پس این استدلال که:«چون شریعت چند عید دارد، پس ما هم می‌توانیم روز دیگری را عید کنیم»از اساس غلط است.

پس این استدلال که:«چون شریعت چند عید دارد، پس ما هم می‌توانیم روز دیگری را عید کنیم»از اساس غلط است.این درست شبیه آن است که کسی بگوید:«چون شریعت نمازهای متعددی تشریع کرده، پس ما هم می‌توانیم یک نماز واجب ششم اختراع کنیم.»وجود چند امر مشروع، دلیل بر جواز اختراع امر مشروع تازه نیست.برعکس، وقتی چیزی از جنس شعائر دینی است، اصل بر این است که نیاز به دلیل شرعی دارد.ابن تیمیه رحمه‌الله دقیقاً همین اصل را بیان می‌کند:««وَإِنَّمَا الْعِيدُ شَرِيعَةٌ، فَمَا شَرَعَهُ اللَّهُ اتُّبِعَ».»یعنی:«عید از امور شریعت است؛ پس آنچه خدا تشریع کرده، از آن پیروی می‌شود.»این جمله بسیار تعیین‌کننده است:عید، مسئلهٔ سلیقه و فرهنگ و احساس شخصی نیست؛ عید در معنای دینی، بخشی از شریعت است.و همین‌جا مسئلهٔ مولد نبوی روشن می‌شودمحبت پیامبر ﷺ از بزرگ‌ترین واجبات ایمان است. هیچ بحثی در این نیست.اما سؤال چیز دیگری است:آیا می‌توان روز ولادت پیامبر ﷺ را هر سال به یک موسم دینیِ تکرارشونده، با اجتماع و بزرگداشت و اعمال ویژه تبدیل کرد؟اینجاست که شاطبی رحمه‌الله بسیار صریح سخن می‌گوید.او هنگام تعریف بدعت و بیان نمونه‌های آن می‌نویسد:««وَمِنْهَا: الْتِزَامُ الْكَيْفِيَّاتِ وَالْهَيْئَاتِ الْمُعَيَّنَةِ، كَالذِّكْرِ بِهَيْئَةِ الِاجْتِمَاعِ عَلَى صَوْتٍ وَاحِدٍ، وَاتِّخَاذُ يَوْمِ وِلَادَةِ النَّبِيِّ ﷺ عِيدًا، وَمَا أَشْبَهَ ذَلِكَ».»منبع: شاطبی، الاعتصام، باب اول، در توضیح تعریف بدعت.یعنی:«از نمونه‌های بدعت، پایبند شدن به شکل‌ها و شیوه‌های معین است؛ مانند ذکر گفتن به‌صورت گروهی و با یک صدا، و این‌که روز ولادت پیامبر ﷺ را به عنوان عید قرار دهند، و مواردی شبیه به آن.»این عبارت شاطبی جای پیچاندن زیادی باقی نمی‌گذارد.او نمی‌گوید «اگر در مولد کار حرامی انجام شد، بدعت می‌شود».نمی‌گوید «اگر نیت بد بود، بدعت است».بلکه خودِ این عمل را مثال می‌زند:««وَاتِّخَاذُ يَوْمِ وِلَادَةِ النَّبِيِّ ﷺ عِيدًا»»یعنی:«عید قرار دادن روز ولادت پیامبر ﷺ».پس مشکل اصلی دقیقاً همین است: تبدیل یک روز معین به موسم دینی سالانه‌ای که شارع آن را به عنوان عید تشریع نکرده است.ممکن است کسی در روز مولد قرآن بخواند، صلوات بفرستد، صدقه بدهد یا از سیرهٔ پیامبر ﷺ سخن بگوید؛ اصل این اعمال مشروع است. اما مشروع بودن تک‌تک این اعمال، دلیل نمی‌شود که اختصاص دادن آن‌ها به یک روز معین در هر سال و ساختن یک موسم دینی تازه نیز مشروع باشد.این همان تفاوتی است که در بحث بدعت بسیار مهم است:مشروع بودن اصل عمل، لزوماً به معنای مشروع بودن زمان، شکل و هیئتِ اختراع‌شده برای آن نیست.نماز مشروع است؛ اما نمی‌توان گفت چون نماز خوب است، پس هر شبِ خاصی را بدون دلیل به نماز مخصوصی اختصاص می‌دهیم.روزه مشروع است؛ اما نمی‌توان روزی را بدون دلیل شرعی به روزهٔ مخصوص سالانه تبدیل کرد.صلوات و ذکر و خواندن سیره نیز مشروع‌اند؛ اما از مشروع بودن این اعمال، مشروعیت ساختن «عید مولد» به دست نمی‌آید.