‍ ‍ ‍ 📜میراث گمشده دانشمندان کرد و مسئولیت ما✍ اسماعیل شمس🔸جناب آقای دکتر جلالی‌زاده در کانال شخصی خودشان مطلبی با عنوان "کورددزدی از سوی غیرکوردها" نگاشته‌ و در آن به سرقت میراث فرهنگی و تمدنی دانشمندان کرد توسط ناجی معروف در كتاب "عروبة العلماءالمنسوبين إلى‌البلدان‌الأعجمية" پرداخته‌اند. این کتاب در سه جلد چاپ شده و لینک دانلود آن همین است:1) عروبة العلماء المنسوبين إلى البلدان الأعجمية في المشرق الإسلامي (الجزء الأول)https://drive.google.com/open?id=1OSZDMlNv66vFr2Iqi0pniWprT5Im00ln2) عروبة العلماء المنسوبين إلى البلدان الأعجمية في خراسان (الجزء الثاني)https://drive.google.com/open?id=1V5ff_aH95yi0OHvro0yC95xvC8_ks32m3) عروبة العلماء المنسوبين إلى البلدان الأعجمية في بلاد الروم والجزيرة وشهرزور واذربيجان (الجزء الثالث)https://drive.google.com/open?id=13-vZqNOOca8tqDr0_ZrLRdwrdlqLKndC🔸بحث من در این یادداشت؛ البته این نیست و می‌خواهم به موضوع دیگری بپردازم که از دزدیده‌شدن تاریخ و میراث فرهنگی کرد توسط دیگران خطرناک‌تر است و آن میراث گمشده کردی است که مای کرد خود بانی و باعث گم‌گشتن آن بوده‌ایم و هستیم. در جایی که روش‌شناسی علمی حاکم باشد به صورت مستند و مستدل می‌توان بر توهمات و جعلیات سارقان خط بطلان کشید، اما با یک نسخه خطی که در کتابخانه‌ شخصی خاک می‌خورد و به تدریج خرد و خمیر می‌شود، اما مالکش حاضر نیست عکس آن را در اختیار مصحح بگذارد که منتشر شود، چه باید کرد؟ دانشمندانی را که در طول تاریخ آثارشان گم شده یا خودشان به گوشه فراموشی سپرده شده‌اند، چگونه می‌توان احیا کرد؟🔸راه دوری نمی‌روم و با استناد به این مثل هورامی که "یَز دوورا، گَز نزیکا"[اگر یزد دور است، گز نزدیک است] به میراث گمشده خانواده خودم می‌پردازم. پیشتر در همین کانال از آثار نیای بزرگم شیخ محمدقسیم کانیمشکانی‌ ساکن در روستای شرکان/هورامان که از مشایخ مردوخی بود، یاد کرده‌ام. آنچه که در تصویر پیوست ملاحظه می‌فرمایید، شرح رموز رساله منسوب به عضدالدین[ احتمالاً شرح سمرقندی بر الرسالة العضدية في علم الوضع] به قلم " عبدحقیر، محمدرضا فرزند عالم عامل ملا محمد قسیم شرکانی" در سال ١٢٥٧ق/١٢٢٠ش در قریه "دوباد"[روبار/دوباو یا ...] است. ملامحمدرضا از خدا می‌خواهد همچنانکه او را در فراگیری،نگارش و خواندن این رساله یاری داده است، به او توفیق تعلیم آن را هم عطا فرماید.او از پدرش شیخ محمد قسیم به عنوان استاد ما یاد می‌کند و معلوم است که رساله را نزد پدر خوانده است. در حاشیه صفحه هم سخن فضیل عیاض نقل شده و در انتها نام کاتب، عبدالمجید، آمده است.جد بزرگ ما ملا محمدقسیم عمر طولانی داشت و آنچنانکه از رساله یکی دیگر از فرزندانش به نام ملاعبدالله مشخص است در سال ١٢٧٩ق/١٢٤١ش درگذشته است. نخستین کتاب او هم تاریخ ١٢٢٠ق/١١٨٤ش را دارد و این، نشان می‌دهدکه دست‌کم به مدت ٥٩ سال مشغول تدریس و تٲلیف در روستای شرکان بوده است. از شاگردان مشهور او که دامادش هم بود ملا نذیر تەوێڵێ در هورامان آنسوی مرز در اقلیم کردستان بوده است. 🔸هدف من از ذکر این مطالب چیست؟ خانواده ما و حتی مرحوم خلیفه ابوبکر قانع که بخشی از نسخه‌های خطی شیخ محمدقسیم  نزد او نگهداری می‌شدند، هیچ اطلاعی از شخصی به نام ملامحمدرضا در میان فرزندان شیخ قسیم نداشتند. در سنت شفاهی مردم روستا و شجره‌نامه‌های چند خانواده منتسب به شیخ هم به هیچ وجه نام ملامحمدرضا به عنوان فرزند او ذکر نشده است. برای نخستین بار من با مشاهده این نسخه و یکی دو کتاب و نشریه عصر قاجار متوجه شدم که ملامحمدقسیم فرزند دانشمندی به نام ملامحمدرضا داشته است. ما حتی از نوع رابطه ملاعبدالمجید(نویسنده حاشیه) با ملامحمدرضا خبر نداریم. نمی‌دانیم برادر اوست یا برادرزاده و یا فرزندش، اما می‌دانیم که ملا عبدالمجید به شهر روانسر مهاجرت کرده است و نوادگان او تا به امروز در آنجا حضور دارند. من الان دنبال گمشده‌ای به‌نام ملا محمدرضا می‌گردم،کسی که در جوانی آنچنان به زبان عربی و علوم دینی مسلط بوده که شرح رساله الوضع عضد ایجی را کتابت و قرائت کرده و آموزش داده است. من هیچ سراغی از او و فرزندان و نوادگان احتمالی او ندارم. تنها ردپای او نام روستای محل کتابت این رساله است و بس. این نکته را گفتم تا هم استدعا کنم اگر کسی اطلاعاتی در این باره دارد مرا مطلع کند و مهم‌تر از آن؛ طرح این پرسش که چرا دانشمندی که صد و پنجاه سال پیش زیسته است باید فراموش شود و هیچ ردی از او در حافظه تاریخی و شفاهی مردم زادگاه و حتی خاندان و شجره‌نامه‌ها نماند؟ راستی در کردستان چند هزار نفر از این ملامحمدرضاها و دانشمندانی که خود ما آنان را گم کرده‌ایم، وجود دارند؟https://t.me/kurdistanname