چرا لیر سقوط کرد؟ سقوط ارزش لیر به مرز 13 واحد در برابر هر دلار آمریکا در اوایل نوامبر و در پی بحرا

چرا لیر سقوط کرد؟ سقوط ارزش لیر به مرز 13 واحد در برابر هر دلار آمریکا در اوایل نوامبر و در پی بحران دیپلماتیک بین ترکیه و کشورهای اروپایی و آمریکا تشدید شد. اردوغان ، رییس جمهور تهدید کرد سفرای ۱۰ کشور غربی به اتهام دخالت در مسایل داخلی ترکیه اخراج می شوند، با وجود آن که دولت آنکارا از این اقدام عقب نشست اما دلار که پیش تر زیر ۱۰ لیر بود، مرز ۱۰ لیر در برابر هر دلار آمریکا را درنوردید و مرز روانی ۱۰ لیر در برابر هر دلار آمریکا شکسته شد و لیر ترکیه بالای ۱۲ دلار تثبیت شد. در علم اقتصاد آینده جوامع اقتصادی، بر اساس داده های گذشته پیش بینی و سنجیده می شود . بر این اساس ارزش پول ملی هر کشور بر چهار رکن اساسی پایدار است: میزان تولید ناخالص ملی، حجم نقدینگی (دارای پشتوانه تولید یا عدم آن)، نرخ سود بانکی، نرخ تورم. در سال گذشته میلادی متاثر از همه گیری بیماری کووید ۱۹، میزان درآمد کشور ترکیه از صنعت توریسم به شدت کاهش یافت. البته این روند در سه ماه گذشته بهبود مناسبی داشته و تولید ناخالص ملی ترکیه با رشد مواجه بوده است. با این حال پس از همه گیری کووید ۱۹ در ترکیه دولت سعی کرد با خلق پول (چاپ پول ) بدون پشتوانه موتور محرک اقتصاد کشور را به حرکت وادار کند. نقدینگی به وجود آمده، بدون پشتوانه طی یک سال اخیر اقتصاد کشور ترکیه را مورد تهدید جدی قرار داده است. عامل دیگر سقوط ارزش لیر ترکیه نرخ سود بانکی در این کشور است. در یک سال گذشته بانک مرکزی ترکیه در سطح مدیران کلان دستخوش تغیرات بسیار زیادی بوده است. رجب طیب اردوغان تصمیم گرفت تا در زمان رکود اقتصادی حاصل از کرونا، نرخ سود بانکی را در چند نوبت کاهش دهد . اجرای تغییر نرخ بهره کافی بود تا جرقه افت پول ملی این کشور تسریع شود . نکته دیگر اینکه نرخ تورم ترکیه در یک سال اخیر رو به افزایش بوده است . در دو ماهه اخیر نرخ تورم ترکیه در حال نزدیک شدن به مرز ۳۰ درصد است که نرخ بسیار بزرگی برای اقتصاد این کشور محسوب می شود. از سویی دیگر ، بازپرداخت بدهی‌های سنگین ترکیه با مشکل مواجه شده است. ترکیه در فهرست خاکستری اف‌ای‌تی‌افاقدام اخیر گروه ویژه اقدام مالی ضربه‌ای تازه است که در بحبوحه بحران اقتصادی باعث شد که با کاهش نرخ بهره بار دیگر ارزش لیر ترکیه سقوط کند. گروه ویژه اقدام مالی یا اف‌ای‌تی‌اف چندی پیش اعلام کرد که ترکیه، مالی و اردن را در فهرست "خاکستری" خود قرار داده است. تنها دو کشور ایران و کره شمالی در لیست سیاه این گروه باقی مانده‌اند. گروه ویژه اقدام مالی که در پاریس مستقر است، با قرار دادن نام ترکیه، مالی و اردن در "فهرست خاکستری" خواستار نظارت بیشتر بر معاملات مالی در این سه کشور شده است. این کشورها نیز توافق کرده‌اند که بر اساس توصیه‌های این گروه اقداماتی را اتخاذ کنند.رسیدن نرخ تورم ترکیه به بالاترین سطح سه سال اخیر نیز بیش از پیش تمایل شهروندان این کشور را برای نگهداری دلار به منظور حفظ ارزش پول شخصی خود افزایش داده است. در مجموع، نگرانی از وضعیت تورم حدود ۲۰ درصدی، نرخ بهره، کسری بودجه و تنش‌ها و کش‌وقوس‌های سیاسی ترکیه با کشورهای غربی کماکان بر لیر ترکیه فشار می‌آورد و باعث فروش بالای آن و جایگزینی آن با دلار و یورو و پوند در میان مردم شده است.@kiinggroup