گزارش جلسه با دکتر مرتضی نورائیدر سومین دوره «دوران»، دکتر مرتضی نورائی، استاد تمام گروه تاریخ و ایر

گزارش جلسه با دکتر مرتضی نورائیدر سومین دوره «دوران»، دکتر مرتضی نورائی، استاد تمام گروه تاریخ و ایران‌شناسی دانشگاه اصفهان، با طرح مسئله‌ای درباره کارویژه علم تاریخ و نسبت آن با وضعیت بی‌ثبات امروز، تلاش کردند از منظری متفاوت به تاریخ و نقش آن در فهم وضعیت کنونی پرداخته شود.در ابتدای بحث، درباره تفاوت تاریخ با علومی که خود را پاسخ‌گو به مسائل زمانه می‌دانند صحبت شد. از این منظر، تاریخ لزوماً علمی نیست که بتواند برای مسائل امروز پاسخ‌های مستقیم و آماده ارائه کند؛ چراکه بخشی از اطلاعات و پاسخ‌هایی که در گذشته تولید شده‌اند، ممکن است با گذشت زمان، تاریخ مصرف خود را از دست داده باشند. بنابراین، نمی‌توان انتظار داشت که تاریخ صرفاً با ارائه مجموعه‌ای از اطلاعات گذشته، پاسخ مستقیمی برای مسائل اکنون فراهم کند.در ادامه، مفهوم تعلیق تاریخی مورد توجه قرار گرفت. در این بحث، به دو مقطع مهم تاریخی، یعنی حمله اعراب و حمله مغول به ایران، اشاره شد. این دو دوره اگرچه هر دو با نوعی گسست و بی‌ثباتی تاریخی همراه بوده‌اند، اما واکنش جامعه و نحوه مواجهه آن با این وضعیت یکسان نبوده است. در دوره پس از حمله اعراب، تلاش‌هایی برای فهم و بازسازی وضعیت جدید و ایجاد نوعی پیوستگی تاریخی شکل گرفت؛ در حالی که در دوره حمله مغول، وضعیت به شکلی متفاوت تجربه شد و نوعی گسست و انفصال تاریخی برجسته‌تر بود.یکی دیگر از مفاهیم محوری جلسه، تاریخمندی بود. تاریخمندی به معنای قرار داشتن انسان و جامعه در یک مسیر تاریخی است؛ مسیری که گذشته را به اکنون و اکنون را به امکان‌های آینده پیوند می‌دهد. از این منظر، فهم گذشته صرفاً بازگشت به رویدادهای سپری‌شده نیست، بلکه می‌تواند به درک مسیری کمک کند که جامعه از خلال آن به وضعیت کنونی رسیده و بر اساس آن، امکان‌های آینده را تصور می‌کند.در پایان، مسئله ترومای تاریخی نیز مطرح شد؛ مفهومی که می‌توان آن را در ارتباط با انباشت تجربه‌های رنج‌آور و بحران‌های تاریخی فهم کرد. بخشی از سنگینی رنجی که در وضعیت کنونی تجربه می‌شود، ممکن است صرفاً محصول شرایط امروز نباشد، بلکه با تجربه‌ها و زخم‌های تاریخیِ انباشته‌شده نیز پیوند داشته باشد. از این منظر، فهم وضعیت بی‌ثبات امروز بدون توجه به حافظه تاریخی، تجربه‌های جمعی و تروماهای برجای‌مانده از گذشته، فهمی ناقص خواهد بود.در مجموع، جلسه دکتر نورائی تاریخ را نه به‌عنوان مخزنی از پاسخ‌های آماده برای مسائل امروز، بلکه به‌عنوان ابزاری برای فهم چگونگی شکل‌گیری وضعیت کنونی، نسبت جامعه با گذشته و مسیرهای ممکن پیش رو مورد توجه قرار داد. این نگاه، تاریخ را از یک روایت صرفاً گذشته‌محور خارج می‌کند و آن را به مسئله‌ای مرتبط با تجربه اکنون و امکان فهم آینده تبدیل می‌سازد.