ناصر فکوهی: چرا کافه را می بندید؟/ بستن کافه، تخلفات و جرم‌ها را از فضای عمومی به زیرزمین منتقل می‌ک

ناصر فکوهی: چرا کافه را می بندید؟/ بستن کافه، تخلفات و جرم‌ها را از فضای عمومی به زیرزمین منتقل می‌کندناصر فکوهی، استاد انسان‌شناسی دانشگاه تهران، در گفت‌وگو با فرارو:🔹برخورد و سخت‌گیری نسبت به کافه‌ها و مکان‌های گردهم‌آیی متعارف، پیشینه‌ای طولانی در سال‌های ابتدایی پس از انقلاب ۱۳۵۷ دارد و با فراز و فرودهایی همواره دیده شده است.🔹رویکرد مزبور، بر پایه سیاست فرهنگی ایدئولوژیک بسیار سخت‌گیرانه‌ای برای رسیدن به یک «جامعه آرمانی و اخلاقی» شکل گرفته و چندین دهه ادامه یافته است.🔹بسیاری از جامعه‌شناسان بارها نسبت به خطرهای این رویکرد در برانگیختن واکنش‌های اجتماعی هشدار داده و پیش‌بینی کرده بودند که نه‌تنها به نتیجه ادعاشده نمی‌رسد، بلکه می‌تواند اثر معکوس بگذارد.🔹میزان ناکامی این برنامه‌های فرهنگی، که با هزینه‌های مالی سنگین و تخصیص بودجه‌های قابل توجه همراه بوده، به حدی است که امروز گاه رسانه‌های دولتی یا نزدیک به آن‌ها در فضای مجازی، ظاهراً برای تشویق یا توجیه سیاست‌ها، افرادی را با شکل و شمایلی متفاوت از الگوهای پیشین در برابر دوربین تلویزیون نشان می‌دهند.🔹دخالت دولت به معنای تصدی‌گری، یا دخالت ایدئولوژیک و اقتصادی، کمترین اثر مثبت را در رشد موزون، پایدار و سالم فضاهای فراغتی دارد.🔹بارها گفته شده و باز هم تأکید می‌کنیم که حتی قوی‌ترین ارتش‌ها و پیشرفته‌ترین تسلیحات نیز نمی‌توانند دولتی را که از ایجاد رضایت در میان مردم خود ناتوان است، حفظ کنند.🔹اگر حاکمیت مایل باشد بازدارندگی خود را تقویت کند، در کنار تقویت توان دفاعی، باید سیاست‌های سخت‌گیرانه را کاهش دهد، مبارزه با فساد را تشدید کند، توزیع عادلانه‌تر ثروت را در دستور کار قرار دهد و از مداخله غیرضروری در زندگی خصوصی مردم فاصله بگیرد.🔹بستن کافه‌ها و تنگ‌تر کردن فضاهای عمومی نه‌تنها راه‌حل نیست، بلکه می‌تواند زمینه انتقال روابط و تفریح‌ها از فضاهای عمومی و قابل مشاهده به فضاهای بسته، غیررسمی و پرخطرتر را فراهم کند.