‍ ‍ 🔻🔻سیمین بهبهانی، غزل‌سرای میدان حماسهبه بهانه بیست‌و‌هشتم مردادماه، سالروز درگذشت سیمین بهبهان

‍ ‍ 🔻🔻سیمین بهبهانی، غزل‌سرای میدان حماسهبه بهانه بیست‌و‌هشتم مردادماه، سالروز درگذشت سیمین بهبهانی🔸تباری شاهنامه‌شناسسیمین بهبهانی در۱۳۰۶ در تهران زاده شد. او فرزند عباس خلیلی، نویسنده و روزنامه‌نگار معاصر است، مردی که آوازهٔ بسیاری در ضربه‌زدن به استعمارگران انگلیسی داشت و وطن و درد آن را خوب می‌شناخت. خلیلی تمام مشکلات جامعه روزگار خود را در رمان‌ها و داستان‌هایش منعکس می‌کرد و بیش از هر چیز به زخم‌های زنان زمانهٔ خود توجه می‌کرد و آن‌ها را قربانی بسیاری از مسائل سیاسی و اجتماعی می‌دانست. او پس از آنکه به عضویت کنگرهٔ فردوسی در آمد، ۱۷۰۰۰ از ابیات شاهنامه را به عربی ترجمه کرد و نام او در میان پژوهشگران و سخنرانان ایرانی و خارجی شاهنامه در کنگرهٔ هزارهٔ فردوسی آمده است. سیمین بهبهانی از سوی مادر نیز این اقبال را داشت که وطن‌دوستی را به خوبی فراگیرد. فخر عظمی ارغون، مادر سیمین، بانویی ادیب، شاعر و زبان‌شناس بود که نخستین انجمن حمایت از زنان را به نام «جمعیت نسوان وطن‌خواه» با گروهی از زنان روشنفکر زمان خود تأسيس کرد. زندگی او با خلیلی دوام نداشت، اما تأثیر اندیشه‌های وطنی  هر کدام از آن‌ها بر شعر سیمین کاملاً آشکار است.🔸حماسه‌ها و امیدهاشعر سیمین بهبهانی، هم‌پای چالش‌ها و شرایط مختلف ایران حرکت می‌کند. غزل‌هایش در دامن حماسه می‌روید و دل و نگاهش با جامعه همراه است. او گاهی صرفاً شاعری است که آنچه از رنج سرزمینش می‌بیند، روایت می‌کند، مانند آنچه از جنگ و به ویژه جنگ عراق علیه ایران، دل او را به جوش می‌آورد و می‌سراید: ما نمی‌خواستیم، اما هستجنگ، این دوزخ شررزا هستگفته بودم که هان!«مبادا جنگ» دیدم اکنون که آن «مبادا» هستاما سیمین بهبهانی همان‌قدر که این سختی‌های وطن را روایت می‌کند و روح حماسه را در غزلش می‌دمد، گاهی خودش در قالب قهرمانان حماسی، بیانیه‌ای آتشین صادر می‌کند و از «ساختن وطن» سخن می‌گوید و گویا شعله‌ای روشن در میان تاریکی‌ها و ناامیدی‌ها می‌افروزد: دوباره می‌سازمت وطن، اگرچه با خشت جان خویشستون به سقف تو می‌زنم اگرچه با استخوان خویشافزون بر این، او رستم و اسفندیار و... را برای ساختن وطن، به یاری نمی‌طلبد، بلکه خودش را در جایگاه همان قهرمانان می‌داند. این همان روحیه‌ای است که فردوسی توقع دارد، یعنی هر ایرانی، خودش قهرمان وطنش باشد و برای حفظ هویت آن تلاش کند.🔸حماسهٔ زنانه مدرنشعر سیمین بهبهانی، بیش از هر مضمون دیگری به «زنان» اختصاص دارد. او تلاش می‌کند در لابه لای شعرهایش، آنچه بر سر زنان آوار شده است، بازگو کند. این شرح درد، از زندگی‌های شخصی و عاطفی زنان تا مسائل مهم اجتماعی و سیاسی را شامل می‌شود. سیمین را باید گردآفریدی دانست که بی‌پروا به میدان عدالت و دفاع از حقوق زنان می‌آید و از سلطهٔ مردسالارانه زمانهٔ خود شکایت می‌کندـ شعرهای او دربارهٔ زنان با استعاره‌های مختلف همراه می‌شود. شعرهایی همچون «زندان طلا»، «رقاصه»، «هوو»، «ای مرد» و... روایت‌گر انواع ستم‌ها بر زنان است. سیمین در اشعار خود از انواع خشونت‌های فیزیکی و عاطفی دربارهٔ زنان نام می‌برد، اما در میان توصیف این تاریکی‌ها و اندوه‌ها، تلاش می‌کند که خودباوری زنان را تقویت نماید، آنجا که می‌سراید: ای زن چه دلفریب و چه زیبایی! گویی گل شکفته دنیاییگل گفتمت، ز گفته خجل ماندمگل را کجاست چون تو د‌لارایی؟سیمین بهبهانی می‌خواهد زن امروز را با داشته‌هایش آشنا کند تا مبادا در گرداب خودکم‌بینی‌ها ارزش‌هایش را از یاد ببرد. به طور کلی، سیمین بهبهانی غزلی فراتر از مضامین عاشقانه می‌سراید و در قالبی لطیف با جلوه‌ها و مضامینی حماسی، فردوسی‌وار برای ساختن وطن تلاش می‌کند.به قلم: دکتر فاطمه محمدزاده#سیمین_بهبهانی   @kheradsarayeferdowsi