اینستاگرام | تلگرام___📌@Majma_UIگزارش جلسه با دکتر مرتضی نورائیدر سومین دوره «دوران»، دکتر مرتضی نورائی، استاد تمام گروه تاریخ و ایران‌شناسی دانشگاه اصفهان، با طرح مسئله‌ای درباره کارویژه علم تاریخ و نسبت آن با وضعیت بی‌ثبات امروز، تلاش کردند از منظری متفاوت به تاریخ و نقش آن در فهم وضعیت کنونی پرداخته شود.در ابتدای بحث، درباره تفاوت تاریخ با علومی که خود را پاسخ‌گو به مسائل زمانه می‌دانند صحبت شد. از این منظر، تاریخ لزوماً علمی نیست که بتواند برای مسائل امروز پاسخ‌های مستقیم و آماده ارائه کند؛ چراکه بخشی از اطلاعات و پاسخ‌هایی که در گذشته تولید شده‌اند، ممکن است با گذشت زمان، تاریخ مصرف خود را از دست داده باشند. بنابراین، نمی‌توان انتظار داشت که تاریخ صرفاً با ارائه مجموعه‌ای از اطلاعات گذشته، پاسخ مستقیمی برای مسائل اکنون فراهم کند.در ادامه، مفهوم تعلیق تاریخی مورد توجه قرار گرفت. در این بحث، به دو مقطع مهم تاریخی، یعنی حمله اعراب و حمله مغول به ایران، اشاره شد. این دو دوره اگرچه هر دو با نوعی گسست و بی‌ثباتی تاریخی همراه بوده‌اند، اما واکنش جامعه و نحوه مواجهه آن با این وضعیت یکسان نبوده است. در دوره پس از حمله اعراب، تلاش‌هایی برای فهم و بازسازی وضعیت جدید و ایجاد نوعی پیوستگی تاریخی شکل گرفت؛ در حالی که در دوره حمله مغول، وضعیت به شکلی متفاوت تجربه شد و نوعی گسست و انفصال تاریخی برجسته‌تر بود.یکی دیگر از مفاهیم محوری جلسه، تاریخمندی بود. تاریخمندی به معنای قرار داشتن انسان و جامعه در یک مسیر تاریخی است؛ مسیری که گذشته را به اکنون و اکنون را به امکان‌های آینده پیوند می‌دهد. از این منظر، فهم گذشته صرفاً بازگشت به رویدادهای سپری‌شده نیست، بلکه می‌تواند به درک مسیری کمک کند که جامعه از خلال آن به وضعیت کنونی رسیده و بر اساس آن، امکان‌های آینده را تصور می‌کند.در پایان، مسئله ترومای تاریخی نیز مطرح شد؛ مفهومی که می‌توان آن را در ارتباط با انباشت تجربه‌های رنج‌آور و بحران‌های تاریخی فهم کرد. بخشی از سنگینی رنجی که در وضعیت کنونی تجربه می‌شود، ممکن است صرفاً محصول شرایط امروز نباشد، بلکه با تجربه‌ها و زخم‌های تاریخیِ انباشته‌شده نیز پیوند داشته باشد. از این منظر، فهم وضعیت بی‌ثبات امروز بدون توجه به حافظه تاریخی، تجربه‌های جمعی و تروماهای برجای‌مانده از گذشته، فهمی ناقص خواهد بود.در مجموع، جلسه دکتر نورائی تاریخ را نه به‌عنوان مخزنی از پاسخ‌های آماده برای مسائل امروز، بلکه به‌عنوان ابزاری برای فهم چگونگی شکل‌گیری وضعیت کنونی، نسبت جامعه با گذشته و مسیرهای ممکن پیش رو مورد توجه قرار داد. این نگاه، تاریخ را از یک روایت صرفاً گذشته‌محور خارج می‌کند و آن را به مسئله‌ای مرتبط با تجربه اکنون و امکان فهم آینده تبدیل می‌سازد.اینستاگرام | تلگرام___📌@Majma_UI