‍ صمد بهرنگی؛ معلم، نویسنده و روایتگر اعتراض اجتماعیصمد بهرنگی، معلم، داستان‌نویس، مترجم و پژوهشگر ف

‍ صمد بهرنگی؛ معلم، نویسنده و روایتگر اعتراض اجتماعیصمد بهرنگی، معلم، داستان‌نویس، مترجم و پژوهشگر فولکلور آذربایجان، دوم تیر ۱۳۱۸ در خانواده‌ای تهیدست در تبریز به دنیا آمد. پدرش کارگری فصلی بود و سرانجام برای یافتن کار راهی قفقاز شد و بازنگشت. صمد پس از تحصیل در دانشسرای مقدماتی تبریز، از ۱۸سالگی آموزگار شد و تا پایان عمر در روستاهای آذربایجان شرقی تدریس کرد. هم‌زمان در رشته زبان و ادبیات انگلیسی دانشگاه تبریز تحصیل کرد و در خرداد ۱۳۴۱ فارغ‌التحصیل شد.بهرنگی از جوانی به نویسندگی، ترجمه و پژوهش فرهنگی روی آورد. «عادت»، «تلخون» و «بی‌نام» از نخستین داستان‌های او بودند. او با نام‌های مستعار متعدد برای مطبوعات می‌نوشت، آثاری از انگلیسی و ترکی استانبولی ترجمه می‌کرد و اشعار شاعران معاصر را به آذری برمی‌گرداند. تحقیقات او درباره فولکلور آذربایجان و مسائل آموزشی نیز منتشر شد.او به دلیل دیدگاه‌ها و فعالیت‌های فرهنگی خود بارها با برخورد حکومت مواجه شد؛ از اخراج از دبیرستان و انتقال به دبستان تا محاکمه، تعلیق از خدمت، جریمه و تبعید. بهرنگی در آموزش، کودکان روستاها را به کتاب‌خوانی و تفکر تشویق می‌کرد و برای گسترش کتابخانه‌ها و دسترسی کودکان به کتاب تلاش داشت.در سال ۱۳۴۲ کتاب «الفبای آذری برای مدارس آذربایجان» را نوشت و پیشنهاد مالی قابل توجه برای اعمال تغییرات موردنظر کمیته پیکار جهانی با بی‌سوادی را نپذیرفت. سال ۱۳۴۳ نیز به‌دلیل انتشار «پاره‌پاره» تحت تعقیب قرار گرفت و شش ماه از خدمت معلق شد؛ هرچند حکم تعلیق بعداً لغو شد.صمد بهرنگی نهم شهریور ۱۳۴۷ در رود ارس غرق شد و جسدش سه روز بعد پیدا شد. درباره علت مرگ او اختلاف نظر وجود دارد: بسیاری ساواک را مسئول مرگ او می‌دانستند، در حالی که برخی نزدیکانش احتمال غرق‌شدن بدون دخالت دیگران را مطرح کرده‌اند. حدود یک ماه پیش از مرگ، «ماهی سیاه کوچولو» منتشر شده و با استقبال گسترده در ایران و خارج از کشور روبه‌رو شده بود.گزارش شده است که حدود ده روز پیش از مرگ، مأموران ساواک او را تهدید کرده بودند. پس از ناپدید شدنش نیز مأموران به محل سکونتش رفته، میز تحریرش را شکسته، نوشته‌ها و نامه‌هایش را بررسی کرده و تعدادی کتاب و یادداشت را با خود برده بودند. صمد بهرنگی در گورستان امامیه تبریز به خاک سپرده شد.📩 @hessam_92