وضعیت در ایران؛ یک تحلیل کوتاهدنی سیترینوویچ، تحلیلگر مسائل ایران در مؤسسه‌ی مطالعات امنیت اسرائیلال

وضعیت در ایران؛ یک تحلیل کوتاهدنی سیترینوویچ، تحلیلگر مسائل ایران در مؤسسه‌ی مطالعات امنیت اسرائیلالف) پیامدها برای اسرائیل؛ با تضعیف ثبات در ایران، احتمال خطای محاسباتی افزایش می‌یابد؛ به‌ویژه به‌دلیل نگرانی در ایران از تلاش احتمالی اسرائیل/آمریکا برای بهره‌برداری از وضعیت داخلی. بیانیه شورای دفاع ایران درباره حمله پیش‌دستانه شاهدی بر این موضوع است. این مسئله باید در چارچوب تشدید مورد انتظار وضعیت داخلی ایران در نظر گرفته شود.ب) اعتراضات پنجشنبه‌شب ١٨ دی نشان‌دهنده‌ی تغییری مهم است؛ عمدتاً از نظر تعداد معترضان حاضر در خیابان‌ها و جسارت آن‌ها. آنچه هنوز تغییر نکرده، وفاداری نیروهای امنیتی به رژیم است. آن‌ها همچنان وفادار مانده‌اند و بنابراین در مقطع کنونی، با وجود افزایش چالش‌ها، رژیم (هنوز) باثبات است.ج) روشن است که این رویدادها در حال شبیه شدن به وقایع سال‌های ۲۰۰۹ و ۲۰۲۲ هستند؛ بنابراین به نقطه‌ای نزدیک می‌شویم که رژیم تلاش‌های سرکوبگرانه خود را «افزایش» دهد، زیرا در حال حاضر گزینه دیگری برای متوقف کردن آن‌ها ندارد. این در حالی است که تردید وجود دارد راه‌حل اقتصادی رضایت‌بخشی که معترضان را قانع کند، ارائه شود؛ به‌ویژه از آن‌جا که با تداوم اعتراضات، مطالبات اقتصادی (که دلیل آغاز اعتراضات بود) به مطالبات سیاسی تبدیل می‌شود.د) تأکید بر این نکته مهم است که به نظر می‌رسد اپوزیسیون هنوز از رهبری واقعی برخوردار نیست و حتی اگر هماهنگی‌هایی میان معترضان وجود داشته باشد، ادامه کار بدون اینترنت دشوار خواهد بود. همچنین ورود پهلوی لزوماً نشان‌دهنده محبوبیت او نیست، بلکه بیشتر بیانگر این درک است که شعارهای بازگشت او «انگشت در چشم رژیم کردن» است. تردید جدی وجود دارد که کسانی که این شعارها را سر می‌دهند، خواهان بازگشت سلطنت به ایران باشند.هـ) لازم است توجه داشت که حجم زیادی خبر جعلی و اطلاعات نادرست وجود دارد و این وضعیت ممکن است با تشدید کنترل رژیم بر اینترنت کشور بدتر شود. افزون بر این، مهم است به یاد داشته باشیم که حتی با وجود تحولات امشب، به نظر می‌رسد رژیم هنوز «سلاح‌های سنگین» خود را به کار نگرفته است.و) مشکل اصلی رژیم این است که نمی‌تواند راه‌حل رضایت‌بخشی ارائه دهد. این واقعیت، همراه با آگاهی از این‌که رژیم سیاستی محتاطانه در سرکوب را دنبال می‌کند، در میان معترضان این احساس را ایجاد می‌کند که چیزی برای از دست دادن ندارند. تغییری باید رخ دهد و احتمالاً رژیم به‌طور قابل‌توجهی تلاش‌های سرکوبگرانه خود را افزایش خواهد داد، زیرا راه‌حل اقتصادی معناداری در افق دیده نمی‌شود؛ و در این‌جا پرسش درباره سیاست دولت آمریکا در قبال ایران مطرح می‌شود.ز) قطع اینترنت نشانه‌ای از سطح فشار بر رژیم و افزایش نگرانی آن است؛ آن هم پس از آن‌که از آغاز اعتراضات تنها سرعت اینترنت را کاهش داده بود.ح) بنابراین، رویدادهای امشب گسترش اعتراضات را نشان می‌دهد و تصمیم برای وارد کردن سپاه پاسداران انقلاب اسلامی به ماجرا را نزدیک‌تر می‌کند؛ امری که با تلاش‌های سرکوبگرانه به‌ویژه خشن همراه خواهد بود. اما حتی اگر این تلاش‌ها موفق شوند، رژیم راه‌حل جادویی برای وضعیت اقتصادی کشور ندارد.ط) رژیم در به‌کارگیری همه توان خود مردد است، زیرا نگران است چنین اقدامی فشار بر نیروهایش برای ریزش را افزایش دهد و تضمینی هم نیست که به پایان اعتراضات منجر شود؛ افزون بر آن، نگرانی از واکنش آمریکا نیز وجود دارد. با این حال، همان‌گونه که گفته شد، رژیم به نقطه‌ای نزدیک می‌شود که ممکن است چاره‌ای نداشته باشد.ی) و نکته‌ای دیگر درباره «فروپاشی رژیم»؛ رویدادهای ایران بی‌تردید دراماتیک هستند، اما در حال حاضر به نظر می‌رسد رژیم، با وجود چالش فزاینده، همچنان پابرجاست. هرچه این وضعیت طولانی‌تر و شدیدتر شود، احتمال تغییرات چشمگیر درون رژیم (جابجایی مقام‌ها، از جمله در رأس آن‌ها رئیس‌جمهور) بیشتر می‌شود. و با توجه به نبود اپوزیسیونی با رهبری سازمان‌یافته (حداقل تاکنون)، احتمال آن‌که ابتدا شاهد تغییر درون رژیم باشیم بیش از تغییر خود رژیم است. در هر سناریویی، بعید است رژیم به‌سادگی کنترل خود بر ایران را واگذار کند.@KhabGardلینک