در اینجا شهود دلوز درباره «جامعه کنترل» اهمیت پیدا می‌کند. قدرت الزاماً در یک نهاد ثابت محصور نمی‌ما

در اینجا شهود دلوز درباره «جامعه کنترل» اهمیت پیدا می‌کند. قدرت الزاماً در یک نهاد ثابت محصور نمی‌ماند؛ می‌تواند از طریق تنظیم دسترسی، صلاحیت، امکان ورود و خروج و کنترل مستمر میدان عمل کند. نباید این مفهوم را مکانیکی بر ایران منطبق کرد، اما یک نکته آن برای فهم اصلاحات تعیین‌کننده است: قدرت ظرفیت تغییر مسیر و بازآرایی دارد.از این منظر، شکست اصلاحات را می‌توان تا حدی «خطای نقشه قدرت» دانست. کیان رژیم حقیقت جمهوری اسلامی را بحرانی کرد، اما این انقلاب معرفتی به نظریه‌ای متناظر درباره میکروفیزیک قدرت، تولید صلاحیت و بازآرایی روابط نیروها تبدیل نشد.کیان توانست نشان دهد چرا ولایت مطلقه از نظر معرفتی و حقوقی ناموجه است، اما کمتر توانست توضیح دهد چرا نهادهای ولایی حتی پس از کاهش مشروعیت اجتماعی همچنان قدرت خود را حفظ می‌کنند. اصلاح‌طلبان می‌دانستند چگونه تقدس قدرت را نقد کنند، اما کمتر می‌دانستند خودِ عملکرد قدرت را چگونه باید دنبال کرد.از این منظر، دستاورد و محدودیت کیان را می‌توان در یک جمله خلاصه کرد:کیان در رژیم حقیقت انقلاب کرد، اما اصلاحات نتوانست این انقلاب را به بازآرایی مناسبات قدرت تبدیل کند.فوکو این فاصله را توضیح می‌دهد و دلوز یک هشدار دیگر به آن می‌افزاید: قدرت فقط جایی نیست که آن را می‌بینیم؛ ممکن است همان لحظه که آن را در یک نقطه محدود می‌کنیم، در نقطه‌ای دیگر دوباره سازمان یابد.شاید بنابراین پرسش اصلی درباره شکست اصلاحات این نباشد که چرا نتوانست قدرت را بگیرد، بلکه این باشد که آیا اساساً می‌دانست قدرتی که می‌خواست تغییر دهد چگونه عمل می‌کند.مجید حسینی