehyrcani