کاتم و بهشتی روابط پشت پرده کاتم محقق امریکایی ومتخصص روابط ایران وامریکا یا درست تر آن مامور سیا در امور ایران از عوامل پشت پرده اعمال سیاست امریکا در ایران بوده و روابط خاصی با بعضی از اشخاص اپوزیسیون دوران قبل از انقلاب وسران نظام تازه تاسیس بوده است. برای پی بردن به نقش و شناخت کاتم وچگونگی آن باید به دوران نهضت ملی نفت نگاهی انداخت. کاتم دانشجوی فارغ التحصیل مرتبط با امور ایران بوده که در دوران نهضت ملی شدن نفت برای تکمیل تز دکترا خود به ایران سفر و در سفارت امریکا مشغول به کار شد. کاتم در تابستان ۱۹۵۲ به آمریکا باز می‌گردد و یک سال بعد، پس از اخذ مدرک دکترا، درست زمانی که آمریکا وبریتانیا برای سرنگون کردن دولت محمد مصدق آماده می‌شدند، در سن ۲۸ سالگی رسما به عنوان مامور مخفی به استخدام سیا در آمد. با تحولات پیش امده در قبل از انقلاب و بعد از ان وپیروزی انقلاب نقش بهشتی بیش از پیش پررنگتر گردید وبعنوان چهره برتر جناح اخوندی انقلاب نمایان شد. بعد از اشغال سفارت آمریکا، خبر تماس‌های محرمانه این عضو قدرتمند شورای انقلاب با آمریکایی‌ها به رسانه‌ها درز کرد وبهشتی ناچار بود در کنفرانس‌های خبری به اتهامات پاسخ دهد.... بهشتی روز شنبه ۲۱ بهمن ۵۹ در یک نشست مطبوعاتی در دانشگاه ملی ( بهشتی فعلی) گفت: «در یکی از این ملاقات‌ها، یک آمریکایی به عنوان ایران‌شناس وعلاقه‌مند به ایران و ملت ایران- ولی واقعا علاقه‌مند به آمریکا- تقاضای ملاقات کرده بود، وقتی از من پرسید ما درباره امام اطلاعاتی داریم که ایشان مرجعی هستند، مقلدینی دارند و اختلافات هم هست که آیا مقلدین ایشان از مراجع دیگر در ایران بیشترند و از این حرف‌ها...گفت ولی چون می‌گویند شما بیش از سی سال است که با امام در رابطه هستید می‌خواهیم از شما درباره شرح اوصاف امام چیزهایی بشنویم و وقتی که من اوصاف امام را در نقش یک رهبر وتاثیر ایشان را در این انقلاب واینکه با هیچ فرد دیگر قابل مقایسه نیست بیان کردم، این فرد با همه سیاستمداری وآب زیرکاهی در چهره‌اش کاملا آثار تعجب دیده می‌شد.»آقای بهشتی ادامه داد: «توی دلم گفتم این آقا خیلی درباره ایران مطالعات داشته، برای اینکه آن مسائلی را که من درباره نقش امام گفتم مسائلی بود که خیلی از مردم ایران می‌دانستند که امام نقشش حتی با همه مراجع دیگر نقش جدا و ویژه‌ایست.» ریچارد کاتم بعد از ملاقات با آیت الله خمینی در روز هفتم دی ۵۷، بلافاصله به ایران سفر کرد وبرداشت خود از آیت الله خمینی ودستیارانش را با سفارت آمریکا در میان گذاشته بود.....کاتم همچنین فهرستی از اسامی وشماره‌های تماس مخالفان شاه را در اختیار سفارت قرار داد که بنابر اسنادی که به دست رسیده و اظهارات دیپلمات‌های بازنشسته آمریکایی که با آن‌ها مصاحبه شده‌، یکی از آنان، بهشتی بوده است.‌..به گفته هنری پِرِکت: «او نام بهشتی را به سفارت داد. سفارت با او تماس گرفت و دیدار موفقیت آمیزی داشت.» بنابر اسنادی که پیش‌تر منتشر شده، آقای کاتم به سفارت آمریکا گفته بود که آیت الله سیدمحمد بهشتی، روحانی ساکن قلهک، «رابط اصلی(مخالفان)رهبر سازمانی اصلی (ملا ها)» اعتراضات در داخل کشور است.... چند مکاتبه دیپلماتیک سفارت که در اواخر نوامبر۲۰۱۳ از حالت طبقه بندی خارج شده، حاکیست ریچارد کاتم از حدود پنج سال پیش از پیروزی انقلاب، آیت الله بهشتی را به عنوان رهبر مخالفان مذهبی شاه در داخل کشور می‌شناخت....چارلز نس، معاون ویلیام سالیوان، نیز پیش‌تر گفته بود که آقای بهشتی یکی از افرادی بود که کاتم به سفارت معرفی کرد. دیپلمات بازنشسته به خاطر می‌آورد: «کاتم گوشی تلفن را برداشت و با این افراد صحبت کرد.‌ همان طور که گفته شد، یک آشنایی به آشنایی دیگر منتهی می‌شود. بنابراین امریکاییان زمانی که این گروه مذهبی به قدرت رسید کاملا بدون آمادگی قبلی نبودند.. اما کاتم وسالیوان در یک مورد مهم، اختلاف اساسی داشتند. آقای کاتم به سفیر آمریکا گفته بود: «هواداران آیت الله خمینی در نظر دارند یک حزب سیاسی تاسیس کنند که از محبوبیت رهبر انقلاب سود خواهد برد.» او پیش بینی کرد این حزب در انتخابات مجلس آینده اکثریت را آن خود کند و معلوم هم نیست چطور با ملی گرایان رفتار خواهد کرد....سالیوان در گزارشی که درباره نظرات کاتم به واشنگتن می‌فرستاد، ارزیابی فوق را رد کرده بود، اما وقایع پس از انقلاب نشان داد پیش بینی کاتم درست بوده است.‌.. مدت کوتاهی پس از پیروزی انقلاب، حزب جمهوری اسلامی به رهبری بهشتی اعلام موجودیت کرد. این حزب پیش از آنکه اکثریت مجلس را به دست بگیرد و رای به بی‌کفایتی و برکناری رئیس جمهور (ابوالحسن بنی صدر) بدهد، در پی گروگان گیری دیپلمات‌های آمریکایی و کنار گذاشته شدن دولت میانه روی مهدی بازرگان، به جناح بر‌تر حکومت تبدیل شده بود.....@majidelhami_nazar