#آگاهی_محض #مهارت_فردی «توجه‌ به ظرفیت روانی خود»در این دنیا قرار است هر کسی در حد توان و ظرفیت خودش انسان خوبی باشد و به بهتر شدن دنیا کمک کند. اگر آدم‌ها همین کار را انجام می‌دادند دنیا گلستان می‌شد. ما باید در حد ظرفیت و توان عاطفی، روحی یا مالی، اقتصادی و جسمی خودمان رفتار کنیم.🔹 خشونت با خود کار درستی نیست، حتی اگر به اسم و به قصد کمک به دیگری انجام شود، چون این نوعی ظلم است، ظلم به یک انسان. این انسان ممکن است خود شما باشید، ولی فرقی ندارد. ما حق نداریم به هیچ انسانی ظلم کنیم، و به‌خصوص اولین کسی که نباید به او ظلم کنیم، خودمان هستیم. اگر مهربانی و مدارا با خود را یاد نگیریم هرگز نمی‌توانیم اینکار را در حق دیگران هم انجام بدهیم. تمام مطلب همین است که ظلم نکنیم، آزار نرسانیم، مهربان باشیم و بردباری کنیم، با خود، دیگران و با همه موجودات زنده. 🔹 ظلم و ستم، نتیجه طرز فکری است که بدرفتاری را به انسان روا می‌داند و می‌پذیرد، نگاه وسیله‌نگر و تحقیرآمیزی که انسان را قربانی ایسم و آرمان و عقیده می‌کند. بارها گفته و نوشته‌ام که انسان، برتر و والاتر از عقیده و آرمان است، ولو این آرمان، عدالت، آزادی یا نوع‌دوستی باشد. ایده و آرمان است که قرار است به شادی و آسایش انسان خدمت کند، نه آدمی به ایده و آرمان. در غیر این‌صورت آن فکر و عقیده چرا و به چه دلیل مهم و ارزشمند است؟ شما نگاه کنید و ببینید چه سهم عظیمی از ظلم‌ها و بدبختی‌های تاریخ، حاصل عدم درک همین مطلب ساده است. 🔹 این است که جوامعی مثل ما را دچار ظلم و رنجی کرده که اکنون شکل خشن و غم‌انگیز آن را شاهد هستیم. ظلم بد است، چه با دیگری و چه با خود. این را هم گفته‌ام که هرقدر شما خود را ضعیف، غمگین و فرسوده کنید، دقیقا کاری با خود کرده‌اید که دشمنان شما می‌خواهند. حفظ شادی و سلامتی خود و دیگران نه‌تنها بد و نادرست نیست، بلکه عقلانی‌ترین و موثرترین راه غلبه بر ستم و تباهی است- همه تلاش و مبارزه هم درنهایت برای به‌بار آوردن شادی و سلامتی است؛ نیست؟🔹 اما تعریف "ظرفیت روانی" چیست و فراتر از ظرفیت خو عمل نکردن یعنی چه؟ در زمینه‌های فیزیکی و اقتصادی، جواب این سوال روشن است، منی که یک میلیون تومان بیشتر ندارم، نمی‌توانم دو میلیون تومان به فرزندم کمک کنم، یا وقتی یک‌ خانه دوخوابه دارم، نمی‌توانم بیست نفر از دوستان را برای ماندن در شب دعوت کنم. من قدرت این را ندارم که یک سنگ ۵۰۰ کیلویی را از زمین بردارم... 🔹اما در مسائل روحی و روانی، می‌توان گفت با سه معیار، چالشی که خارج از توان یا طاقت روانی ماست قابل تشخیص است: ناخواسته بودن، نامطلوب بودن و پایدار بودن. منظور از "ناخواسته"، احساس یا چالشی است که خارج از اراده ماست و کنترلی بر آن نداریم. مثلا من ناخواسته دچار وحشتی شده‌ام، یعنی نه آن را پیش‌بینی می‌کرده‌ام و نه میلی به داشتنش داشته‌ام. این ترس خودبخود آمده و بر من مستولی شده، نه به اراده من آمده و نه به اراده من می‌رود. برعکس آن هم هست. اتفاقی پیش آمده که بیش از اندازه من را خوشحال کرده. من این خوشحالی را خودم بوجود نیاورده‌ام، و اراده‌ای بر آن ندارم، یعنی نمی‌توانم خوشحال نباشم، و شادی خودم را نمی‌توانم کنترل کنم.🔹 "نامطلوب" بودن یعنی دلخواه و دلپذیر نبودن. احساس یا حالت نامطلوب، احساسی است ‌که من دوستش ندارم و من را غمگین، وحشت‌زده، افسرده یا ناامید می‌کند- طبیعی است که انسان، حالات، احساسات آزارنده را دوست نداشته باشد. شرط سوم، "پایدار بودن" است یعنی لجوج بودن. احساس یا تجربه لجوج، وضعیتی است که آمده و به‌سادگی نمی‌رود. مثلا من دچار اضطراب شده‌ام که غیر از اینکه خارج از کنترل من است (شرط اول) و نامطلوب است (شرط دوم)، روزها و شاید ماه‌ها ادامه پیدا می‌کند، بنابراین، لجوج یا پایدار است (شرط سوم). 🔹 اگر انجام کاری، حالت، احساس یا تجربه‌ای را به ما بدهد که فراتر از ظرفیت ما باشد باید از آن کار اجتناب کرد، ولو اینکه در نظر، خوب و انسان‌دوستانه باشد. مثل اینکه من در جایی بخواهم از حق کسی دفاع کنم و در نتیجه این کار، دچار وحشت یا اضطرابی بشوم، که خارج از ظرفیت من بوده و به جسم یا روان من آسیب جدی می‌رساند. در آخر باید به یک توجه داشت، اینکه آنچه گفتیم در وهله اول، توصیه‌های روانشناسی است نه توصیه‌های اخلاقی، و این دو را نباید باهم خلط کرد. یک نفر ممکن است بگوید با همه این حرف‌ها، من فداکاری و ازخودگذشتگی را در راه اهداف و آرمان‌های بزرگم ضروری می‌دانم ولو اینکه در این راه دچار آسیب جسمی یا روحی بشوم. در این مورد بحثی نیست و هرکس آزاد است مطابق با نظام فکری و ارزشی خود عمل کند ولی موضوع، شناخت اصول و قواعد بهداشت و سلامت روان است که برای زندگی سالم و آگاهانه ضروری است. @khodshekofayi