گام‌به‌گام در تشخیص آزمایشگاهی کم‌خونی‌ها (4)دکتر حبیب‌اله گل‌افشانمحمد اسماعیل خدمتیدانشگاه علوم پز

گام‌به‌گام در تشخیص آزمایشگاهی کم‌خونی‌ها (4)دکتر حبیب‌اله گل‌افشانمحمد اسماعیل خدمتیدانشگاه علوم پزشکی شیرازبخش چهار – کلیاترویکردهای آزمایشگاهی به کم‌خونی‌های نرموسیتیک: در یک شخص کم‌خون با حجم متوسط سلولی بین ۸۰ تا ۱۰۰ کم‌خونی نرموسیت گفته می‌شود. گاهی کم‌خونی نرموسیت در سیر تدریجی پیشرفت به میکروسیت تبدیل می‌شود مانند آنمی بیماری‌های مزمن و آنمی فقر آهن که در ابتدا مرفولوژی نرموسیت دارند. چنانچه در بیمار کم‌خون با مرفولوژی نرموسیت شمارش پلاکت و گلبول‌های سفید نرمال است اقدام به سنجش اندکس تولید رتیکولوسیت (RPI) نمایید که آیا درجه جبران رتیکولوسیت با کم‌خونی مناسب است یا خیر. کاهش شمارش رتیکولوسیت در نمای نرموسیت دارای علل گوناگون از قبیل آنمی نارسایی کلیه، بیماری‌های کبد، آنمی کاهش ترشح غدد اندوکراین، آنمی بیماری‌های مزمن و آپلازی خالص گلبول قرمز است و ازاین‌رو آزمایش‌های مربوط به کلیه و کبد و غدد اندوکراین سفارش می‌شود. در آنمی بیماری‌های مزمن علاوه بر سازوکارهایی که موجب فقدان دسترسی بافت مغز استخوان به آهن می‌شود، کاهش ترشح اریتروپویتین و ترشح سایتوکاین های سرکوبگر بافت خون‌ساز نیز در ایجاد کم‌خونی دخیل هستند. در آپلازی خالص گلبول قرمز (PRCA) کاهش شدید انتخابی پیش سازهای گلبول قرمز منجر به کم‌خونی نرموسیت با کاهش بسیار شدید رتیکولوسیت می‌گردد. آپلازی خالص در بزرگ‌سالان متعاقب تیموما (Thymoma)، لوسمی مزمن لنفوسیتیک و بیماری‌های کلاژن واسکولار مانند آرتریت روماتوئید و لوپوس مشاهده شده است. در این موارد آزمایش مغز استخوان گاهی فقدان یا کاهش بسیار شدید رده اریتروئیدی گاهی تا 0/5 درصد را نشان می‌دهد. نوع ارثی آپلازی خالص گلبول‌های قرمز سندرم دایموند بلک‌فان است. کم‌خونی شبیه آپلازی خالص گلبول‌های قرمز گاهی شبیه دایموند بلک‌فان تحت عنوان اریتروبلاستوپنی موقت بچگی مشاهده شده که ناشی از سرکوب ایمونولوژیک بافت خون‌ساز است و برخلاف نوع ارثی فاقد اختلالات اسکلتی بوده و بعد چند هفته بهبودی می‌یابد.https://medlabnews.ir/%da%a9%d9%85-%d8%ae%d9%88%d9%86%db%8c-%d9%86%d8%b1%d9%85%d9%88%d8%a8%d9%84%d8%a7%d8%b3%d8%aa%db%8c%da%a9/