‍ 🔵 مناظره‌ای در موافقت و مخالفت با جنگگزارشی از یک کتاب (اسپانیا، 1550 – 1551)✅ در قرن شانزدهم، ز

‍ 🔵  مناظره‌ای در موافقت و مخالفت با جنگگزارشی از یک کتاب (اسپانیا، 1550 – 1551)✅ در قرن شانزدهم، زمانه‌ای که پرتغال و اسپانیا دو ابرقدرت جهانی بودند، و هر یک در کار جنگ‌ و فتوحات در سایر کشورها و به بردگی گرفتن ساکنان دیگر کشورها و قاره‌ها، در اسپانیا، موجه بودن جنگ و فتوحات و به بردگی گرفتن سایر انسان‌ها به نفع فتوحات، مورد سوال جدی قرار گرفت. در پی آن، دو جریان بزرگ موافقان و مخالفان جنگ، به نمایندگی از دو ایده، شکل گرفت. در چنین وضع و احوالی، در شهر "وایادولید" اسپانیا و به دستور امپراتور کارلوس پنجم، مناظره‌ای برگزار گردید. هدف اولیه‌ی مناظره، تعیین چگونگی مشروع انجام "فتوحات" در جهان جدید بود، اما به سرعت به پرسشی بنیادین تبدیل شد: آیا اساساً جنگ علیه سرخپوستان برای تسخیر و سپس تبلیغ مسیحیت، مشروع است؟ و در پسِ این پرسش، پرسشِ بنیادین‌تری قرار داشت: آیا یک تمدن (یا دین) می‌تواند به بهانهی "تمدن‌سازی" یا "نجات جان‌ها"، به سرزمین دیگران تجاوز کنند و حقوق طبیعی آنان را نادیده بگیرند؟در این مناظره‌ که چند ماه به طول انجامید، دو تن شرکت کردند. "سپولودا" (فیلسوف و الاهیدان، تاریخ‌نگار و کشیش امپراتور)، موافق جنگ و تسخیر سایر کشورها، با تکیه بر نظریات ارسطو، حقوق روم، عهد عتیق، استدلالات خود را تنظیم می‌نمود. و "لاس کاساس" که مخالف جنگ بود. کشیش و الهیدان، که با تکیه بر آراء توماس آکویناس، انجیل، قانون طبیعی، به بحث می‌پرداخت.این مناظره که با حضور حقوق‌دانان، الاهی‌دان‌ها و تعدادی از نخبگان درباری برگزار ‌شد، به عنوان نقطه‌عطفی در تاریخ اندیشه‌ی حقوق بشر و حقوق بین‌الملل شناخته گردید. "دومینگو دِ سوتو"، الهیدان برجسته، خلاصه‌ای از استدلال‌های هر دو طرف را تهیه و با عنوان  "مناقشه‌ای میان لاس کاساس و سپولودا" منتشر کرد.✅ "کاپدِویلا"(Nestor Capdevila)، در سال 2007 این مناظره را همراه تحلیل فلسفی مدعیات  هر دو طرف، در قالب کتابی با عنوان: " "مناقشه‌ی میان لاس کاساس و سپولودا و مقدمه‌ای از بارتولومه" منتشر نمود. این کتاب، واجد دو بخش است. بخش اول مقدمه‌ی تحلیلی توسط "نستور" نگاشته شده و بخش دوم، متن مناظره است که در سال 1552م گردآوری شده است. کتابی که در واقع، ترکیبی از یک سند تاریخی (مناظره) و تحلیل فلسفی مدرن است.  این مناظره به عنوان یکی از نخستین گفتگوهای حقوق بشر و حقوق مردمان بومی در تاریخ ثبت شده است و نشان می‌دهد که چگونه یک امپراتوری می‌تواند در مشروعیتِ خود تردید کند.🔻محورهای مناظره عبارت بود از:۱.  بت پرستی و گناهان۲.  برده‌داری۳.  جنگ برای تسهیل موعظه۴.  نجات بی‌گناهان ۵.  تفسیر بخشنامه پاپ🔻چهار نکته در این مناظره قابل تامل است:❗️۱.  این که یک امپراتوری در حین جنگ و تسخیر سایر سرزمین‌ها اجازه می‌دهد و بلکه دستور می‌دهد مناظره‌ای برای گفتگو در موجه و یا ناموجه بودن جنگ برگزار گردد.❗️۲.  این نکته نیز بسیار قابل تامل است که یکی از منابع اصلی مورد ارجاع هر دو طرف موافق و مخالف جنگ، کتاب مقدس است. هر دو با در میان آوردن نکاتی از انجیل، تلاش می‌کنند مدعیات خود را موجه نشان دهند. و این، یعنی این که کتاب مقدس، ظرفیت تفسیر مغایر با یک‌دیگر را دارد. ❗️۳.  نکته‌ی سوم، دفاع فلسفی از جنگ است. احتمالا انتظار داریم کشیش از موضع دینی خواهان جنگ با کفار و ترویج دین مسیحیت باشد، اما چنین نیست. بلکه طرف مقابل است که بعضا با استدلالات فلسفی و یا با ارجاع به کتاب مقدس، مدعیات خود را مطرح می‌کند. ❗️۴.  و نکته‌ی آخر، رواداری و ظرفیت روان‌شناختی گروه‌های سیاسی و حکومت برای طرح نکات و نظرات مخالف در باب جنگ است که در زمانه‌ قرن شانزدهم، قابل توجه است. ✔️ عنوان اصلی کتاب:La controverse entre Las Casas et SepúlvedaPrécédé de – Bartolomé de las Casas; Nestor Capdevila – Textes & commentaires (Paris_ 1999)مشروح مناظره را در فایل پیوست، می‌توانید مطالعه فرمایید.🖋 علی زمانیان، ۲۴ مرداد ۱۴۰۵@kherade_montaghed