۳. پایبندی به اصول در برابر ضرورت‌های سیاسی: سیاست غالباً با منطق «هدف، وسیله را توجیه می‌کند» پیش م

۳. پایبندی به اصول در برابر ضرورت‌های سیاسی: سیاست غالباً با منطق «هدف، وسیله را توجیه می‌کند» پیش می‌رود. شرافت اخلاقی درست در نقطه‌ای ظهور می‌کند که فرد میان "پیروزی سیاسی" و "سقوط اخلاقی" دست به انتخاب می‌زند. فردِ باشرف می‌پذیرد که برخی مرزها نباید جابه‌جا شوند، حتی اگر این پایبندی به قیمت شکست در بازی قدرت تمام شود. در اینجا شرافت، رویگردانی از استانداردهای دوگانه است؛ یعنی فرد همان اصولی را که برای رقیب می‌پسندد، برای خود نیز لازم‌الاجرا بداند.۴. عاملیت اخلاقی و شجاعتِ تنها ماندن: این نوع شرافت، الزاما با موفقیت یا محبوبیت همراه نیست، بلکه اغلب با هزینه‌های سنگینی چون طرد شدن، بی‌اعتبار شدن (ترور شخصیت) یا سرکوب همراه است. دقیقا همین‌جاست که تفاوت آن با "شرافت اجتماعی" روشن می‌شود.در اینجا ممکن است این پرسش مطرح شود که: " مرز میان فرد باشرفِ پایبند به اصول با یک جزم‌‎اندیش (فناتیک) یا حتی یک تروریست چیست"؟ مگر نه این است که یک تروریست یا کسی که به نام حفظ شرف دست به قتل ناموسی می‌زند، خود را به یک رشته اصول و هنجارها وفادار می‌داند، و حتی از جان خویش می‌گذرد؟- پاسخ را باید در تفاوت بنیادین میان "اطاعت" و "تعهد" جست‌وجو کرد. فرد جزم‌اندیش، اراده و وجدان خود را به یک "ایده‌ئولوژی"، "حکم" یا "قضاوت جمعی" واگذار کرده است. او بیش از آنکه باشرف باشد، "مطیع" است. او پشت نقاب اصول پنهان می‌شود تا بار سنگین مسئولیت فردی را از دوش بردارد؛ چنان‌که گویی او تنها مجری اراده‌ای برتر است. اما شرافت اخلاقی، دقیقا در نقطه مقابل این واگذاری اراده قرار دارد. فرد باشرف، نه یک "سرباز گوش‌به‌فرمان"، بلکه یک "عامِل اخلاقی" است که هر لحظه عمل خود را در پیشگاه وجدان و حقیقت نقد می‌کند.◀ تفاوت دوم در نسبت با "کرامت انسانی" تعریف می‌شود. شرف اخلاقی نمی‌تواند در تضاد با شرف انسانی (Dignity) قرار بگیرد. کسی که به نام "اصول"، کرامت ذاتی و حق حیات دیگری را سلب می‌کند، در واقع انسان را به "وسیله‌ای" برای رسیدن به یک "هدف" تقلیل داده است. در حالی که شرافت اخلاقی اصیل، لنگرگاهی است برای پاسداری از انسانیت، نه مجوزی برای درهم‌ شکستن آن.◀ در نهایت، فرد جزم‌اندیش خود را "مالک حقیقت" می‌پندارد و به همین سبب، چشمانش بر رنجِ دیگری بسته است. اما فرد باشرف، خود را "جوینده حقیقت" می‌داند؛ او با نوعی تواضع معرفت‌شناختی، همواره آماده است تا اگر حقیقت برتری آشکار شد، در باورهای خود بازنگری کند. شرافت، وفاداری به حقیقت است، نه وفاداری به "تصویر خودساخته ما از حقیقت". بنابراین، فرد باشرف هرگز وجدان خود را به بهایِ حفظ یک جزمیت یا خوشایند یک جمع، قربانی نمی‌کند.◀ در پایان، می‌توان ادعا کرد که اگرچه واژگان "باشرف" و "بی‌شرف" در کشاکش منازعات روزمره، غالبا تا سطح یک ناسزای سیاسی یا ابزاری برای تخریب شخصیت سقوط می‌کنند، اما نباید اجازه داد این تقلیل‌گرایی، معنای بنیادین آنها را از بین ببرد. اگر با دقت نگاه کنیم، شرافت یک مفهوم اخلاقی اصیل است که می‌تواند معیاری برای نقد تصمیمات، گفتار و رفتارهای سیاسی افراد باشد. اگر مراد ما از شرافت، همان "شرافت اخلاقی" باشد ـ که بحث اصلی این نوشتار بود ـ آنگاه باشرف کسی است که حتی در شرایط سخت و با وجود هزینه‌های سنگین، به اصولی که آنها را صادقانه درست می‌داند، پایبند می‌ماند. اما این پایبندی به معنای جزم‌اندیشی و تنگ‌نظری نیست؛ بلکه شرافت اخلاقی در عمیق‌ترین معنای خود، برقراری نوعی توازنِ منطقی میان "تعهد به اصول" و "گشودگی به حقیقت" است. فرد باشرف، شجاعت اخلاقی را با فروتنی معرفتی پیوند می‌زند؛ او هم‌زمان که در برابر فشارهای بیرونی ایستادگی می‌کند، در برابر شواهد و مدارک تازه نیز منعطف است. این آمادگی برای بازبینی در اصول و پذیرش اشتباه، نه نشانه‌ سستی، بلکه برآمده از حقیقتی‌جویی اصیلی است که برای سلامت فضای عمومی و تداوم گفت‌وگوهای جمعی ضرورتی حیاتی دارد. در نهایت، شرافت در سپهر سیاسی تنها یک فضیلت فردی نیست، بلکه نوعی تعهد به خیر جمعی و منطق گفت‌وگو است. فرد باشرف با حفظ استقلال رای و در عین حال گشودگی نسبت به دیگری، از تبدیل شدن فضای سیاسی به میدان جنگ کینه‌ها جلوگیری می‌کند. شرافت در اینجا به معنای پاسداری از امکانِ زیست مشترک است؛ جایی که حقیقت‌جویی بر منفعت‌طلبی سیاسی مقدم می‌شود و گفتگو جایگزین حذف و طرد می‌گردد.🌷🌸🌹 کانال کتابهای ممنوعه🆔 @ketab_mamnouee