تناقضات یادداشت‌های حسن محدثی درباره منابع ایران باستان (۲)@Kheradgan_Officialدرباره پیامبر اسلام، ب

تناقضات یادداشت‌های حسن محدثی درباره منابع ایران باستان (۲)@Kheradgan_Officialدرباره پیامبر اسلام، بسیاری از روایت‌های تاریخی و سیره‌ای با فاصله زمانی از دوران زندگی او تدوین شده‌اند. این فاصله زمانی به خودی خود باعث نمی‌شود که شخصیت تاریخی او را «مبهم» بدانیم!در میان شاهان و پیامبران برجسته که در کتب عهد عتیق و به طور کلی کتاب مقدس یهودیان و مسیحیان از آنها یاد شده، چند شخصیت را می‌توان یافت که درباره آنها هم منابع یونانی، هم منابع یهودی و هم منابع بابلی وجود داشته باشد و در عین حال از زمان خودشان نیز اسناد و آثار در اختیار داشته باشیم؟درباره سلیمان و داوود چه منابعی در دست است؟! آیا همه و همه این پیامبران و پادشاهان را باید مبهم و افسانه‌ای بدانیم؟تاریخ پژوهی درباره کوروش بزرگ از این جهت شرایط بسیار بهتری دارد. او در منابع تاریخی مختلف شناخته شده است و شواهد مربوط به او تنها به یک روایت متأخر یا یک نویسنده منفرد محدود نمی‌شود.حتی آثار بی نظیری مانند استوانه کوروش و روایت منظوم به دست آمده است.استوانه کوروش بزرگ نخستین سند به دست آمده در تاریخ بشر است که در آن از رفتار مهربانانه پادشاهی از قومی دیگر پس از پیروزی بر قومی مغلوب ذکر می‌شود. برخی از مفاهیم و واژه‌هایی که در استوانه کوروش بزرگ آمده، در اسناد پیشین دیده می‌شود ولی همه آنها درباره قوم خود آنها است؛ بنابراین این متن را می‌توان متنی انسان دوستانه فراتر از مرزهای قومی دانست. موضوعی که باعث می شود کوروش بزرگ حتی تا امروز ستایش شود.ارزش استوانه کوروش وقتی بیشتر می‌شود که آثار و الواح روزمره بابل تایید کننده محتوای این استوانه است.نگاه کنید به: آیا آنچه در استوانه کوروش نوشته شده واقعیت داشته است؟آثاری مانند آرامگاه کوروش بزرگ و بناها و کاخ‌ها و پردیس‌های کوروش بزرگ قابل توجه است. پردیس‌های هخامنشیان و کوروش بزرگ تاثیرات شگرفی در باغسازی‌های شرق و غرب دنیا گذاشته است.نگاه کنید به: پردیس‌ها و چهارباغ‌ها در ایران باستانچنین آثاری، تاریخ‌پژوهی درباره کوروش بزرگ را جذاب و خاص می‌کنند. تصور کنید کشف استوانه کوروش برای باستان‌شناسان و تاریخ‌پژوهان تا چه اندازه می‌توانسته قابل توجه باشد؛ اثری مرتبط با شخصیتی که هم در کتاب مقدس از او یاد شده بود و هم به دلیل پرداختن به او در منابع یونان باستان، در آثار تاریخی و ادبی اروپا نیز از وی یاد شده و اقداماتش مورد تحلیل قرار گرفته است.بنابراین، اتفاقاً شرایط با آنچه آقای حسن محدثی مطرح می‌کند، تفاوت دارد.تاریخ باستان را نمی‌توان با معیارهایی که انتظار داریم برای تاریخ دوره‌های متأخر و معاصر به کار می‌روند، سنجید. اگر چنین معیاری را به کار ببریم، بخش بزرگی از شخصیت‌های شناخته‌شده جهان باستان باید «مبهم» تلقی شوند.اگر جناب حسن محدثی به‌تازگی پژوهش درباره تاریخ ایران باستان را آغاز کرده است، آشنایی بیشتر با روش‌شناسی تاریخ‌نگاری باستان و مقایسه منابع مربوط به شخصیت‌های مختلف می‌تواند به دقیق‌تر شدن داوری‌هایش کمک کند.البته شاید بهتر باشد این کار را به پژوهشگرانی واگذار کنیم که سال‌ها برای مطالعه و پژوهش درباره ایران باستان تلاش کرده‌اند و اکنون می‌توانند دستاوردهای پژوهشی خود را ارائه دهند.