‍ 🔸🔸در ستایش کاتبان و فلسفه ضد جنگ🔸به بهانه چهاردهم تیرماه، روز قلم🔸 تیر و قلم و صلحروز چهاردهم تیرماه را «روز قلم» نامیده‌اند، روزی که می توان دلایل مختلف ستاره‌شناسی، باستانی، تاریخی و... برای نامگذاری آن کشف کرد. مثلاً به جهت آنکه نام دیگر «عطارد»، یعنی کاتب سیارات، «تیر» است و تیرگان، همان شب سیزدهم تیرماه، مخصوص عطارد است و این نامگذاری با جشن تیرگان و به رسمیت شناختن کاتبان نزد هوشنگ ارتباط دارد، چنانکه به گفته ابوریحان بیرونی در آثارالباقیه، هوشنگ در این روز دستور داد تا در روز جشن تیرگان، همه مردم لباس کاتبان را بپوشند و مقام آن را گرامی دارند. از سوی دیگر، جشن تیرگان را مربوط به آرش کمانگیر می‌دانند که در روز سیزدهم تیرماه، بر فراز قله دماوند ایستاد و تیری در چله نهاد و به سمت سرزمین توران پرتاب کرد تا مرز ایران و توران مشخص شود. به عبارتی، جنگ با چنین تیری پایان یافت. 🔸دیوها و خط‌هاگریزی دیگر به اسطوره هم آشکار می‌کند که چگونه خط و نوشتن، باعث ایجاد آرامش شده است. پس از هوشنگ، طهمورث دیوبند هنگامی که دوبهره از دیوان را به افسون ببست و آن‌ها را به گرز گران پست کرد، همگی را به زنجیر کشید و دیوان برای رهایی از مرگ، به طهمورث پیشنهاد دادند که اگر آن‌ها را نکشد،«نوشتن» را به او بیاموزند، بنابراین «سی نوع خط» را به طهمورث آموختند و جانش را روشن کردند و چنین شد که «نوشتن»، کارزار پادشاه را با دیوها پایان داد.🔸 انجمن ( Pen) اروپا و فلسفه ضد جنگاز اسطوره به تاریخ می‌آییم، پس از جنگ جهانی اول. انجمن جهانی (Pen) در ۶ اکتبر ۱۹۲۱، در لندن تاسیس شد؛ درست پس از جنگ جهانی اول، یعنی زمانی که انواع آشفتگی‌های اقتصادی، اجتماعی و... بر اروپا سایه انداخته بود. این سازمانی غیر دولتی، هدف خود را گردآوردن نویسندگانی قرار داد که به صلح و آزادی می اندیشیدند. اعضای این انجمن متعهد بودند که در زمان صلح و جنگ، از میراث هنری بشری حمایت کنند و از نفوذ خود به نفع احترام متقابل میان مردم استفاده نمایند. ساختار این انجمن بر شناختن حقوق انسان‌ها استوار بود. آن‌ها به این باور رسیده بودند که هیچ ابزاری به اندازه نوشتن نمی تواند در افکار تأثیر بگذارد و برای دوران پس از جنگ و پیشگیری از جنگ‌های آینده، باید صاحب‌قلمان وارد عرصه شوند. 🔸ایران و انجمن‌های قلمایرانیان با آن پیشینه خردورزی و تمدنی، در هر دوره ای از تاریخ خود، همت بالایی در نوشتن داشته‌اند و در شرایط مختلف از آن بهره‌ها برده‌اند. در ایران هم «انجمن قلم» تحولات بسیاری داشته است. زین‌العابدین رهنما در ۱۳۳۶ شمسی انجمن قلم را در ادامه انجمن (Pen) اروپا پایه‌گذاری کرد. رهنما در دروس دینی تحصیل کرده و وارد سیاست شده بود. در دورهٔ سلطنت رضاخانی، روزنامه‌نگار بود و پس از مدتی به یک سیاسی کهنه‌کار تبدیل شد. انجمن قلم که در دورهٔ پهلوی دوم تاسیس شد، بر همان اصول دفاع از آزادی بیان پایه‌گذاری شده بود و به مسائلی همچون شعر، انگیزه‌های شاعران، نقد ادبی، مسائل سیاسی و حتی مذهبی می‌پرداخت. اعضای این انجمن، از سویی، استادان دانشگاه، نویسندگان، شاعران و از سوی دیگر، نمایندگان مجلس و حتی نظامیان آن دوره بودند و همین امر، تناقضات فکری بسیاری را پدید آورده بود. در حقیقت، آنچه وابسته به دیکتاتوری بود، نمی‌توانست در جهت مقابل آن کاری انجام دهدـ این انجمن کاملاً وفادار به حکومت بود و کارایی شایسته‌ای برای دفاع از آزادی بیان نداشت.در سال ۱۳۷۸ انجمن قلم بار دیگر احیا شد و اعضای هیئت مؤسس آن، افرادی همچون حمید سبزواری، سید مهدی شجاعی، علی معلم و... بودند که باز هم اساس این انجمن را بر دفاع از آزادی بیان و اندیشه در چارچوب قانون اساسی قرار دادند. این گروه، چهاردهم تیرماه را به عنوان روز قلم در تقویم ایران مطرح کردند. 🔸روز قلم و مسئولیتی برای «نوشتن» این تحولات مربوط به قلم و اهل قلم از اسطوره تا همین تاریخ معاصر، دو نکته مهم  را یادآوری می‌کند. نخست اینکه همگان می‌دانند که هیچ ابزاری نمی‌تواند مانند «نوشتن» بر اذهان تاثیر بگذارد و مفاهیم بلندی؛ همچون «آزادی بیان»، «احترام میان انسان‌ها»، «صلح» و... تنها با «قلم» است که عمیق می‌شود و ماندگار می‌گردد. دوم آنکه روز قلم، یادآوری یک مسئولیت بزرگ برای نویسندگان است که بدانند چه می‌نویسند و برای چه می‌نویسند.فاطمه محمدزاده@kheradsarayeferdowsi