فرمانداری ویژه؛ امتیاز توسعه یا عنوانی برای توجیه توسعه‌نیافتگی؟✍ ناصر نوریبا کمک هوش مصنوعیگاهی در ادبیات مدیریتی ما، بعضی واژه‌ها چنان پرطمطراق می‌شوند که گویی خود واژه قرار است کاری انجام دهد؛ «ویژه» یکی از همین واژه‌هاست.فرمانداری ویژه اگر قرار است ضرورتی برای یک اقدام خاص، اختیاری برای تسریع توسعه یا پیش‌شرطی برای حل یک مسئله باشد، باید دقیقاً معلوم شود آن اقدام چیست و آن ضرورت کجاست. و اگر هم فرمانداری ویژه نشدیم، سؤال ساده‌تر است: مگر شهر و منطقه را از توسعه معاف کرده‌اند؟ظاهراً یک تصور آرام‌آرام در حال شکل‌گیری در شهرستان است که چون «فرمانداری ویژه» نشده‌ایم، پس نمی‌توانیم شهر نمونه باشیم، نمی‌توانیم خدمات ویژه بگیریم، نمی‌توانیم زیرساخت مناسب داشته باشیم و لابد باید تا اطلاع ثانوی با توسعه خداحافظی کنیم!اما واقعیت این است که ویژه نبودن، بهانه‌ای برای معمولی ماندن نیست.شهر نمونه شدن، بیش از آنکه به یک عنوان اداری وابسته باشد، به مدیریت نمونه، مطالبه‌گری نمونه، برنامه‌ریزی نمونه و البته عملکرد نمونه نیاز دارد.اگر فرمانداری ویژه ابزار است، باید بگوییم برای چه کاری.اگر امتیاز است، باید بگوییم چه مشکلی را حل می‌کند. اگر ضرورت است، باید بگوییم چرا.و اگر هیچ‌کدام نیست، شاید لازم باشد به جای جنگیدن بر سر «ویژه» بودن، کمی درباره «ویژه عمل کردن» فکر کنیم!چه بسا بتوان فرمانداری غیرویژه‌ای داشت که ویژه عمل کند و در مقابل، فرمانداری ویژه‌ای داشت که بسیاری از مشکلات مردم همچنان غیرویژه باقی بماند!اصلاً شاید روزی برسد که برای شهر نمونه شدن، دیگر نیازی نباشد ابتدا در شناسنامه اداری شهر بنویسند ویژه!نمونه بودن را می‌توان در کیفیت آسفالت، راه، آب، محیط زیست، سرمایه‌گذاری، اشتغال، گردشگری، خدمات شهری، فرهنگ، هنر، هویت و رضایت مردم دید؛ نه فقط در عنوانی که بالای نامه‌های اداری می‌آید.بنابراین، اگر مطالبه فرمانداری ویژه مطرح است، بسیار خوب؛ مطالبه‌ای قابل بحث و قابل پیگیری است. اما نباید آن را به چوبی تبدیل کرد که با آن هر کمبود و عقب‌ماندگی را توجیه کنیم.نمی‌شود گفت: «چون ویژه نشدیم، نشد!»این دقیقاً همان جایی است که باید پرسید:اگر ویژه نشدن مانع توسعه است، پس شهرهایی که فرمانداری ویژه نیستند چگونه توسعه پیدا می‌کنند؟و اگر ویژه نشدن مانع توسعه نیست، پس چرا توسعه را معطل یک عنوان اداری کرده‌ایم؟شاید وقت آن رسیده باشد که از رویابافی درباره ویژه شدن کمی فاصله بگیریم و به «عمل ویژه برای توسعه» نزدیک شویم.فرمانداری ویژه اگر آمد، خوش آمد؛اما تا آن روز، جاده‌ها، روستاها، آسفالت، سرمایه‌گذاری، محیط زیست، گردشگری و زندگی مردم که منتظر عنوان «ویژه» نمی‌مانند. مردم نتیجه می‌خواهند، نه صفت.شهر نمونه را با عملکرد نمونه می‌سازند، نه با اضافه کردن یک واژه به عنوان اداری.@jkhozouei