*✍🏽برگ‌هایی از دفتر اندیشه**✅بهای جهل؛ آنگاه که نخوانده قضاوت می‌کنیم**مقدمه*به نام خداوندِ دانایی و آگاهی...تاریخ، بارها و بارها شاهد آن بوده است که خطرناک‌ترین سلاح، نه شمشیر بوده است و نه گلوله؛ بلکه *«جهلِ آمیخته با یقین»* بوده است. آنگاه که انسان، بدون آنکه حقیقت را بشناسد، خود را مالک حقیقت بداند، هم جان انسان‌ها به خطر می‌افتد و هم امنیت جامعه.*دانایی، چراغ راه است؛ اما جهل، اگر لباس تعصب بپوشد، می‌تواند آتشی برافروزد که سال‌ها خاموش نشود.**کلام آغازی*امیرمؤمنان حضرت علی(ع) فرمودند:*«النّاسُ أعداءُ ما جَهِلوا.»**«مردم دشمن چیزی هستند که آن را نمی‌شناسند.»*چه بسیار داوری‌هایی که از ناآگاهی آغاز شد و به دشمنی انجامید؛ و چه بسیار دشمنی‌هایی که اگر با اندکی مطالعه، گفت‌وگو و اندیشه همراه می‌شد، هرگز شکل نمی‌گرفت.*حکایت*در یکی از دادگاه‌های مشهور مصر، مردی را به اتهام ترور انور سادات، رئیس‌جمهور وقت، محاکمه می‌کردند.قاضی با آرامش از او پرسید:*چرا دست به این کار زدی؟*مرد با اطمینان پاسخ داد:*چون او سکولار بود.*قاضی لحظه‌ای سکوت کرد و سپس پرسید:*می‌دانی سکولار یعنی چه؟*مرد سرش را پایین انداخت و گفت:ـنه... معنایش را نمی‌دانم.سال‌ها بعد، در پرونده سوءقصد به نویسنده بزرگ مصر، نجیب محفوظ، همان پرسش تکرار شد.قاضی از ضارب پرسید:*چرا او را با چاقو زدی؟*گفت:*به خاطر کتاب‌هایش؛* مخصوصاً رمان بچه‌های محله ما.قاضی پرسید:*خودت آن کتاب را خوانده‌ای؟*پاسخ داد:ـنه...در دادگاهی دیگر، قاتل فرج فوده، اندیشمند و نویسنده مصری، روبه‌روی قاضی ایستاده بود.قاضی پرسید:*چرا او را کشتی؟*گفت:چون کافر بود.قاضی پرسید:*از کجا فهمیدی؟*گفت:از کتاب‌هایش.قاضی دوباره پرسید:ـ آیا کتاب‌هایش را خوانده‌ای؟*مرد با کمال سادگی گفت:*ـ نه... من اصلاً سواد خواندن ندارم!سکوت سنگینی فضای دادگاه را فرا گرفت.*آن روز، تنها چند متهم محاکمه نمی‌شدند؛ بلکه جهل، تعصب کور و اندیشه‌ای که به جای مطالعه، از شایعه تغذیه می‌کند، در برابر وجدان تاریخ ایستاده بود.**راز پنهان*مولد بسیاری از خشونت‌ها، نفرت‌ها و تصمیم‌های نادرست، کمبود اطلاعات نیست؛ بلکه *«اطمینان به دانسته‌های نادرست»* است.روان‌شناسان این پدیده را نوعی *«توهم دانایی»* می‌دانند؛ حالتی که انسان، پیش از آنکه حقیقت را بشناسد، حکم صادر می‌کند.*در مدیریت نیز بزرگ‌ترین تصمیم‌های شکست‌خورده، تصمیم‌هایی هستند که بر پایه گزارش‌های ناقص، شنیده‌های یک‌طرفه و تحلیل‌های سطحی گرفته می‌شوند.**در سیاست نیز هرگاه گفت‌وگو جای خود را به برچسب‌زنی بدهد و تحقیق جای خود را به تبلیغات بسپارد، سرمایه اجتماعی آسیب می‌بیند و جامعه هزینه‌ای سنگین می‌پردازد.*جامعه‌ای که مردمش پیش از قضاوت، مطالعه می‌کنند و پیش از محکوم کردن، می‌شنوند، کمتر گرفتار افراط و خشونت خواهد شد.*پیام اندیشه*این حکایت تنها روایت سه دادگاه نیست؛ آینه‌ای است که هر یک از ما می‌توانیم خود را در آن ببینیم.چه بسیار اوقات که درباره انسانی، کتابی، اندیشه‌ای یا مدیری، تنها بر اساس نقل دیگران داوری کرده‌ایم.*فرهنگ گفت‌وگو، مطالعه، نقد منصفانه و شنیدن سخن مخالف، ستون‌های استواری هر جامعه پیشرفته‌اند.*بیاییم پیش از آنکه سخنی را بازنشر کنیم، آن را بیازماییم؛ پیش از آنکه کسی را محکوم کنیم، حقیقت را بشناسیم؛ و پیش از آنکه تصمیمی بزرگ بگیریم، از خود بپرسیم:*«آیا من حقیقت را دیده‌ام، یا تنها روایت دیگران را تکرار می‌کنم؟»*تمدن‌ها با اندیشه رشد می‌کنند، اما با جهل و تعصب فرو می‌ریزند.*پایان سخن*آگاهی، هزینه دارد؛ اما هزینه جهل، به‌مراتب سنگین‌تر است.کتاب را باید خواند، اندیشه را باید شنید، حقیقت را باید جست و انسان‌ها را باید منصفانه قضاوت کرد.*چه نیکوست که پیش از هر داوری، اندکی بیشتر بیندیشیم؛ زیرا گاهی یک پرسش ساده، حقیقتی بزرگ را آشکار می‌کند و گاهی یک قضاوت شتاب‌زده، زخمی بر پیکر جامعه می‌نشاند که سال‌ها التیام نمی‌یابد.**بازآفرینی: ع.ا. محمدی**۱۴۰۵/۰۶/۱۳*💐 روستای گردشگری خورهه👇https://eitaa.com/khorhe_khabar🔘لطفا پست ها رو برای دوستان خود هم ارسال کنید🙏