❇️ رازهای سرزمین مادری🖌 دکتر حسین اکبری نسب قسمت اولمقدمه:🔹رازهای سرزمین مادری عنوان کلی یک مجموعه یادداشت است که برای تحلیل برخی جلوه‌های ناب فرهنگ بومی منطقه‌ای که عمر کودکی و نوجوانی من در آن گذشته است و هم‌چنان چشمه‌های کوچک و بزرگ آن در ذهنم غُل‌غُل می‌کنند و می‌جوشند در نظر گرفته شده است.🔹این سرزمین شامل بخش‌هایی از دامنه‌های رشته‌ی کوه زاگرس است که در لرستان کنونی، بخش‌هایی از استان‌های ایلام، خوزستان و کرمانشاه واقع شده است که پهنه‌ی فرهنگی وسیعی را شامل می‌شود که مهم‌ترین میراث مشترک آن‌ها زبان لکی است.این تولیدات خلاقانه‌ی فرهنگی فقط مختص این سرزمین نیست و بی‌شک در هر منطقه‌ای از جغرافیای متنوعِ فرهنگی ایران تولیدات ذهنی منحصر به فردی وجود دارد که بخش اعظم آن‌ها نامکتوب و پژوهش نشده است و متاسفانه در کوران حوادث این زمانه‌ی پر تلاطم در معرض خطر نابودی و فراموشی هستند و بیم آن می‌رود که در سرعت سرسام آور تغییرات زمانه‌ی ما چیزی از این گنجینه‌های بزرگ در سال‌های آینده باقی نماند.🔹تنوع این تولیدات فرهنگی چنان گسترده است که از شعر تا قصه، حکایت، ضرب المثل، چیستان لالائی، ملودی، آوا، دست کار ها و دست ساز ها و ده ها فرم ادبی و هنری دیگر را در بر می گیرد که به سختی می توان آنها را ذیل یک عنوان گنجانید. به همین خاطر عنوان کلی «رازهای سرزمین مادری» برای آن‌ها در نظر گرفته شده که در هر مجموعه قرار است به تحلیل بخشی از آن‌ها پرداخته شود.🔹در میان این جلوه‌های فرهنگی خاص، مجموعه‌ی بزرگی از تک‌بیت‌ها به زبان لکی به شکل شفاهی و سینه به سینه از هزاره‌های گذشته تا کنون آمده و به یادگار مانده است که بی‌شک جزء ناب‌ترین و خاص‌ترین فرم‌های شاعرانه‌ی جهان هستند. هرکدام از این تک‌بیت‌ها به شکل معجزه آسایی مجموعه‌ای از تصاویر را در خود فشره و جمع کرده و در قالب کلمات و عبارات موجز، فضای شاعرانه‌ای خلق کرده‌اند که در نوع خود کم نظیر و تکرار ناپذیر هستند. مسائل، معناها، بن‌مایه‌ها و مفاهیمی در این تک‌بیت‌ها مطرح شده است که بدن اغراق جزء دغدغه‌های بنیادین بشر در تمام دوران‌ها محسوب می‌شوند که در شکل و غالبی بسیار خاص خلق شده‌اند.🔹در کتاب نخست به تحلیل تعدادی از این تک‌بیت‌ها پرداخته شده است. اما پیش از گفتن هر چیز در مورد این تک‌بیت‌ها، گفتن از ضرورت پرداختن به آن‌ها امری ضروری است. چرا باید به امری که گذشته است پرداخت و پرداختن به آن ‌چه ضرورتی دارد؟این پرسش یکی از پرسش‌های پرتکرار در دوران ماست که گریبان هر کار تحقیقی در مورد گذشته را می‌گیرد و آن را با چالشی اساسی مواجه می‌سازد و احتمالا از ضرورت پرداختن به امر نو در تقابل با امر گذشته حاصل می‌شود؛ پیش‌فرضی که متاسفانه به شکلی یک‌جانبه نگرانه گذشته و پرداختن به گذشته را تخطئه کرده یا آن را کم اهمیت جلوه داده است.🔹نگارنده برای پاسخ دادن به این پرسش خطیر لازم می داند از نظرگاهی که برای عزیمت به سوی این سنت شفاهی اتخاذ کرده ام کمک بگیرم. نگارنده از عادت کار طولانی دانشگاهی آموخته است که با رویکرد و نظر به فهم موضوعات بپردازد.🔹رویکرد و نظر نگارنده برای پرداختن به این سنت شفاهی، هرمنوتیک و فلسفه‌ی هرمنوتیکی است، به ویژه هرمنوتیک گادامری که فهم را امری تاریخ‌مند تلقی می‌کند که حاصل درآمیختن افق تاریخی ذهن مفسر و افق تاریخی متن است. دستاورد این شیوه‌ی پرداختن به گذشته جادوی بازتاب گذشته در اکنون و اکنون در گذشته است به‌گونه‌ای که متن‌های خاموش گذشته واجد صدای مکالمه در لحظه‌ی تفسیر می‌شوند.🔹این گشایش افق‌ها، مکالمه‌ی ما با متن این تک‌بیت‌ها و مکالمه‌ی متن این تک بیت‌ها با فهم و تفسیر ما را ممکن می‌کند. لحظه‌ای عمیقاً پدیدارشناسانه که فهم را صرفا جاذبه‌ی ذهن ما به سمت موضوع برای روشن شدن نمی‌داند بلکه تمایل به آشکارگی موضوع در ذهن را هم لحاظ کرده و این‌گونه فهم را امری تبادلی و دیالکتیکی قلمداد می‌کند.🔹در این دیدگاه پیشینه، امری مرده محسوب نمی‌شود که لازم باشد حالا روح تفسیر در کالبد آن دمیده شود، بلکه پیشینه امری زنده است که ذهن ما در افق فهم خود در لحظه ی اکنون متاثر از آن است. این موضوع دست‌کم برای شخص نگارنده حدیث نفس هم محسوب می‌شود زیرا نگارنده خود را از نسلی می‌داند که خوش‌بختی شنیدن قصه‌ها و بخش‌های دیگر ادبیات شفاهی از زبان مادر بزرگ‌ها، پدر بزرگ‌ها، مادر، پدر، خاله، عمه، دایی و سایر راویان حکایت‌ها و افسانه‌ها را تجربه کرده و با آن‌ها رشد نموده و بالیده است و ذهن خود را محصول قوام آن‌ها می‌داند.‌..ادامه دارد